รศ.ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยนเรศวร เผยว่า หลังจากสหรัฐอเมริกาได้อนุญาตให้นำเข้าผลไม้สดของไทย 7 ชนิด ได้แก่ มะม่วง ลำไย มังคุด ลิ้นจี่ เงาะ และสับปะรด โดยต้องได้รับการฉายรังสีก่อนส่งออก มาตั้งแต่ปี 2550 ต่อมาปี 2562 ทีมวิจัยที่เป็นความร่วมมือระหว่างสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) BEDO มหาวิทยาลัยนเรศวร และสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ ประสบผลสำเร็จในการวิจัยเรื่องคุณภาพของมะม่วงฉายรังสี จนได้รับการรับรองจากกระทรวงเกษตรของสหรัฐฯ “และทางสหรัฐฯยังได้ออกกฎระเบียบเพิ่มเติมให้ไทยสามารถส่งออกส้มโอผลสดเพิ่มอีกหนึ่งชนิด มาตั้งแต่วันที่ 10 พ.ย.ปีที่แล้ว จึงเกิดเป็นโจทย์วิจัยที่ท้าทายและรอคำตอบจากนักวิจัยไทย เพราะผลไม้แต่ละชนิดมีความแตกต่างกันทางกายภาพ แต่ในที่สุดนักวิจัยไทยสามารถทำได้สำเร็จ” ดร.พีระศักดิ์ ยังได้เผยถึงขั้นตอนในการฉายรังสีส้มโอด้วยว่า ขั้นตอนแรกเตรียมใส่กล่อง การฉายรังสี และขั้นตอนหลังการฉายรังสี การเตรียมใส่กล่องต้องบรรจุกล่องละ 9-10 ลูก จากนั้นจึงนำเข้าฉายรังสีแกมมาเข้มข้น 400 เกรย์ จึงจะฆ่าเชื้อได้ หลังจากฉายรังสีจึงนำออกจากเครื่อง แล้วนำขึ้นรถเข้าห้องเย็น พร้อมส่งออก ซึ่งระหว่างการขนส่งห้ามเปิดเด็ดขาด หากถูกเปิดจะถูกตีกลับทั้งหมด ทั้งนี้ ปัจจุบันทีมผู้วิจัยประสบความสำเร็จในการทำ dose mapping หรือศึกษาการกระจายของรังสีในบรรจุภัณฑ์ ส้มโอ และปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพหลังการฉายรังสี เพื่อให้สอดคล้องกับกฎระเบียบของทางสหรัฐฯ เมื่อ ต.ค.ที่ผ่านมา ขณะนี้กำลังรอให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน Animal and Plant Health Inspection Service (APHIS) จากกระทรวงเกษตรของสหรัฐฯ ร่วมกับเจ้าหน้าที่จากกรมวิชาการเกษตรไทย รับรองผลอีกครั้ง จากนั้นผู้ประกอบการไทยถึงจะสามารถส่งออกส้มโอผลสดได้ทันที โดยผลงานนี้เตรียมถูกนำไปจัดแสดงในงาน Natural Products Expo West 2023 ณ เมืองอนาไฮม์ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที่ 7-11 มี.ค.2566.
