มาถึงตอนจบของการบรรยายหัวข้อ “Strengthening Borders : illicit Trade in ASEAN” เมื่อหลายวันก่อน “ลิยานา อ็อธแมน” ผู้อำนวยการอาวุโส สภาธุรกิจสหภาพยุโรป-อาเซียน กล่าวว่า ความแตกต่างของราคาผลิตภัณฑ์และอัตราภาษียาสูบในระหว่างแต่ละชาติอาเซียนเป็นอีกตัวแปรกระตุ้นให้เกิดการลักลอบนำเข้าและการหลีกเลี่ยงภาษี เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย และไทย ที่มีอัตราภาษียาสูบในระดับสูง ผลักดันให้ผู้บริโภคหันไปเสาะแสวงหาของ เถื่อนที่ราคาถูกกว่า ส่วนอินโดนีเซียมีอัตราภาษีหลายอัตรา ก็เป็นอีกสาเหตุที่ก่อให้เกิดช่องว่าง