“เกาะเต่า” สวรรค์นักดำน้ำระดับโลกที่ห่างไกลฝั่ง ความท้าทายที่ยิ่งใหญ่กว่าคลื่นลมคือ “การเข้าถึงระบบสาธารณสุข” แต่ในวันนี้ “โรงพยาบาลเกาะเต่า” กำลังกลายเป็นภาพสะท้อนของความสำเร็จระดับสากล ด้วยการนำ “AI Chest X–ray” นวัตกรรมสายเลือดไทยเข้ามาเป็นอาวุธลับ...ทลายกำแพงภูมิศาสตร์ เชื่อมต่อการรักษาที่รวดเร็ว แม่นยำ และสร้างมาตรฐานใหม่ให้กับระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ทลายข้อจำกัด “เกาะห่างไกล”...เมื่อ “AI” เป็นมากกว่าเครื่องมือเกาะเต่าไม่ได้เป็นแค่แหล่งท่องเที่ยว แต่คือศูนย์กลางเศรษฐกิจที่มีประชากรผสมผสานทั้งคนไทย แรงงาน และนักท่องเที่ยววันละกว่า 5,000 คนเมื่อเกิดวิกฤติสุขภาพ การส่งต่อผู้ป่วยทางเรือหรืออากาศยานมีค่าใช้จ่ายสูงและเสี่ยงอันตราย นพ.อาทิตย์ คำจันทร์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเกาะเต่า บอกว่า เราจึงใช้เทคโนโลยี AI เข้ามาตอบโจทย์ในฐานะ “กำลังเสริม” ที่ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยโรคปอดและภาวะฉุกเฉินได้อย่างแม่นยำ ลดความผิดพลาดก่อนการส่งต่อที่สำคัญ...ยังช่วยบริหารจัดการโรคระบาดในพื้นที่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพยงยศยิ่ง สีหะสุทธิ์ ปลัดอำเภอเกาะเต่า เสริมว่า ผมได้ทดสอบระบบด้วยตัวเอง กลายเป็นบทพิสูจน์ชั้นดี เมื่อ AI รายงานภาวะหัวใจโตแม้ในตอนแรกแพทย์จะสงสัยว่าภาพอาจบิดเบี้ยวจากเทคนิคการถ่ายภาพ แต่...เมื่อตรวจสอบซ้ำตามคำแจ้งเตือนของ AI กลับพบว่าแท้จริงแล้วเป็นลักษณะโครงสร้างกระดูกสันหลังที่โค้งเล็กน้อยซึ่งหาดูได้ยาก...“การมี AI เข้ามาช่วย เปรียบเสมือนเครื่องมือที่ช่วยเสริมการอ่านผล ทำให้การวินิจฉัยแม่นยำ สร้างความมั่นใจให้ทั้งข้าราชการ แรงงาน และนักท่องเที่ยวว่าที่นี่มีเทคโนโลยีทันสมัยไม่แพ้ในเมือง”ทันตแพทย์อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ รองเลขาธิการ สปสช. อธิบายว่า เทคโนโลยี Inspectra CXR เป็นเทคโนโลยี AI ที่นำมาใช้ในการวิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ปอด เดิมทีการตรวจเอกซเรย์จะใช้ฟิล์มและต้องให้แพทย์เป็นผู้แปลผล ซึ่งกระบวนการดังกล่าวต้องใช้เวลาและอาศัยความเชี่ยวชาญสูงโดยเฉพาะแพทย์รังสีวิทยา แต่ด้วยข้อจำกัดด้านบุคลากรในบางพื้นที่ เทคโนโลยี AI จึงเข้ามาช่วยสนับสนุนการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพปัจจุบันระบบเอกซเรย์พัฒนาเป็นดิจิทัลที่ใช้เซ็นเซอร์ในการรับภาพส่งเข้าสู่ระบบ AI เพื่อวิเคราะห์ความผิดปกติด้วยความแม่นยำสูงถึง 98% เป็นประโยชน์อย่างมากต่อโรงพยาบาลในพื้นที่ห่างไกลหรือการคัดกรองเชิงรุก เช่น การตรวจวัณโรคในเรือนจำน่าสนใจว่า...โครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจาก สปสช. ขยายผลการใช้งานไปยังโรงพยาบาลกว่า 300 แห่ง และมีแผนครอบคลุมทั่วประเทศในปีหน้า อย่างไรก็ตาม “AI” เป็นเพียงเครื่องมือช่วยสนับสนุนให้แพทย์วินิจฉัยได้แม่นยำและรวดเร็วขึ้น ไม่ได้มาทำหน้าที่แทนแพทย์โดยตรง“โรงพยาบาลเกาะเต่าเป็นโรงพยาบาลของรัฐเพียงแห่งเดียวบนเกาะ ตั้งอยู่ห่างไกลจากแผ่นดินใหญ่พอสมควร ไม่ว่าจะเดินทางไปยังจังหวัดชุมพรหรือสุราษฎร์ธานีก็ต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่าหนึ่งชั่วโมง ส่งผลให้การสนับสนุนทรัพยากรหรือบุคลากรจากฝั่งแผ่นดินใหญ่ในบางครั้งอาจมีความล่าช้า”เทคโนโลยี AI จึงเข้ามาตอบโจทย์การทำงานในพื้นที่ห่างไกล จากการลงพื้นที่ดูการทำงานจริงของนักรังสีเทคนิคเห็นได้ชัดว่าความกังวลในการทำงานลดลงอย่างมาก เนื่องจากมีเครื่องมือประสิทธิภาพสูงเข้ามาสนับสนุน ช่วยลดระยะเวลาการทำงานและเพิ่มความมั่นใจในการวินิจฉัยเช่น AI ประเมินว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นวัณโรค แพทย์สามารถส่งตรวจยืนยันและเข้าสู่กระบวนการรักษาได้ทันที ซึ่งการตรวจพบผู้ป่วยได้เร็วเพียงหนึ่งคน หมายถึงการลดโอกาสแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่นโดยเฉพาะในพื้นที่จำกัดอย่างบนเกาะ การควบคุมโรคที่มีประสิทธิภาพจึงช่วยให้คนในพื้นที่ปลอดภัยมากขึ้น จึงอยากเชิญชวนให้โรงพยาบาลอื่นๆนำเทคโนโลยีนี้ไปปรับใช้ เพื่อประโยชน์ต่อทั้งบุคลากรทางการแพทย์และระบบสาธารณสุขของประเทศในภาพรวมฝากถึงหน่วยบริการให้ช่วยเปิดใจยอมรับนวัตกรรม โดยเฉพาะนวัตกรรมที่พัฒนาโดยคนไทย บางครั้งความเป็น “ของใหม่” อาจทำให้เกิดความไม่มั่นใจ หรือเมื่อเห็นว่ามีการสนับสนุนให้ใช้งานโดยไม่มีค่าใช้จ่ายอาจเกิดความลังเลในความน่าเชื่อถือ จึงอยากให้เปิดใจทดลองใช้ เพื่อให้เห็นศักยภาพที่แท้จริงพวกเรายินดีรับฟังความคิดเห็นเพื่อนำมาปรับปรุงผลิตภัณฑ์ โดยทีมงานและผู้พัฒนาพร้อมลงพื้นที่เพื่อรับฟังเสียงสะท้อนจากผู้ใช้จริง และเร่งแก้ไขให้ตอบโจทย์การใช้งานในระบบสาธารณสุขไทยให้ดีที่สุดสปสช.ส่งเสริมนวัตกรรมให้แก่ประชาชน และเพิ่มความสะดวกในการนำนวัตกรรมไทยมาใช้ โรงพยาบาลสามารถจัดหานวัตกรรมมาใช้ด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง โดยเลือกสินค้าจากบัญชีนวัตกรรมได้โดยตรง ไม่ต้องผ่านกระบวนการประกวดราคาตามขั้นตอนปกติ ช่วยให้การนำนวัตกรรมมาใช้งานมีความรวดเร็ว...คล่องตัว...เป็นการสนับสนุนนวัตกรรมของคนไทยอย่างเป็นรูปธรรม และการส่งเสริมให้หน่วยบริการนำนวัตกรรมไทยมาใช้ ไม่เพียงแต่จะช่วยให้การใช้งบประมาณคุ้มค่าและลดค่าใช้จ่ายของประเทศเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เม็ดเงินงบประมาณหมุนเวียนอยู่ภายในประเทศ ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆอย่างต่อเนื่องทั้งนี้ยังช่วยให้ “ประเทศไทย” สามารถ “พึ่งพาตนเอง” ได้ในระยะยาวความสำเร็จที่โรงพยาบาลเกาะเต่า ไม่ได้อยู่แค่ตัวเลขความแม่นยำของ AI แต่คือ “ความปลอดภัยในชีวิต” ของผู้คนที่อยู่กลางทะเล นวัตกรรมฝีมือคนไทยที่สามารถสร้างรอยยิ้ม...ความมั่นใจให้คนทั้งโลกได้โรงพยาบาลเกาะเต่า...“AI” ไม่ได้มาแทนที่ “หมอ” แต่มาเป็น “ดวงตาที่สอง” เพื่อให้มั่นใจว่าทุกลมหายใจบนเกาะแห่งนี้จะได้รับการดูแลที่ดีที่สุดในทุกวินาทีฉุกเฉิน.คลิกอ่านคอลัมน์ “สกู๊ปหน้า 1” เพิ่มเติม
