คุณรัชดา ธนาดิเรก รองโฆษกสำนักนายกฯ แถลงมติ ครม.วันอังคาร 14 ธ.ค.ว่า ครม.เห็นชอบแผนพัฒนาฟื้นฟูสภาพแวดล้อมคลองแสนแสบ ระยะเวลา 11 ปี (พ.ศ.2564–2574) จำนวน 84 โครงการ วงเงินรวมทั้งสิ้น 82,563 ล้านบาท ตามที่ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เสนอ โดยแผนฉบับนี้มุ่งแก้ปัญหาน้ำเสียในคลองแสนแสบที่เป็นปัญหาอย่างมาก น้ำเสียส่วนใหญ่ร้อยละ 70 เกิดจากกิจกรรมชุมชนบริเวณริมคลอง รองมาเกิดจากโรงงานและสถานประกอบการ ปี 2563 มีปริมาณน้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัดถูกปล่อยลงคลองแสนแสบและคลองสาขารวม 807,672 ลบ.ม.ต่อวัน มีค่าเฉลี่ยความสกปรก (BOD) ระหว่าง 6.9–12.2 มิลลิกรัมต่อลิตร (แหล่งน้ำที่มีค่าบีโอดีมากกว่า 8 มิลลิกรัมต่อลิตรถือเป็นแหล่งน้ำที่มีมลพิษอย่างรุนแรง)อ่านข่าวนี้แล้วก็นึกถึง โครงการทุจริตบ่อบำบัดน้ำเสียคลองด่าน 20,000 กว่าล้านบาท ขึ้นมาทันที สร้างเสร็จไปเกือบ 90% แต่ถูกทิ้งร้างไปเกือบ 20 ปี จนวันนี้คงใช้งานไม่ได้แล้วพล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกฯ หัวหน้าพรรคพลังประชารัฐ ประธานคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ให้สัมภาษณ์กรณีที่ นายเจษฎา เด่นดวงบริพัทธ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ฯ ได้วิพากษ์วิจารณ์โครงการนี้ว่า เป็นการตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ ว่า คลองแสนแสบยาวเกือบ 100 กม. เชื่อมระหว่างแม่น้ำบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ถึงแม่น้ำเจ้าพระยา โครงการดังกล่าวจะช่วยระบายน้ำที่เสียอยู่ รวมทั้งเส้นทางสัญจรของประชาชน ส่วนเรื่องงบประมาณเป็นของกระทรวงมหาดไทยกับ กทม. โครงการบำบัดน้ำเสียได้วันละ 1.3 แสนลิตร น้ำจะได้ไม่ดำ นอกจากนี้ ยังสร้างเขื่อนและทางเดินริมคลองตลอดระยะทาง 100 กม. ใช้เวลา 11 ปี ใช้งบปีละ 7,000 กว่าล้านบาทรัฐบาลสมัยนี้ชอบทำโครงการขนาดใหญ่ มีวงเงินงบประมาณรวมสูง แล้วซอยย่อยเป็นโครงการขนาดเล็ก เพื่อให้แบ่งประมูลกันง่ายๆ บริษัทไหนอยากได้หลายโครงการ ก็ต้องประมูลทีละโครงการ โครงการบำบัดน้ำเสียคลองแสนแสบ เดิมเป็นโครงการเล็กก็กลายเป็นโครงการใหญ่ ใช้เงินงบประมาณกว่า 82,563 ล้านบาท แต่แบ่งเป็น 84 โครงการ ที่มาของเงินลงทุนก้อนนี้ คุณรัชดา รองโฆษกสำนักนายกฯ แถลงว่า 1.มาจากงบประมาณแผ่นดิน (ภาษีของประชาชน) ร้อยละ 81.40 (67,200 กว่าล้านบาท) 2.มาจากงบ กทม.ร้อยละ 3.50 (2,890 ล้านบาท) 3.จากการร่วมทุนของเอกชน (PPP) ร้อยละ 15.10 (12,300 กว่าล้านบาท) เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ครม. พล.อ.ประยุทธ์ ได้อนุมัติงบประมาณฟื้นฟูคลองแสนแสบไปเมื่อ 10 พ.ย.2558 เป็นเงิน 7,000 ล้านบาท สมัยนั้น คุณออมสิน ชีวะพฤกษ์ เป็นรัฐมนตรีช่วยคมนาคม แถลงว่า นายกฯต้องการร่นระยะเวลาการฟื้นฟูให้แล้วเสร็จภายในปี 2560 จากเดิมที่กำหนดให้แล้วเสร็จในปี 2563 โครงการนี้จะพัฒนาท่าน้ำ ในคลองแสนแสบให้ดีขึ้น จะมีการพัฒนาเส้นทางจักรยานริมคลอง ปรับภูมิทัศน์สองฝั่งคลองให้ดีขึ้น ตลอดเส้นทางคลองแสนแสบประมาณ 72 กม. ซึ่งอยู่ในพื้นที่ กทม. 45.5 กม. ที่เหลืออยู่ในพื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทรา นายกฯยังได้สั่งให้ กรมควบคุมมลพิษ กรมโรงงานอุตสาหกรรม การนิคมฯ บังคับใช้กฎหมายในพื้นที่คลองแสนแสบและคลองสาขาอย่างจริงจังจากวันนั้นถึงวันนี้ ผ่านไป 6 ปี โครงการเดิมแต่นำเสนอ ครม.ใหม่ โดย พล.อ.ประวิตร วันที่ 14 ธ.ค.2564 ครม.อนุมัติงบประมาณเพิ่มเป็น 82,563 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก 6 ปีก่อนกว่า 10 เท่า มีอะไรแพงขึ้นมากมายขนาดนั้นหรือ โครงการนี้ “แสนแสบ” สมชื่อจริงๆที่บอกว่าอ่านข่าวนี้ทำให้นึกถึง โครงการบำบัดน้ำเสียคลองด่าน ก็เพราะ โครงการแทบจะเหมือนกันทุกอย่าง ทั้ง ระบบรวบรวมน้ำเสีย โรงบำบัดน้ำเสีย ระบบบำบัดน้ำเสีย ฯลฯ ก็หวังว่าในอนาคต โครงการบำบัดน้ำเสียคลองแสนแสบ จะไม่ถูกดำเนินคดีเหมือน โครงการบำบัดน้ำเสียคลองด่าน สิ่งที่สภาผู้แทนและสังคมควรตรวจสอบต่อไปให้โปร่งใส ก็คือ ทำไมงบประมาณจึงเพิ่มขึ้นมหาศาลจากเดิม 7 พันล้านบาท เป็น 8 หมื่นกว่าล้านบาท.“ลม เปลี่ยนทิศ”