20 มกราคม 2025 โดนัลด์ ทรัมป์ สาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 47 ของสหรัฐฯ ทรัมป์ประกาศก้องร้องบอกย้ำๆซ้ำๆว่าพันธมิตรขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือหรือนาโต ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายตัวเองมากขึ้นกุมภาพันธ์ 2025 ทรัมป์ประกาศแกมบังคับว่าสมาชิกนาโตทุกประเทศต้องเพิ่มงบกลาโหมเป็นร้อยละ 5 ของจีดีพี (จากเกณฑ์เดิมร้อยละ 2) เพื่อพัฒนายุทโธปกรณ์และซื้ออาวุธจากสหรัฐฯ ไม่เช่นนั้นสหรัฐฯอาจไม่คุ้มครองอีกต่อไปหลังจากทรัมป์ประกาศให้สมาชิกนาโตต้องเพิ่มงบเป็นร้อยละ 5 ของจีดีพีต่อปี ส่วนใหญ่มีท่าทีตอบรับ แต่สเปนแบ่งรับแบ่งสู้ เพราะงบเดิมอยู่ที่ประมาณร้อยละ 1.3–1.5 เท่านั้น การเพิ่มงบแบบก้าวกระโดดไปถึงร้อยละ 5 ของจีดีพีจะกระทบต่องบสวัสดิการสังคมของสเปนอย่างรุนแรง19 มิถุนายน 2025 นายเปโดร ซานเชซ นายกรัฐมนตรีสเปน ส่งจดหมายถึงนายมาร์ก รึตเตอ เลขาธิการนาโต ปฏิเสธการเพิ่มงบร้อยละ 5 โดยบอกว่าไม่สมเหตุสมผลและสวนทางกับความเป็นจริง นายกฯซานเชซย้ำว่าสเปนมีอธิปไตยในการตัดสินใจ และจะไม่ยอมแลกงบรัฐสวัสดิการเพื่อไปเพิ่มงบกองทัพตามคำขู่ของทรัมป์24-25 มิถุนายน 2025 นาโตจัดประชุมสุดยอดที่กรุงเฮก เนเธอร์แลนด์ เกิดเหตุการณ์ที่ถือเป็นประวัติศาสตร์ของนาโตคือ ในขณะที่สมาชิก 31 ประเทศยอมลงนามรับข้อเสนอร้อยละ 5 ของทรัมป์ แต่สเปนเป็นประเทศเดียวที่ปฏิเสธ และเมื่อสเปนไม่ยินยอม มติร้อยละ 5 จึงไม่สามารถประกาศเป็นพันธกรณีร่วมของนาโตทั้งหมดได้อย่างเต็มรูปแบบ ทำให้มติที่ออกมา สเปนได้รับการยกเว้น หรือให้เป็นการตกลงแบบสมัครใจสำหรับประเทศที่พร้อมเท่านั้นทรัมป์โกรธสเปนจนหูกระดิก ควันออกจมูก อ้า เอ็งเป็นใคร กล้าดียังไงถึงกล้าขัดขืนคำสั่งของอภิพญามหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ เพราะการที่สเปนไม่ยอมรับฉันทามติ ทำให้แผนของทรัมป์ที่จะเปลี่ยนกฎระเบียบของนาโตให้ถาวรนั้นไม่สมบูรณ์ในทางนิตินัย และมองว่าสเปนกำลังใช้ระบบฉันทามติของนาโตเป็นอาวุธในการขัดขวางยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯรอยร้าวระหว่างสหรัฐฯกับสเปนปริใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ28 กุมภาพันธ์ 2026 สหรัฐฯและอิสราเอลร่วมกันโจมตีอิหร่าน ผู้นำยุโรปจำนวนไม่น้อยกระอักกระอ่วน อ้อมๆแอ้มๆ เพราะไม่มีใครกล้าแหยมกับทรัมป์ มีแต่นายซานเชซเท่านั้นที่แถลงการณ์ต่อต้านสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯอย่างเป็นทางการ โดยย้ำจุดยืนว่าสเปนจะไม่เป็นส่วนหนึ่งของความรุนแรงที่ส่งผลกระทบต่อพลเรือนสเปนคัดค้านและไม่อนุมัติแผนการบินที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการโจมตีอิหร่านมาตั้งแต่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 จนกระทั่ง 2 มีนาคม 2026 รัฐมนตรีต่างประเทศสเปนยืนยันว่า จะไม่ยอมให้ใช้ฐานทัพโรตาและโมรอนในการปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน เพราะไม่สอดคล้องกับข้อตกลงทวิภาคีและกฎบัตรสหประชาชาติทรัมป์ตอบโต้ซานเชซทันทีด้วยการขู่ว่าจะคว่ำบาตรทางการค้าทั้งหมดกับสเปน พร้อมทั้งชี้หน้าด่าว่าสเปนเป็นพันธมิตรที่ไม่เป็นมิตร ขู่แล้วขู่อีกเพราะคิดว่าสเปนจะกลัว30 มีนาคม 2026 รัฐมนตรีกลาโหมสเปน ประกาศปิดน่านฟ้าสเปนสำหรับเที่ยวบินทหารทุกลำที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการในอิหร่าน โดยยืนยันว่าจะไม่เป็นส่วนหนึ่งของสงครามที่ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ และจะอนุญาตให้ใช้ฐานทัพหรือน่านฟ้าได้เฉพาะในกรณีฉุกเฉินทางมนุษยชาติเท่านั้นการปิดน่านฟ้าของสเปนทำให้เครื่องบินรบสหรัฐฯที่บินออกจากอังกฤษหรือฐานทัพอื่นในยุโรปไม่สามารถบินตัดผ่านคาบสมุทรไอบีเรียได้ ต้องบินอ้อมมหาสมุทรแอตแลนติก ระยะไกลขึ้นและสิ้นเปลืองทรัพยากรอย่างมาก24 เมษายน 2026 มีรายงานเรื่องอีเมลหลุดจากกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ที่ว่าจะระงับสมาชิกภาพนาโตของสเปนเพื่อลงโทษที่ไม่ให้ความร่วมมือวันรุ่งขึ้น นายกฯซานเชซออกมาสะบัดบ็อบแล้วบอกว่า โนสน โนแคร์ เพราะสเปนทำงานบนหลักการและทำตามกฎหมายระหว่างประเทศ ไม่ใช่ทำตามการข่มขู่ผ่านอีเมลโลกทั้งใบกำลังมองว่าสหรัฐฯจะจัดการสเปนตามคำขู่หรือไม่นี่คือสิ่งท้าทายความเป็นเอกภาพขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือที่ก่อตั้งมายาวนานถึง 77 ปี.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.comคลิกอ่านคอลัมน์ “เปิดฟ้าส่องโลก” เพิ่มเติม
