เมื่อวานนี้หัวหน้าทีมซอกแซกได้เกริ่นไว้ในคอลัมน์ “เสาร์สารพัน” ว่าจะขออนุญาต ท่านผู้อ่านเขียนแนะนำงาน “สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ” ครั้งที่ 54 ที่จะเริ่มขึ้นในวันพฤหัสบดีที่ 26 มีนาคม ถึงวันจันทร์ที่ 6 เมษายน 2569 นี้ ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ อย่างชนิดเต็มคอลัมน์อีกครั้งหนึ่งในวันนี้จึงขอทำหน้าที่แนะนำงานสัปดาห์หนังสือ แห่งชาติครั้งที่ 54 (พ่วงด้วยสัปดาห์หนังสือนานาชาติครั้งที่ 24) โดยละเอียดตามที่ตั้งใจไว้...และก็เป็นไปตามสไตล์ของคอลัมน์ซอกแซก ที่จะต้องเริ่มด้วยเกร็ดประวัติศาสตร์หรือตำนาน เก่าๆอยู่เสมอ...ดังนั้นก่อนจะไปถึงข้อสรุปว่างานใหม่ล่าสุดจะมีอะไรบ้างเรามาถอยหลังเจาะเวลาหาอดีตเล็กๆน้อยๆเช่นเคยนะครับงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ จัดขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2515 หรือเมื่อ 54 ปี ที่แล้ว โดย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ และ คณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติใน พ.ศ.ดังกล่าว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริม การอ่านและนิสัยรักการอ่านแก่คนไทยและเยาวชนไทย ณ บริเวณ โรงละครแห่งชาติ เมื่อวันที่ 1-7 เมษายน ซึ่งคณะกรรมการพัฒนา หนังสือยุคดังกล่าวกำหนดให้เป็น สัปดาห์หนังสือ และมีความตั้งใจที่จะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในความทรงจำของหัวหน้าทีมซอกแซกยังเห็นภาพอย่างเลือนรางว่าในปีแรกนั้นมีสำนักพิมพ์เข้าร่วม 20 กว่าสำนักพิมพ์เท่านั้น แต่ก็มีประชาชนฝ่าอากาศร้อนไปอุดหนุนหนาแน่นพอสมควรทำให้สามารถจัดต่อได้ในปีต่อๆมาเพียงแต่ต้องย้ายสถานที่หลบแดดหลบร้อนไปที่ เวทีลีลาศ สวนลุมพินี, หอประชุมจุฬา ลงกรณ์มหาวิทยาลัย, โรงเรียนหอวัง, คุรุสภา, ถนนลูกหลวง (ริมคลองผดุงกรุงเกษมด้านกระทรวงศึกษาธิการ), ท้องสนามหลวง และ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ในที่สุดไม่มีหลักฐานว่างาน สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ที่ริเริ่มโดยกระทรวงศึกษาธิการและจัดงานโดยกระทรวงศึกษาธิการในระยะแรกได้ส่งต่อไปให้ สมาคมผู้จัดพิมพ์ และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) เป็นผู้จัดงานเต็มตัวตั้งแต่เมื่อใด แต่จากการมาจัดที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์โดย PUBAT ในช่วงหลังๆ ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างสูงมาก จนกลายเป็นตำนานว่างานหนังสือที่ประสบความสำเร็จสูงสุดของ ประเทศไทย คือที่ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ นี่เองอย่างไรก็ดี กระทรวง ศึกษาธิการก็ยังถือว่าเป็นแม่งานที่สำคัญของงาน สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ เพราะจะเป็นศูนย์กลางในการจัด ประกวดหนังสือดีเด่นประจำปี ในด้านต่างๆ และจะกราบทูลเชิญ สมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จมาพระราชทานรางวัลแก่ผู้ได้รับรางวัลทุกๆ ปี ใน งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ที่ยังคงมีกำหนดจัดในช่วงเดือนเมษายน เพื่อรักษาประเพณี “สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ” 1-7 เมษายน ที่ คณะกรรมการพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ในอดีตได้ประกาศไว้ในขณะเดียวกัน ทาง สมาคมผู้จัดพิมพ์ และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) ก็รับผิดชอบในการจัดงานใหญ่ของคนรักหนังสืออีกงานหนึ่งควบคู่ไปด้วย ได้แก่งาน “มหกรรมหนังสือระดับชาติ” ที่จะมีชื่อกำกับเป็นภาษาอังกฤษว่า Book Expo Thai land จัดครั้งแรกเมื่อเดือนตุลาคม ปี 2539 และล่าสุดคือครั้งที่ 30 เมื่อปลายเดือนตุลาคมต้นพฤศจิกายนปีที่ผ่านมานี่เองครับ! ทั้งหมดนี้ก็คือที่มาที่ไปของงานใหญ่ ที่ถือว่าเป็น “ตำนาน” ของงานหนังสือที่มีอยู่ 2 งาน ต้นปี กับ ท้ายปี และบัดนี้ก็ถึงกำหนดจะมีงาน “ต้นปี” หรือ สัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 54 (ผนวกด้วย สัปดาห์หนังสือนานา ชาติครั้งที่ 24) ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติ สิริกิติ์ ตั้งแต่พฤหัสบดีที่ 26 มีนาคม 2569 ถึงจันทร์ที่ 6 เมษายน 2569 ตามที่มีการโหมโรงเอาไว้มีรายงานว่า PUBAT ได้ขยายพื้นที่จัดงานเพิ่มขึ้นเป็น 3 ฮอลล์ครึ่งจากเดิม 3 ฮอลล์ ส่งผลให้มีพื้นที่รวมกว่า 30,000 ตารางเมตร มีบูธหนังสือเข้าร่วมถึง 1,028 บูธ จาก 362 สำนักพิมพ์ แบ่งออกเป็น 8 โซน ที่มีความน่าสนใจทุกโซน ทั้งหนังสือไทยและหนังสือต่างประเทศกว่า 10 ล้านเล่มรวมทั้งคาดว่าจะมีหนังสือมาเปิดปกใหม่ ในงานมากกว่า 1,000-1,600 ปกถ้าจำไม่ผิดใน งานมหกรรมหนังสือระดับชาติครั้งที่ 30 เมื่อเดือนตุลาคม-พฤศจิกายนปีกลาย มีผู้มาชมงานกว่า 1.5 ล้านคน สร้างยอดขายหนังสือทุบสถิติไว้ถึง 474 ล้านบาทแม้ท่านนายกสมาคม PUBAT คนปัจจุบัน ณัฐกร วุฒิชัยพรกุล จะมิได้คาดหมายว่างานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 54 จะทำลายสถิติลงได้หรือไม่? แต่พวกเราที่เป็นกองเชียร์และรักหนังสือก็แอบภาวนาขอให้ผู้คนล้นหลามทำลายสถิติมหกรรมหนังสือล่าสุดให้จงได้ด้วยเทอญแม้จะรู้ว่ายากมากเนื่องจากโลกทั้งโลกกำลังเผชิญปัญหาน้ำมันแพงลิบลิ่วน่าจะเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอยอย่างน่าเป็นห่วงยิ่งรวมทั้งบ้านเราแต่ก็ขอแอบเอาใจช่วยนะครับ ทำลาย สถิติไม่ได้ก็ขออย่าให้แพ้มากนัก...อย่าลืมไปให้กำลังใจด้วยนะครับแฟนหนังสือทั้งหลาย 26 มี.ค.–6 เม.ย.นี้ ณ ศูนย์การประชุม แห่งชาติสิริกิติ์ที่เดิมจ้าแฟนๆ!“ซูม”คลิกอ่านคอลัมน์ “ซูมซอกแซก” เพิ่มเติม
