ประชาชนบนพื้นที่สูงส่วนใหญ่ยังคงยากจนและเข้าไม่ถึงบริการของรัฐ จากข้อมูลระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (TPMAP) ปี 2565 พบว่า มีคนจน บนพื้นที่สูงมากถึง 261,043 คน มีหนี้สินเฉลี่ยครัวเรือนละ 157,144 บาท ส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลักและเก็บหาของป่าเพื่อสร้างรายได้เสริม เป็นการทำเกษตรตามวิถีและความเชื่อดั้งเดิม ที่นำไปสู่การบุกรุกคุกคามพื้นที่ป่ามากสุดในพื้นที่ภาคเหนือมากถึง 651 แห่ง จากทั้งหมด 1,384 แห่งทั่วประเทศ