ยี่สิบกว่าปีที่แล้ว ผมเคยนั่งรถจากกรุงเตหะรานไป 750 กิโลเมตร ใช้เวลา 12 ชั่วโมงก็ถึงเมืองพอซาร์กอด (พะซาร์กะดี) จังหวัดฟาร์ส เพื่อไปสุสานของพระเจ้าไซรัสมหาราชทันทีที่คณะของผมไปถึงสุสาน กล้องทุกตัวไม่สามารถใช้งานได้ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ดับสนิททุกชิ้น ตอนแรกตั้งใจว่าจะกลับที่พัก พรุ่งนี้มาใหม่ แต่เครื่องรถยนต์สตาร์ตไม่ติด ขณะที่มึนงงกับสถานการณ์อยู่นั้น ผมนึกถึงเรื่องพลังงานในวิศวอากาศ จึงเดินไปที่หน้าสุสาน สองมือยกประนมอธิษฐาน ขออนุญาตดวงพระวิญญาณของพระเจ้าไซรัสผู้ยิ่งใหญ่ในอดีตว่าข้าพเจ้าผู้น้อยขอมาเยือนยุคสมัยที่พระเจ้าไซรัสรุ่งเรือง พระพุทธเจ้าของเรายังทรงเป็นเจ้าชายสิทธัตถะในวัยเยาว์ ห้วงปีที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ พระเจ้าไซรัสมหาราชสิ้นพระชนม์ไปแล้วหลังจากยกมือพนมก้มไหว้ดวงพระวิญญาณ และอธิษฐานขออนุญาตจบ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิดก็ใช้ได้ดีดังเดิม ผมจึงตัดสินใจไม่ถ่ายทำ เพียงเก็บภาพบรรยากาศบริเวณสุสาน และเดินทางไปเมืองชีราซที่อยู่ห่างออกไป 130 กิโลเมตรหลักฐานอารยธรรมในดินแดนแผ่นดินอิหร่านเริ่มราว 3,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ตั้งแต่อารยธรรมสำคัญยุคแรกที่มีชื่อว่าเอลาม ต่อมาพัฒนาเป็นจักรวรรดิอาเคมีนิดของพระเจ้าไซรัสมหาราชหลังยุคพระเจ้าไซรัสมหาราช 200 ปี โลกก็มีพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชของอาณาจักรมาซิโดเนีย ผู้สืบราชบัลลังก์จากพระเจ้าฟิลิปที่สองแห่งมาซิโดเนีย พระราชบิดาแรกเริ่มเดิมที พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงปกครองเพียงกรีซและดินแดนใกล้เคียง ต่อมาทรงขยายเป็นจักรวรรดิขนาดมหึมา ออกรบชนะดินแดนกรีซ อียิปต์ ตะวันออกกลาง รวมทั้งเปอร์เซีย หลังจากเปอร์เซียก็ไปรบยังดินแดนอินเดียบางส่วน เป็นผู้ครองดินแดนที่กว้างใหญ่ที่สุดในโลกในยุคนั้นพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชสิ้นพระชนม์เมื่อ 323 ปีก่อนคริสตกาล หรือเมื่อ 2,349 ปีมาแล้ว ที่เมืองบาบิลอนในอิรัก หลังจากนั้น อาณาจักรก็ล่ม และถูกแบ่งแยกออกเป็นมากมายหลายจักรวรรดิจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ มหาอำนาจใดก็ตามที่เข้ามารุกราน ยึด และปกครองเปอร์เซีย ต่อมาจะล่มสลายกลายเป็นชาติตกต่ำย่ำแย่ทั้งสิ้น ไม่เว้นแม้แต่อาณาจักรเดียวอาณาจักรของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชมีพื้นที่เพียง 5.2 ล้านตารางกิโลเมตร ภายหลังมีมหาอำนาจเบอร์ 1 ของโลก ชื่อโรมันที่มีพื้นที่ประมาณ 6.5 ล้านตารางกิโลเมตรเข้ามารุกรานเปอร์เซีย รบกันนานหลายร้อยปี ไม่มีผู้ชนะเด็ดขาดแบบครั้งเดียวจบ ผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะศึกสำคัญที่ทำให้โรมันเสียหน้าก็คือยุทธการที่คาร์เร (คาร์แฮ) หรือศึกที่เมืองคาร์เร แม่ทัพโรมันมีชื่อว่ามาร์คุส ลิซิเนีย ครัสซัส โรมันชำนาญการรบประชิด ส่วนเปอร์เซียชำนาญด้านม้าเร็วและการยิงธนูจากหลังม้ามหาอำนาจโรมันโม้ว่าจะบุกเปอร์เซียมานานหลายปี เปอร์เซียจึงสะสมลูกธนูไว้หลายแสนลูกและใช้อูฐลำเลียงลูกธนูมาในสนามรบ ใช้เทคนิคยิงถอยหลัง ทำให้โรมันพ่ายแพ้แย่ยับอับปาง ทหารโรมันตายกลายเป็นผีมากกว่า 2 หมื่นคน ถูกจับเป็นเชลยมากกว่า 1 หมื่นคน พวกเปอร์เซียเททองที่หลอมเดือดๆใส่ปากแม่ทัพครัสซัสจนตายหลังจากนั้น อาหรับมุสลิมก็เข้ามาตีเปอร์เซีย ตามด้วยมองโกล ติมูร์ และสหภาพโซเวียตเปอร์เซียถูกตีซ้ำซากงากแงบแทบทุกยุคสมัย ทว่าแปลกครับ มหาอำนาจที่เข้ามาตีเปอร์เซียต่างล้มหายตายจาก ไม่เว้นแม้แต่จักรวรรดิเดียว28 กุมภาพันธ์ 2026 มหาอำนาจอันดับ 1 ของโลกปัจจุบันที่มีชื่อว่าสหรัฐฯเข้ามารุกรานอิหร่าน สหรัฐฯตั้งประเทศเมื่อ 4 กรกฎาคม 1776 จนถึงวันที่ท่านได้อ่านบทความนี้สหรัฐฯมีอายุเพียง 249 ปี 9 เดือน 6 วันเหลือเวลาเพียง 2 เดือน 24 วันสหรัฐฯก็จะมีอายุครบ 250 ปีผมมีลางสังหรณ์ว่า หลังจาก 250 ปีไปแล้ว สหรัฐฯจะค่อยๆ หายหน้าหายตาไปคล้ายๆมาซิโดเนีย โรมัน มองโกล ฯลฯป.ล.ผมนำคลิปตอนที่ไปเยือนหลุมฝังพระศพพระเจ้าไซรัส มหาราชมาโพสต์ไว้ในไลน์วูมของไลน์ไอดี @ntp59 ท่านใดสนใจเข้าไปดูได้ครับ.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.comคลิกอ่านคอลัมน์ “เปิดฟ้าส่องโลก” เพิ่มเติม