ผ่านไปอีก 1 ปีที่สถานการณ์โลกไม่ได้ผาสุก เข้าขั้นทุกข์รุมเร้า ทั้งปัญหาเศรษฐกิจ สังคมการเมือง และไฟสงครามที่โหมเพิ่ม แต่สิ่งที่เกิดขึ้น ผ่านมาและผ่านไป ก็ต้องจารจดมาใช้ถอดบทเรียนสู่อนาคตปีกระต่าย 2566 ไฮไลต์แห่งปีคือ พิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักรและสมเด็จพระราชินีคามิลลา ซึ่งไม่ว่าราชวงศ์อังกฤษจะผ่านมรสุมความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในราชวงศ์ การปรับตัวให้เข้ายุคสมัย หรือมุมมองของผู้คนยุคนี้ที่มีต่อสถาบันกษัตริย์ ทั้งฝ่ายนิยมเจ้าหรือฝ่ายต่อต้านเจ้า แต่ในวันที่ 6 พ.ค.โลกได้จารึกประวัติศาสตร์ นาทีที่อาร์ชบิชอปแห่งแคน เทอร์เบอรีถวายพระมหามงกุฎเซนต์เอ็ดเวิร์ดบนพระเศียรพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 ณ มหาวิหารเวสต์มินสเตอร์ กรุงลอนดอน อังกฤษ...เป็นการเสด็จขึ้นครองราชย์อย่างเป็นทางการ สองสงครามที่ยังไม่เห็นทางจบ...สังเวียนแรก “ยูเครน- รัสเซีย” ยืดเยื้อมาเกือบ 2 ปี ฝั่งยูเครน ประธานาธิบดี โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี เน้นชีพจรลงเท้าพบปะพันธมิตรโดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาและชาติตะวันตกที่เคยยาหอมว่าเรานี่แหละมิตรแท้ แต่หลังๆ ดูแผ่วลงชอบกล ก็ชวนวัดใจมิตรทั้งหลายจะให้แรงหนุนยูเครนถึงเมื่อไหร่? รัสเซียแม้จะวุ่นวายเรื่องทหารรับจ้างวากเนอร์เล่นละครปาหี่ แต่ก็ประสบความสำเร็จในการสกัดกั้นการรุกตีโต้ครั้งใหญ่ของยูเครน วลาดิเมียร์ ปูติน ประธานา ธิบดีรัสเซีย ยังสั่งให้กองทัพรัสเซียเพิ่มทหารอีก 170,000 นาย ทำให้บุคลากรทางทหารโดยรวมของทัพหมีขาวพุ่งถึง 2.2 ล้านคน หลักๆ ก็เอาไว้ต่อกรยูเครนกับนาโต และเจ้าตัวประกาศสู้ศึกเลือกตั้งประธานาธิบดีสมัยที่ 5 ปี 2567...คาดกันว่าจะครองอำนาจต่อไปอีก 6 ปี สังเวียนที่ 2 สงครามตะวันออกกลาง กองกำลังติดอาวุธปาเลสไตน์กลุ่มฮามาส เปิดฉากบุกโจมตีทางใต้ของอิสราเอล เมื่อวันที่ 7 ต.ค. จับตัวประกันทั้งชาวอิสราเอลและต่างชาติ แรงงานไทยก็พลอยฟ้าพลอยฝนโดนจับไปด้วย ทำให้กองทัพอิสราเอลลุยถล่มทั่วฉนวนกาซาหวังเด็ดหัวผู้นำฮามาส แม้ภายหลังจะมีข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวระหว่าง 2 ฝ่ายเพื่อแลกเปลี่ยนตัวประกัน แต่ก็ยังไม่อาจช่วยเหลือตัวประกันที่ส่วนหนึ่งเป็นคนไทยได้หมด งานนี้ยังทำให้ เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ถึงกับตกที่นั่งลำบาก เพราะการรับมือกับสถานการณ์สงครามได้สร้างความไม่ไว้วางใจให้กับประชาชน แถมผู้นำพรรคฝ่ายค้านอย่าง ยาอีร์ ลาปิด ก็จ้องจะเลื่อยขาเก้าอี้ผู้นำยิวอยู่ด้วย มองไปที่บ้านใกล้เรือนเคียง “เมียนมา” ดุเดือดไม่แพ้กัน เมื่อ 27 ต.ค.กองกำลังพันธมิตรชาติพันธุ์ทำห้าวหาญรวมหัวกันโจมตีฐานที่มั่นของกองทัพเมียนมาตามรัฐต่างๆ ทั่วประเทศรวมถึงรัฐที่ติดกับพรมแดนไทย ผู้คนหนีตายจ้าละหวั่น แม้พี่ใหญ่จีนจะยื่นมือช่วยไกล่เกลี่ย แต่ก็ยากสงบในเร็ววันตำแหน่งอยู่นาน ตำนานตลอดไปต้องยกให้ สี จิ้นผิง วัย 69 ปี โกยคะแนนเสียงเอกฉันท์จากสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีน ได้เป็นประธานาธิบดีจีนสมัยที่ 3 เมื่อวันที่ 10 มี.ค. ยกระดับทัดเทียม เหมา เจ๋อตง ผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีนฝั่งสหรัฐอเมริกา โจ ไบเดน ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ขอลงชิงตำแหน่งเดิมอีกครั้งในปี 2567 แต่เส้นทางสู่สมัยที่ 2 ก็ไม่โรยด้วยกลีบกุหลาบเจอมรสุมรุมหลายทาง ทั้งภาวะเงินเฟ้อ ปัญหายาเสพติด ปืน และความรุนแรง ที่สะเทือนบัลลังก์สุดก็คือคดีกระทำผิดที่เกี่ยวกับอาวุธปืน ใช้ยาเสพติด จงใจหลบเลี่ยงภาษีของ ฮันเตอร์ ไบเดน บุตรชาย ตามด้วยสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯลงมติเสียงข้างมากเปิดทางไต่สวนในกระบวนการถอดถอนโจ ไบเดน หลังถูกกล่าวหาว่าเอื้อประโยชน์ให้ธุรกิจของลูกชาย ส่วน โดนัลด์ ทรัมป์ อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ประกาศชิงชัยเลือกตั้งปีหน้า เจอสกัดดวงด้วย 4 คดีอาญาใหญ่ พยายามพลิกผลเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯในปี 2563 สมรู้ร่วมคิดฉ้อโกงประเทศโดยกดดันไม่ให้รัฐสภารับรองชัยชนะของโจ ไบเดน ซุกเอกสารลับในบ้านพักตากอากาศส่วนตัวที่รัฐฟลอริดา แทรกแซงผลการเลือกตั้งรัฐ จอร์เจีย รวมถึงมีการจ่ายเงินปิดปากดาวโป๊ ซึ่งเข้าข่ายปลอมแปลงเอกสาร ทรัมป์ ยังสร้างประวัติศาสตร์เป็นอดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนแรกที่ถูกดำเนินคดีทางอาญา เป็นคนแรกที่ถูกพิมพ์ลายนิ้วมือ ถ่ายรูป และถูกบังคับให้ปรากฏตัวในศาลในฐานะจำเลยผู้ต้องสงสัย แถมเมื่อ 19 ธ.ค. ศาลสูงรัฐโคโลราโด สหรัฐฯมีคำตัดสินตัดสิทธิทรัมป์ในการชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ปี 2567 ซึ่งมีผลเฉพาะในรัฐโคโลราโดเท่านั้น กัมพูชาได้นายกรัฐมนตรีคนใหม่ สมเด็จฮุน มาเนต วัย 46 ปี รับไม้ต่อจาก สมเด็จฮุน เซน ผู้เป็นบิดาและอดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชาที่ครองตำแหน่งผู้นำประเทศมานานกว่า 40 ปี... แบบไร้ขวากหนามก่อนสาบานตนเข้ารับตำแหน่งเมื่อ 22 ส.ค. แม้สมเด็จฮุน เซน จะวางมือจากผู้กุม บังเหียนประเทศ แต่ยังคงนั่งเก้าอี้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกัมพูชาต่อไป บุคคลสำคัญและคนดังที่ลาลับปีนี้ สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 อดีตประมุขคริสตจักรโรมัน คาทอลิก สิ้นพระชนม์ด้วยพระชนมายุ 95 ชันษา ซิลวิโอ แบร์ลุสโคนี อดีตนายกรัฐมนตรีอิตาลี เสียชีวิตในวัย 86 ปี หลี่ เค่อเฉียง อดีตนายกรัฐมนตรีจีนวัย 68 ปี จากไปด้วยอาการหัวใจวายเฉียบพลัน เฮนรี คิสซิงเจอร์ อดีต รมว.ต่างประเทศสหรัฐฯ ผู้ทรงอิทธิพลต่อนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพปี 2516 สิ้นลมในวัย 100 ปีคนดังบันเทิงเทศก็ลาลับไม่น้อย อาทิ เจฟฟ์ เบ็ค กีตาร์มือพระกาฬ เสียชีวิตในวัย 78 ปี, ลิซา มารี เพรสลีย์ ลูกสาวคนเดียวของเอลวิส เพรสลีย์ หมดลมในวัย 54 ปี, ไรอัน โอนีล พระเอกดังจากหนังรัก “เลิฟ สตอรี” สิ้นใจในวัย 82 ปี, แมทธิว เพอร์รี ดาราดังจาก “เฟรนด์ส” ซีรีส์ฮิตยุค 1990 จมน้ำดับที่บ้านพักในวัย 54 ปี, ตำนาน 20 รางวัลแกรมมี่ โทนี เบนเน็ตต์ สิ้นลมในวัย 96 ปี, โคโค ลี ศิลปินชาวฮ่องกง เจ้าของเสียงพากย์ “มู่หลาน” หนังวอลต์ ดิสนีย์ จบชีวิตตนเองในวัย 48 ปี, ราชินีแห่งร็อกแอนด์โรล ทีน่า เทอร์เนอร์ อำลาโลกในวัย 83 ปี, ราเควล เวลช์เซ็กซ์ซิมโบลตลอดกาลฮอลลีวูด จากไปในวัย 82 ปี, เบิร์ต บาคารัค นักแต่งเพลงที่ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งศตวรรษที่ 20 จากไปในวัย 94 ปี, เดวิด ครอสบี ร็อกเกอร์สุดเก๋าวงเดอะ เบิร์ดส และครอสบี, สติลล์ แอนด์ แนช จากโลกในวัย 81 ปี, ไมเคิล แกมบอน ผู้รับบท “อัลบัส ดัมเบิลดอร์” ในหนัง “แฮร์รี พอตเตอร์” สิ้นลมในวัย 82 ปี แม้โรค โควิด–19 ยังอยู่ แต่เมื่อ 6 พ.ค. องค์การอนามัยโลกได้ประกาศว่าโควิดไม่ใช่วาระฉุกเฉินของโลกอีกต่อไป เพราะชาวโลกมีภูมิคุ้มกันหมดแล้ว ระวังแค่อย่าการ์ดตก ด้านองค์การสหประชาชาติก็ประกาศสิ้นสุดยุคโลกร้อน และเข้าสู่ยุคโลกเดือดแบบเป็นทางการ เดือน ก.ค. ทุบสถิติอุณหภูมิพุ่งสูงสุดเป็นประวัติการณ์ เนื่องจากสภาพภูมิอากาศโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงเมื่อ 27 ก.ค.มาตามนัดทุกปีก็ โศกนาฏกรรมและภัยธรรมชาติ สะเทือนขวัญแดนภารตะ เมื่อ 2 มิ.ย. เกิดเหตุ รถไฟชนกันในรัฐ โอริสสา อินเดีย ดับกว่า 280 ศพ ส่วนเมื่อ 18 มิ.ย. เรือดำน้ำไททัน ของบริษัทในสหรัฐฯ เกิดระเบิดจากภายในขณะดำลงไปชมซากเรือไททานิกที่ก้นมหาสมุทร แอตแลนติก ปลิดชีวิตผู้โดยสารทั้งหมด 5 คนแบบไม่ทันกะพริบตา @@ ฟืนไฟทำวายวอดบนเกาะเมาอิ เมืองลาไฮนา รัฐฮาวาย สหรัฐฯ เมื่อ 8 ส.ค. ถือเป็นเพลิงพิโรธหนักในรอบ 100 ปี เซ่นไฟมรณะไป 99 ศพพายุแรง ปีนี้จัดใหญ่ให้เอเชียตะวันออกทั้ง จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ ถูกกระหน่ำทั้งฝน น้ำท่วม ดินถล่ม ร้ายสุดก็ ไต้ฝุ่นทกซูรี ฤทธิ์แรงสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจแก่จีนสูงถึง 52.27 ล้านหยวน หรือราว 250 ล้านบาท โหดร้ายเหลือคณาก็ แผ่นดินไหว รุนแรงขนาด 7.8 และ 7.5 แมกนิจูด ที่ ตุรกี กับ ซีเรีย เมื่อ 6 ก.พ. เสียชีวิตเกือบ 60,000 ราย บาดเจ็บนับแสนคน ส่วน โมร็อกโก ไม่น้อยหน้าเจอเขย่าไป 6.8 แมกนิจูด เมื่อ 8 ก.ย. จัดเป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่สุดในรอบ 60 ปีของประเทศ คร่าชีวิตไปกว่า 2,901 ราย บาดเจ็บมากกว่า 5,600 รายกลายเป็นมหากาพย์ส่งผลกับเศรษฐกิจญี่ปุ่นก็เรื่องปล่อยน้ำปนเปื้อน กัมมันตภาพรังสีที่ผ่านการบำบัดแล้วจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ ของญี่ปุ่น สู่มหาสมุทรแปซิฟิกเป็นระลอกแรกเมื่อ 24 ส.ค. ทำเอาเพื่อนบ้านทั้ง จีน เกาหลีใต้ ฮ่องกง ระงับนำเข้าผลิตภัณฑ์อาหารทะเลทั้งหมดจากแดนอาทิตย์อุทัย แม้แต่คนญี่ปุ่นบางส่วนก็ยังประท้วง โลกเลยได้เห็นภาพ คิชิดะ ฟุมิโอะ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ควงคณะรัฐมนตรีนั่งโซ้ยอาหารทะเลที่มาจากเมืองฟุกุชิมะโชว์สื่อเพื่อเรียกความมั่นใจส่วนปีหน้าฟ้าใหม่มังกรจะพ่นไฟแผดเผาตามสภาพอากาศ หรือนำพาความร่มเย็นมาสู่โลก...รอติดตาม!ทีมข่าวต่างประเทศอ่าน "คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ" ทั้งหมดที่นี่