ผู้ที่มีความผิดปกติบนใบหน้า ไม่เพียงเผชิญความเจ็บป่วยทางร่างกาย แต่ยังต้องจัดการอารมณ์ควบคุมจิตใจให้แข็งแกร่งอยู่ตลอด เพราะในสังคมที่ตัดสินกันด้วยรูปลักษณ์ภายนอก เมื่อใบหน้าของใครบางคนแตกต่างไปจากสิ่งที่คุ้นเคย สายตาที่เต็มไปด้วยคำถามและอคติจึงเกิดขึ้นเสมอ กลายเป็นกำแพงที่ส่งผลต่อชีวิตของคนกลุ่มนี้อย่างลึกซึ้งความผิดปกติบนใบหน้ามีหลายรูปแบบ เช่น ภาวะปากแหว่งเพดานโหว่ซึ่งเป็นมาแต่กำเนิด ไปจนถึงความผิดปกติที่เกิดจากอุบัติเหตุหรือโรคภัย ข้อมูลทางแพทย์ระบุว่า ในประเทศไทยมีทารกที่เกิดมาพร้อมภาวะปากแหว่งหรือเพดานโหว่ประมาณพันกว่าคนต่อปี ซึ่งเป็นความผิดปกติบนใบหน้าที่พบได้บ่อยที่สุดในเด็กไทย หนำซ้ำครอบครัวตามชนบทยังได้รับข้อมูลผิดๆ ว่ารอให้ลูกโตแล้วค่อยรักษาก็ได้ ทั้งที่ความจริงยิ่งปล่อยไว้นาน การรักษายิ่งยากผู้ป่วยหลายกรณีสามารถรักษาหรือผ่าตัดแก้ไขได้ แต่กระบวนการรักษาใช้เวลายาวนาน บางรายต้องเข้ารับการรักษาต่อเนื่องตั้งแต่วัยเด็กจนโต ทั้งการผ่าตัด การจัดฟัน ฟื้นฟูการพูด และดูแลด้านจิตใจ ต้องอาศัยทีมแพทย์หลายสาขา และใช้เวลาหลายปีจึงจะเห็นผลลัพธ์ชัดเจนความยากลำบากที่คนกลุ่มนี้ต้องเผชิญไม่ได้เกิดจากโรคหรือความผิดปกติทางร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่ยังมาจากทัศนคติของสังคม เด็กจำนวนไม่น้อยถูกล้อเลียนกลั่นแกล้งในโรงเรียน เกิดบาดแผลสะสมทางจิตใจ เติบโตมาพร้อมกับความรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเอง ไม่กล้าแสดงออก อาจถึงขั้นหลีกเลี่ยงการเข้าสังคม ขณะที่ผู้ใหญ่บางคนก็พลาดโอกาสในการเข้าทำงาน หรือถูกมองข้ามศักยภาพเพียงเพราะรูปลักษณ์ภายนอกที่แตกต่างภาระทางเศรษฐกิจเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ผู้ที่มีความผิดปกติบนใบหน้าเสียโอกาสในการพัฒนาชีวิต ด้วยค่าใช้จ่ายในการรักษาหลายกรณีค่อนข้างสูง และต้องเดินทางไปรับการรักษาในโรงพยาบาลเฉพาะทาง ทำให้ครอบครัวจำนวนไม่น้อยต้องแบกรับภาระทั้งด้านการเงิน เวลา และความกังวลใจการแก้ไขปัญหาเพื่อช่วยเหลือคนกลุ่มนี้ไม่อาจปล่อยให้เป็นหน้าที่ของแพทย์หรือครอบครัวเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน เช่น ภาครัฐสนับสนุนระบบการรักษาและสวัสดิการ ภาคการศึกษาสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยสำหรับเด็กทุกคน ภาคธุรกิจเปิดโอกาสการทำงานอย่างเท่าเทียม แม้แต่สื่อและสังคมโดยรวมก็สามารถมีส่วนร่วมเปลี่ยนมุมมองของคนได้ เพื่อช่วยลดอคติและสร้างความตระหนักว่าความงดงามของมนุษย์ไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียวผมขอชื่นชมไอเดียของ บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) หรือ GULF ที่ชวน 10 ศิลปินรุ่นใหม่ เป็นนิสิตนักศึกษาจาก 10 มหาวิทยาลัย มาสร้างสรรค์ศิลปะภาพวาดเชิงสัญลักษณ์ (Symbolism Art) เพื่อถ่ายทอด “ตัวตน” และ “ความฝัน” จากชีวิตจริงของผู้ที่มีความผิดปกติบนใบหน้า ที่อยู่ในความดูแลของ ศูนย์สมเด็จพระเทพรัตนฯ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย โดยศิลปินแต่ละคนจะวาดภาพคนละ 1 รูป ที่เป็นบทสรุปเรื่องราวชีวิตจริง ความฝัน และตัวตน จากคำบอกเล่าของผู้มีความผิดปกติบนใบหน้าผลงานเหล่านี้ถูกนำไปแสดงในนิทรรศการ “Empowering Me-A power of identity beyond appearances: นี่คือฉัน งดงามอย่างที่ฉันเป็น” ที่ AIS SIAM สยามสแควร์ เมื่อปลายเดือนที่แล้ว เพื่อส่งต่อพลังบวกและสร้างการยอมรับในสังคมอย่างยั่งยืน แม้ตอนนี้สิ้นสุดการจัดนิทรรศการแล้ว แต่สามารถเปิดดูผลงานภาพวาดทั้ง 10 ได้ที่ https://share.google/MqDOhm7YPYerYBPoX ท่านผู้อ่านลองเปิดดูภาพและจินตนาการตามนะครับ แล้วพรุ่งนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังว่าน้องๆ บางคนมีประสบการณ์ชีวิตเป็นอย่างไร เผชิญอะไรมาบ้าง และวาดอนาคตตัวเองแบบไหนลมกรดคลิกอ่านคอลัมน์ “หมายเหตุประเทศไทย” เพิ่มเติม
