สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานนาม “รุจิสิริน” พืชชนิดใหม่ของโลก สกุลสังหยูดอกใหญ่ วงศ์กระดังงา ที่ค้นพบโดยนักวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และคณะ ในป่าดิบชื้น อ.จะแนะ-ระแงะ จ.นราธิวาส นอกเขตอนุรักษ์ของกรมอุทยานแห่งชาติฯ ถือเป็นพันธุ์ไม้หายาก สุ่มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ควรอนุรักษ์ด้วยการปกป้องถิ่นอาศัยและใช้เทคโนโลยีชีวภาพเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช ช่วยขยายพันธุ์ให้มีจำนวนมากขึ้นข่าวดีของวงการพฤกษศาสตร์ไทย ที่มีการพบพืชชนิดใหม่ของโลก โดยผู้สื่อข่าวรายงานเมื่อวันที่ 30 พ.ค.ว่า คณะนักวิจัย นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ เชาวสกู สังกัดภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นางสาวชนิตา อยู่สุขขี ครูสังกัดโรงเรียนท่าช้างวิทยาคาร อำเภอท่าช้าง จังหวัดสิงห์บุรี และ ดร.อานิสรา ดำทองดี ตำแหน่งนักวิจัยหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Researcher) พร้อมทั้งนักวิจัยอิสระ ได้แก่ นายกิติศักดิ์ ฌานธำรง (อ๋องย่อง) นายอับดุลรอแม บากา และนายอิสมาแอล สามะแอ ได้ร่วมกันค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในสกุลสังหยูดอกใหญ่ (Pseudu varia Miq.) วงศ์กระดังงา (Annonaceae) จากป่าดิบชื้นในจังหวัดนราธิวาสสำหรับพืชชนิดนี้มีลักษณะเด่นคือ เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 3 ถึง 4 เมตร ช่อดอกออกที่ซอกใบ กลีบดอกมี 6 กลีบ แบ่งเป็น 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบ กลีบดอกชั้นนอกมีสีขาวครีม กลีบดอกชั้นในมีสีม่วงแดง แต้มด้วยสีครีมที่โคนและปลายกลีบ ปลายกลีบจรดกันแน่น ทำให้เห็นเป็นรูปโดมและระหว่างกลีบมีช่องว่าง ซึ่งเป็นทางเข้าของแมลงผสมเกสร เมื่อออกดอกพร้อมกันทั้งต้น จะดูสวยงามมาก ผลเป็นผลกลุ่ม แต่ละผลย่อยมีเมล็ดมากถึง 12 เมล็ดด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ สมเด็จพระ กนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงสนับสนุนการศึกษาอนุกรมวิธานพืชตลอดมา และมีพระราชดำริให้อนุรักษ์พืชพรรณของประเทศและดำเนินการเป็นธนาคารพืชพรรณ โดยมีการจัดตั้งโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ เพื่อพัฒนาบุคลากร รวมทั้งอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรพันธุกรรมพืชให้เกิดประโยชน์แก่มหาชนชาวไทย กอปรกับเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติในโอกาสที่สมเด็จพระ กนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 6 รอบ หรือ 72 พรรษา ในปี พ.ศ.2570 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่จึงได้กราบทูลขอพระราชทานนามไทยสำหรับพืชชนิดใหม่ของโลกในสกุลสังหยูดอกใหญ่ และกราบทูลขอพระราชทานพระนาม “Sirindhorn” เพื่อใช้เป็นคำระบุชนิดในชื่อวิทยาศาสตร์ โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามไทย “รุจิสิริน” แก่พืชชนิดใหม่ของโลกชนิดนี้ ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku อันนับเป็นเกียรติอย่างยิ่งแก่คณะผู้วิจัยและมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ผลงานวิจัยที่ยืนยันว่า “รุจิสิริน” (Pseudu varia sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku) เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Blumea ปีที่ 70 ฉบับที่ 3 หน้าที่ 271-280 เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ.2569 (https:// doi.org/10.3767/blumea. 2026.70.03.02) โดยอาศัยหลักฐานจากลักษณะทางสัณฐานวิทยาและข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอที่แสดงความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการ ผลงานวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยที่ได้รับทุนพัฒนานักวิจัยรุ่นกลางจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่“รุจิสิริน” เป็นพันธุ์ไม้หายากพบในป่าดิบชื้นใกล้ลำธารในอำเภอจะแนะและอำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส บริเวณที่พบต้นรุจิสิรินนี้ อยู่นอกเขตอนุรักษ์ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จึงถูกแผ้วถางเพื่อปลูกต้นยางพารา ปาล์มน้ำมัน และไม้ผลชนิดต่างๆ จนทำให้พืชชนิดนี้สุ่มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ดังนั้น ควรมีการอนุรักษ์พืชชนิดนี้ โดยปกป้องถิ่นอาศัยไม่ให้ถูกทำลายไปมากกว่านี้ และใช้เทคโนโลยีชีวภาพ โดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เพื่อช่วยขยายพันธุ์ต้นรุจิสิรินให้มีจำนวนมากขึ้น และนำไปปลูกอนุรักษ์ไว้ในสวนพฤกษศาสตร์ หรือสถานที่ราชการต่างๆการค้นพบ “รุจิสิริน” จึงไม่เพียงเป็นการเพิ่มพูนองค์ความรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย แต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของงานวิจัยพื้นฐานด้านอนุกรมวิธานพืช ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการศึกษา การอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืนในอนาคต พืชชนิดใหม่ที่ถูกค้นพบในวันนี้ อาจนำไปสู่การต่อยอดองค์ความรู้และการใช้ประโยชน์ในหลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านนิเวศวิทยา พืชสวน หรือแม้แต่การค้นพบสารทุติยภูมิใหม่ที่มีคุณค่าต่อมนุษยชาติในอนาคตอ่าน "คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ" ทั้งหมดที่นี่
