เห็ดครบวงจร เราอาจเคยเห็นกันมาบ้าง ทั้งปลูกเอง รวมกลุ่มแปรรูป และขายเอง แต่ไม่เหมือน วิสาหกิจชุมชนบ้านเห็ดขวัญวัลย์ ต.ท่าเสา อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาครเป็นพื้นที่ 3 น้ำ 2 สายลม น้ำจืด น้ำกร่อย น้ำทะเล ลมทะเล และลมบก นอกจากจะทำให้เห็ดที่นี่หวานนุ่มต่างจากเห็ดที่ผลิตแถบอื่นแล้ว...ทุกกระบวนการยังทำให้ของเสียเป็นศูนย์ หรือซีโร่เวสต์ ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ถือเป็นความร่วมมือกันอย่างดีระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และชาวบ้านในพื้นที่ “เดิมทำงานบริษัทเอกชน แต่ด้วยความที่ชอบกินเห็ดเป็นชีวิตจิตใจ เลยลองซื้อก้อนเห็ดมาทดลองทำดู พร้อมกับศึกษากรรมวิธีทั้งกระบวนการผลิต ทั้งการทำก้อนเห็ด บ่มเชื้อ การดูแลบำรุงรักษา ตลอดจนการเก็บเกี่ยว แปรรูป จากสื่อโซเชียล รวมถึงเข้าอบรมตามที่หน่วยงานต่างๆเปิด กระทั่งเมื่อ 4 ปีที่แล้ว จึงลาออกจากงานมาทำเห็ดเต็มตัว ออกมาตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชน พุ่งเป้าไปที่เห็ดนางฟ้าภูฏาน เพราะทำไม่ยาก และแปรรูปได้หลากหลาย จนกลายเป็นสินค้าโอทอปของจังหวัด”ถาวัลย์ สายสิทธิ์ ประธานวิสาหกิจชุมชนบ้านเห็ดขวัญวัลย์ เล่าถึงที่มาของฟาร์มเห็ดที่มีสมาชิก 15 ราย มีก้อนเห็ดรวมกันกว่า 10,000 ก้อน...ในก้อนเห็ด 1 ก้อน สามารถอยู่ได้ 4 เดือน ให้ผล 5-6 ครั้ง ครั้งละครึ่งขีด โดยทางวิสาหกิจชุมชนจะทำเองทุกขั้นตอน ตั้งแต่ทำก้อนเห็ด บ่มเชื้อในห้องอุณหภูมิ 25-30 องศาเซลเซียส เพื่อรักษาอุณหภูมิให้คงที่ให้เชื้อเดินได้ดี บ่มทิ้งไว้ในห้องรักษาอุณหภูมิ 30 วัน จากนั้นสมาชิกจะมารับไปในราคาก้อนละ 7 บาท ภายในเวลา 3-7 วัน หลังเปิดดอกก็จะได้ผลผลิตครั้งแรก โดยวิสาหกิจรับซื้อ กก.ละ 50 บาท ตายตัวในทุกฤดูกาล ไม่ว่าราคาเห็ดจะลดต่ำหรือสูงเท่าไรเมื่อก้อนเชื้อเห็ดหมดอายุ สมาชิกจะนำก้อนเชื้อมาให้วิสาหกิจไปผสมดินและน้ำหมักอีเอ็ม ทำเป็นดินปลูกพืช แจกจ่ายให้กับสมาชิกและเครือข่ายไปปลูกผักสวนครัว อาทิ คะน้า กวางตุ้ง ขึ้นฉ่าย ผักโขม แล้วรวบรวมไปขายยังตลาดสี่มุมเมือง ส่วนพลาสติกจะมีโรงงานรีไซเคิ้ลมารับไปปั่นเป็นพลาสติกอีกครั้งส่วนการแปรรูปจะใช้การจ้างงานสมาชิกในกลุ่ม รวมถึงแม่บ้านที่ว่างงาน เริ่มต้นจากได้รับการสนับสนุนโรงเรือนแปรรูปจากกรมการพัฒนาชุมชน จ.สมุทรสาคร ได้รับข้อมูลทางโภชนาการ สูตรการแปรรูปต่างๆ จนได้รับการจด อย.ในผลิตภัณฑ์ทั้งหมด จากมหาวิทยาลัยบ้านสมเด็จเจ้าพระยา และมหาวิทยาลับราชภัฏนครปฐม จนปัจจุบันมีทั้งผลิตภัณฑ์แปรรูป เห็ดอบกรอบรสชาติต่างๆ เช่น รสต้มยำ น้ำพริกเห็ดรสต่างๆ เช่น น้ำพริกเห็ดกุ้งเผา น้ำพริกเห็ดตาแดง น้ำพริกเห็ดไข่เค็ม น้ำพริกเห็ดผสมทูน่า ลูกชิ้นเห็ด และผลิตภัณฑ์ล่าสุด บริสกิตผักโขม ผลผลิตที่ได้จากดินที่มาจากก้อนเชื้อเห็ดเก่าหมดอายุที่ชาวบ้านนำไปปลูกสนใจอุดหนุนผลิตภัณฑ์โอทอปฝีมือชาวบ้าน ติดต่อได้ที่เพจบ้านเห็ดขวัญวัลล์ฟาร์ม หรือ 09-4478-3883. กรวัฒน์ วีนิล