เมื่อมนุษย์รู้สึกว่าตนปลอดภัยก็มักจะทะเลาะกันเอง แต่พอรู้สึกว่าไม่ปลอดภัยขึ้นมาเมื่อใด คนที่เคยมองหน้ากันไม่สนิทนักก็กลับนึกขึ้นได้ว่า การมีเพื่อนบ้านถือปืนอยู่ข้างๆย่อมดีกว่าถือปืนอยู่คนเดียว7 สิงหาคม 2026 ซาอุดีอาระเบีย ปากีสถาน และตุรกี จึงไปลงนาม Mecca Joint Defence Agreement (MJDA) หรือข้อตกลงกลาโหมร่วมเมกกะกันที่นครเมกกะ โดยมีข้อความสำคัญว่า หากประเทศหนึ่งประเทศใดถูกโจมตีให้ถือเสมือนว่าทั้งสามประเทศถูกโจมตีอ่านถึงตรงนี้คนที่รู้จักนาโตย่อมสะดุ้งเล็กน้อย เพราะหลักการฟังดูคล้ายกับมาตรา 5 ของนาโตอย่างยิ่ง นาโตตั้งเมื่อ ค.ศ.1949 มีสมาชิกแรกเริ่มเพียง 12 ประเทศ หลักสำคัญก็คือ หากสมาชิกประเทศหนึ่งถูกโจมตี สมาชิกอื่นจะถือว่าเป็นการโจมตีพวกตนด้วยวันนี้เราอาจกำลังเห็นเมล็ดพันธุ์อีกเมล็ดหนึ่งถูกหว่านลงในนครเมกกะ แต่จะงอกเป็นต้นอะไรนั้น ผมขออนุญาตยังไม่รีบฟันธงนะครับซาอุดีอาระเบียมีสิ่งที่กองทัพทุกแห่งต้องการคือ เงินและทรัพยากร ปากีสถานมีสิ่งที่เงินอย่างเดียวซื้อไม่ได้ง่ายๆคือ กองทัพขนาดใหญ่ ประสบการณ์ทางทหาร และอาวุธนิวเคลียร์ ส่วนตุรกีมีอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่โดรน ขีปนาวุธ ไปจนถึงระบบอาวุธสมัยใหม่ และที่สำคัญตุรกีเองก็เป็นสมาชิกนาโตอยู่แล้วเอาเงินซาอุฯบวกกำลังทหารปากีสถาน บวกเทคโนโลยีตุรกีเข้าด้วยกัน ก็ไม่ใช่ของที่ใครในตะวันออกกลางจะมองข้ามได้มีคนถามว่า อ้า ทำไมต้องเป็นเวลานี้ ขออนุญาตตอบครับ ว่ามาจากความรู้สึกไม่มั่นคงของประเทศในภูมิภาค หลังสงครามและการโจมตีที่ขยายตัวในตะวันออกกลาง ซาอุดีอาระเบียต้องเผชิญภัยคุกคามต่อทั้งความมั่นคง เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน ขณะเดียวกันก็เกิดคำถามว่า ร่มที่สหรัฐฯเคยกางให้ประเทศอ่าวเปอร์เซียมาหลายสิบปีนั้น ยังกันฝนได้ดีเท่าเดิมหรือไม่คนเรานะครับ ถ้าสงสัยว่าหลังคาบ้านรั่ว ก็ย่อมหากระเบื้องมามุงเพิ่ม ประเทศก็ไม่ต่างกัน ที่น่าสนใจก็คือ ซาอุดีอาระเบียกับปากีสถานเพิ่งลงนามข้อตกลงป้องกันร่วมกันเมื่อกันยายน 2025 ซึ่งมีหลัก “โจมตีหนึ่งเท่ากับโจมตีทั้งสอง” อยู่ก่อนแล้ว จากนั้นมีข่าวตั้งแต่ต้นปี 2026 ว่าตุรกีสนใจเข้าร่วมและมีการร่างกรอบไตรภาคีขึ้น ก่อนจะมาถึงการลงนามของสามประเทศในเมกกะครั้งนี้นี่ต่างหากที่ทำให้ผมสนใจ เพราะตอนที่นาโตเกิดขึ้นมาครั้งแรก ก็ไม่ได้มี 32 ประเทศอย่างทุกวันนี้ เริ่มต้นเพียง 12 ประเทศแล้วค่อยๆ ขยายวงออกไปตามการเปลี่ยนแปลงของโลกข้อตกลงกลาโหมร่วมเมกกะ (MJDA) จะเดินตามเส้นทางเดียวกันกับนาโตหรือไม่ ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะบอกว่า ข้อตกลงมีแนวโน้มรับสมาชิกใหม่แบบนาโต เพราะรายละเอียดทั้งหมดของสนธิสัญญายังไม่ได้เปิดเผยต่อสาธารณะ และฝ่ายที่ลงนามก็พยายามอธิบายว่านี่เป็นข้อตกลงเชิงป้องกัน ไม่ใช่การสร้างกลุ่มทหารขึ้นมาต่อกรกับประเทศใดโดยเฉพาะแต่การเมืองระหว่างประเทศนั้นต้องดูทั้งสิ่งที่เขียนอยู่บนกระดาษ และสิ่งที่ยังไม่ได้เขียน หากวันหนึ่งมีประเทศอย่างอียิปต์ กาตาร์ หรือชาติอื่นในภูมิภาคสนใจเข้ามาเชื่อมโยงกับโครงสร้างนี้มากขึ้น น้ำหนักของข้อตกลงก็จะเปลี่ยนทันทีจากความร่วมมือของสามประเทศไปสู่ระบบความมั่นคงระดับภูมิภาคและถ้าถึงวันนั้นจริง โลกอาจมีโครงสร้างประหลาดอย่างหนึ่ง คือ ตุรกีเป็นสมาชิกนาโตทางด้านหนึ่ง ขณะเดียวกันก็เป็นเสาหลักของระบบป้องกันร่วมอีกระบบหนึ่งทางตะวันออกกลางนี่จะสะท้อนโลกยุคใหม่ได้ดีที่สุด โลกที่ประเทศต่างๆไม่ยอมฝากความปลอดภัยไว้กับมหาอำนาจเพียงขั้วเดียวอีกต่อไป ในทางการเมืองระหว่างประเทศนั้น มิตรภาพเป็นของดี แต่หลักประกันย่อมดีกว่า และเมื่อประเทศหนึ่งเริ่มคิดว่าหลักประกันเดิมอาจใช้ไม่ได้ วันนั้นเองเขาก็จะเริ่มหาหลักประกันใหม่ข้อตกลงกลาโหมร่วมเมกกะจึงอาจยังไม่ใช่นาโตแห่งโลกมุสลิมในวันนี้ แต่ผมเชื่อว่า นับจาก 7 สิงหาคม 2026 เป็นต้นไป เราควรจำชื่อ Mecca Joint Defence Agreement เอาไว้ให้ดีองค์กรใหญ่ในประวัติศาสตร์หลายองค์กร เมื่อวันแรกที่ถือกำเนิดขึ้นนั้น ไม่มีใครรู้หรอกครับว่า วันหนึ่งมันจะใหญ่เพียงใด.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.comคลิกอ่านคอลัมน์ “เปิดฟ้าส่องโลก” เพิ่มเติม
