แอปเปิล ไม่ใช่บริษัทแรกที่เผชิญต้นทุนการผลิตสูงขึ้น แต่ล่าสุดการเลือกปรับราคาสินค้าหลายกลุ่มพร้อมกัน ทั้ง Mac, iPad, Apple TV และ HomePod ในประเทศไทยที่สินค้าบางรุ่นปรับขึ้นตั้งแต่หลักพันบาทไปจนถึงกว่า 50,000 บาท ทำให้ปัญหาที่ซ่อนอยู่ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีถูกมองเห็นชัดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ไมโครซอฟต์ ก็ประกาศขึ้นราคา Xbox ด้วยเหตุผลเดียวกัน คือราคาชิปหน่วยความจำที่พุ่งสูงขึ้นจากการแข่งขันด้าน AIเมื่อผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกเริ่มตัดสินใจในทิศทางเดียวกัน แน่นอนว่าเป็นความเปลี่ยนแปลงของต้นทุนทั้งอุตสาหกรรม ซึ่งกำลังเดินทางมาถึงผู้บริโภคโดยตรงโลกกำลังเข้าสู่ยุคที่ “AI” เริ่มผลักภาระต้นทุนกลับมายังผู้บริโภคการแข่งขันด้านปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ในช่วงสองปีที่ผ่านมา ทำให้บริษัทเหล่านี้ทุ่มเงินลงทุนหลายแสนล้านดอลลาร์เพื่อสร้าง AI Data Center รองรับโมเดล AI รุ่นใหม่สิ่งที่หลายคนไม่ทันสังเกตคือ ศูนย์ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้ต้องการเพียงจีพียู (GPU) ประสิทธิภาพสูงเท่านั้น แต่ยังต้องใช้ชิปหน่วยความจำ DRAM และ NAND Flash ในปริมาณมหาศาลเมื่อบริษัทยักษ์ใหญ่ทั่วโลกแย่งซื้อชิปชนิดเดียวกัน กำลังการผลิตจึงเริ่มตึงตัว ราคาชิปหน่วยความจำและชิปเก็บข้อมูลปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และท้ายที่สุด ต้นทุนดังกล่าวก็ไหลย้อนกลับมายังผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ตั้งแต่คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน ไปจนถึงเครื่องเล่นเกมแอปเปิล ยอมรับผ่านแถลงการณ์ว่า บริษัทพยายามดูดซับต้นทุนเหล่านี้ไว้เองมาโดยตลอด เพื่อไม่ให้ผู้บริโภคได้รับผลกระทบ แต่ครั้งนี้สถานการณ์แตกต่างออกไป โดยระบุว่านี่ไม่ใช่ข่าวที่ผู้บริโภคอยากได้ยิน และกำลังทำทุกวิถีทางเพื่อหาทางออกพร้อมยอมรับว่า บริษัทไม่เคยเห็นราคาชิ้นส่วนปรับตัวสูงขึ้นรวดเร็วและรุนแรงเช่นนี้มาก่อน และมาถึงจุดที่ไม่สามารถแบกรับต้นทุนไว้ได้อีก อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือ iPhone ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หลักของแอปเปิล รวมทั้ง Apple Watch และ AirPods ยังไม่ปรับขึ้นราคาตาม แม้ต้นทุนชิปจะกระทบสินค้าทุกประเภท แต่แอปเปิลกลับเลือกให้ Mac และ iPad รับแรงกระแทกก่อนเหตุผลสำคัญอาจไม่ได้อยู่ที่ต้นทุน แต่อยู่ที่กลยุทธ์ iPhone คือหัวใจของระบบนิเวศ แอปเปิล เป็นทั้งแหล่งรายได้หลักและเป็นสินค้าที่แข่งขันกับค่ายแอนดรอยด์อย่างดุเดือด การปรับราคาก่อนเปิดตัวรุ่นใหม่อาจทำให้ผู้บริโภคชะลอการซื้อ หรือหันไปพิจารณาคู่แข่งได้ง่ายกว่าสินค้ากลุ่ม Mac และ iPad ที่ผู้ใช้จำนวนไม่น้อยผูกพันอยู่กับระบบนิเวศอยู่แล้วนักวิเคราะห์หลายสำนักจึงมองตรงกันว่า การขึ้นราคา Mac และ iPad รอบนี้ อาจเป็นทั้งการระบายแรงกดดันด้านต้นทุน และการทดสอบว่าตลาดจะยอมรับราคาที่สูงขึ้นได้มากน้อยเพียงใด ก่อนที่แอปเปิลจะตัดสินใจเกี่ยวกับ iPhone รุ่นใหม่ที่จะเปิดตัวในเดือนกันยายนนี้หากเป็นเช่นนั้น การขึ้นราคาครั้งนี้คงไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่เป็นเพียง “บทนำ” ของภาวะ Tech Inflation หรือเงินเฟ้อในโลกเทคโนโลยี ที่การแข่งขันด้าน AI ไม่ได้ทำให้เราได้ใช้ของที่ล้ำหน้าขึ้นในราคาที่ถูกลงแต่กลับทำให้สินค้าไอทีทั้งระบบมีราคาสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผู้ผลิตรายอื่นๆย่อมหลีกเลี่ยงแรงกดดันนี้ได้ยากเช่นกันสำหรับผู้บริโภคไทย สิ่งที่ควรจับตาในช่วงครึ่งหลังของปีนี้ อาจไม่ใช่เพียงการเปิดตัว iPhone รุ่นใหม่ หรือสเปกของ Mac รุ่นถัดไป แต่คือคำถามที่ใหญ่กว่านั้นAI กำลังจะเปลี่ยนโลก แต่สิ่งหนึ่งที่เริ่มเห็นชัดแล้ว คือค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงเทคโนโลยีกำลังสูงขึ้น และสุดท้าย ผู้ที่ต้องร่วมจ่ายต้นทุนของสงคราม AI อาจไม่ใช่บริษัทยักษ์ใหญ่ หากแต่คือผู้บริโภคทั่วโลก รวมถึงคนไทยทุกคน.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทความไซเบอร์เน็ต” เพิ่มเติม
