เรื่องที่ 81 ในหนังสือสุเมรุจักรวาล ถอดรหัสจักรวาล ในงานพุทธศิลป์ไทย (เมืองโบราณ พิมพ์ ในนามบริษัท วิริยะ ธุรกิจจำกัด มี.ค.2569) ศรัณย์ ทองปาน เสนอภาพจิตรกรรมจากสมุดภาพไตรภูมิ ฉบับกรุงศรีอยุธยา...เหล่าสัตว์จตุบาทเลือกราชสีห์เป็นผู้นำ แล้วเขียนเรื่องผู้นำต้องมาจากการเลือกตั้งนอกจาก “พระมหาสมมติ” ที่มหาชนทั้งหลายลงมติเลือกให้เป็นกษัตริย์...แต่แรก เมื่อปฐมกัปแล้วอีกหลายแห่งในคัมภีร์โลกศาสตร์ก็ตอกย้ำความคิดที่ว่าผู้นำ หรือราชาต้องมาจากการเลือกตั้ง เช่น ในสมุดภาพไตรภูมิกรุงธนบุรี มีระบุตอนหนึ่ง“เมื่อแรกปฐมกัป สัตว์สี่เท้าทั้งหลายตั้งสิงหราชเป็นพญาเช่นเดียวกับหมู่ปลาในมหาสมุทรที่ตกลงโหวตเลือกปลา “อานนท์” เป็นพญาแก่ปลาทั้งหลาย”แต่บางครั้งบางหนคัมภีร์บอกเราด้วยว่า ระหว่างการออกเสียงลงมติอาจมีผู้คัดค้านจนบานปลาย กลายเป็นเหตุวิวาท ดังที่อีกหน้าหนึ่ง ในสมุดภาพเล่มเดิม มีข้อความว่าเมื่อแรกปฐมกัป นกทั้งหลายประชุมกันจะตั้งพญา กาและนกเค้าชิงกันเป็นพญาก็ไล่จิกกันบินไป นกทั้งหลายจึงตั้งหงส์เป็นพญาเรื่องตรงนี้ ศรัณย์ ทองปาน ต้องขยายความเพิ่มเติม...คนแต่โบราณคงสังเกตเห็นว่ากากับนกเค้า (นกฮูก) เป็นศัตรูคู่อาฆาตกันในธรรมชาติ จึงมีนิทานอธิบายเรื่องนี้แทรกใน “อุลูกชาดก”แต่แรกเมื่อปฐมกัป หลังจากมนุษย์ตกลงประชุมคัดเลือกบุรุษผู้หนึ่งให้เป็นราชา ส่วนสัตว์สี่เท้าตั้งราชสีห์เป็นพญา และพวกปลาก็ลงคะแนนให้ปลาอานนท์เป็นหัวหน้าแล้วพวกนกจึงจัดการประชุมขึ้นบ้าง ณ เนินหินในป่าหิมพานต์ตั้งประเด็นปรึกษาว่าใครๆเขามีราชากันหมดแล้ว พวกเราควรต้องมีกับเขาบ้าง จากนั้นจึงมีนกตัวหนึ่งยกปีกเสนอชื่อ “นกเค้า”โดยว่าจะขานชื่อนกเค้าสามครั้งเพื่อหยั่งเสียงสนับสนุนนกตัวนั้นประกาศได้แค่สองครั้ง กาตัวหนึ่งกระโดดออกมาคัดค้าน ยืนยันว่าไม่เห็นด้วย“ไม่เชื่อก็ลองดูหน้าตาเขาสิ” กาว่า “ขนาดตอนไม่โกรธยังน่าเกลียดขนาดนี้ นี่ถ้าเมื่อใดโกรธใครขึ้นมา คงยิ่งดูไม่ได้” กายกเหตุผลคัดค้านแล้วบินขึ้นบนอากาศ ส่งเสียงร้องก้องฟ้า “ไม่เอา ไม่เอา!”ฝ่ายนกเค้าได้ยินเข้าก็โกรธจัด บินไล่จิกตีอีกาจนลับสายตาไปองค์ประชุมที่เหลือ (ท่าทางสมาชิกคงจะงงๆ) เลยต้องเริ่มต้นกระบวนการสรรหากันใหม่ สุดท้ายจึงตกลงเลือกพญาหงส์ทองจากข้อมูลทางประวัติศาสตร์ แม้ในทางปฏิบัติมีบ่อยครั้งที่กษัตริย์เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ด้วยการก่อรัฐประหาร “ปราบดาภิเษก” กำจัดกษัตริย์องค์เดิมแต่จดหมายเหตุยังนำเสนอเป็นเชิงยอพระเกียรติ ว่าทรงเป็นผู้ที่ถูกเลือกสรรโดยอาณาประชาราษฎร์ลักษณะเช่นนี้มีคำเรียกภาษาบาลี (สันสกฤต) ว่า “เอนกชนนิกร สโมสรสมมติ” แปลว่าการตกลงยินยอมของหมู่ชนที่มาชุมนุมกัน ดังนั้นคำนี้จึงปรากฏในสร้อยพระปรมาภิไธยกษัตริย์ศรัณย์ ทองปาน จบเรื่อง ผู้นำต้องมาจากการเลือกตั้ง แค่นี้ ประเด็นที่ค้างใจ ที่ผมพอคิดได้ จะต้องถือว่า “กา” เป็นผู้นำฝ่ายค้านคนแรกในโลกที่ใช้ในระบอบประชาธิปไตยแต่ผมติดใจมากกว่าคือ “แขกอินเดีย” เขาแปลเสียงร้อง กาๆๆว่า ไม่เอาๆๆในบางบ้านเมืองเพิ่งมีรัฐบาลสดๆใหม่ๆ ทำงานได้สามเดือนกว่า...ไม่น่าเชื่อว่าตอนนี้หันไปทางไหน ไม่ว่าในสภา หรือนอกสภา...ได้ยินแต่เสียงร้องกาๆๆ...ทำเอาคนแก่รุ่นผมนั่งงง ไม่รู้ว่าเขาไม่เอาใครบางสำเนียงกาๆมีเค้า ไม่เอาคนเชิดอยู่หลังพรรคภูมิใจไทย แต่บางเสียงกาก็บอกตรงๆไม่เอานายกอนุทิน.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
