คนจีนรุ่นเก่าเล่าสืบๆกันมา สี่ผู้ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ จิ๋นซี ฮ่องเต้ โจโฉ สุมาอี้ โกวเจี้ยน ล้วนมีลักษณะ “หมาจิ้งจอกชำเลือง” (มองหลังระวังตัว) คือมีนิสัยเจ้าเล่ห์อำมหิตโหดร้าย ไม่ควรเข้าใกล้เรื่องที่ควรถามต่อระหว่างโจโฉกับสุมาอี้ที่ถูกคนรุ่นหลังมองว่า มีลักษณะเดียวกัน ใครไม่ควรเข้าใกล้กว่ากันคำถามที่ 66 ใน 101 คำถามสามก๊ก โจโฉใช้อะไรตัดสินว่าสุมาอี้ เป็นภัยต่อตน? (หลี่ฉวนจวิน และคณะ เขียน ถาวร สิกขโกศล แปลมติชน 2556)โจโฉชำนาญการดูลักษณะและอ่านคน เมื่อฝันว่าม้าสามหัวกินอาหารในรางเดียวกัน จึงรู้สึกว่าสุมาอี้เป็นภัยต่อตระกูลโจ เคยเตือนโจผี ลูกชายว่า สุมาอี้มิใช่ผู้ที่จะอยู่ใต้ปกครองคนอื่น จำต้องเตรียมพร้อมเสมอสุมาอี้เองก็รู้ โจโฉระแวงจึงยิ่งระวังตัว ตั้งใจทำงานขันแข็งรอบคอบ แม้กระทั่งเลี้ยงสัตว์ก็ย่ำเท้าเข้าไปดูเองรัชศกเจี้ยนอาน ปีที่ 24 (ค.ศ.219) เมื่อซุนกวนมีหนังสือมาอ่อนน้อมต่อโจโฉสนับสนุนให้ตั้งตัวเป็นกษัตริย์สุมาอี้ได้โอกาสบอกโจโฉว่า ชะตาราชวงศ์ฮั่นสิ้นสุด ใต้เท้าได้ใจคนในใต้ฟ้าถึงเก้าในสิบส่วนแล้ว ซุนกวนยอมอ่อนน้อมนี้เป็นเจตนาแห่งสวรรค์สุมาอี้ยกเรื่องในตำนานซุนตี้ราชาแห่งแคว้นอวี๋ ราชวงศ์เซี่ย อิน (ซาง) และโจว มิใช่จะยอมสละราชสมบัติโดยเต็มใจ แต่เพราะกลัวฟ้า รู้อาณัติแห่งสวรรค์ (ว่าชะตากรรมของตนจบลงแล้ว)เวลาที่สุมาอี้พูดกับโจโฉ ขุนนางของโจโฉที่สนับสนุนราชวงศ์ฮั่นยังมีอยู่มากท่าทีสุมาอี้ เป็นที่พอใจของโจโฉ จึงค่อยคลายความระแวงมาเป็นความไว้เนื้อเชื่อใจโจโฉเป็นวุยอ๋อง สุมาอี้ได้เป็นจงซู่จื่อ (ผู้อภิบาลสั่งสอนโจผี) โจผีก็ให้ความสำคัญและไว้วางใจ ครั้นโจผีแย่งราชสมบัติราชวงศ์ฮั่นแล้ว เลื่อนสุมาอี้เป็นนายพลผู้ทะนุบำรุงทหาร ทำหน้าที่เป็นเลขาธิการโจผียกทัพไปตีง่อก๊กสองครั้ง ให้สุมาอี้เป็นขุนนางใหญ่กำกับราชการ ช่วยพระเจ้าโจยอย เมื่อถึงรัชกาลพระเจ้าโจยอยสุมาอี้กุมอำนาจทางการทหารของวุยก๊ก เป็นขุนนางใหญ่ผู้มีอำนาจสูงสุดประวัติศาสตร์บันทึกว่า สุมาอี้เมื่อครั้งปราบกงซุนเหวินตี้ ได้ฆ่าคนครั้งใหญ่ ตอนพิฆาตโจซอง บรรดาพวกพ้องก็ถูกประหารสามชั่วโคตรหมดทั้งชายหญิงเด็กผู้ใหญ่ ตลอดจนผู้หญิงที่ออกเรือนไปแล้วก็ไม่ละเว้นและในที่สุด สุมาอี้ก็ชิงอำนาจราชวงศ์วุ่ย สถาปนาราชวงศ์จิ้นพงศาวดารจิ้นซูบันทึกว่า แม้กระทั่งลูกหลานสุมาอี้เอง ก็ละอายและกลัวความเหี้ยมโหดอำมหิต เมื่อครั้งพระเจ้าจิ้นหมิงตี้ หวางเต่าขุนนางเก่าเฝ้าอยู่ ตรัสถามถึงเหตุที่พระองค์ได้แผ่นดินหวางเต่าทูลเรื่องตั้งแต่สุมาอี้เริ่มตั้งตัว จนถึงช่วงปลายของยุคสุมาเจียว...พระเจ้าโจมอ (เกากุ้ยเชียงกง) ขี้ระแวงและโหดร้าย สำแดงความเจ้าเล่ห์ระวังตัวเยี่ยงหมาจิ้งจอกของตระกูลสุมาเต็มที่พระเจ้าจิ้นหมิงตี้ถึงกับฟุบหน้าลงกับโต๊ะพูดว่า หากเป็นอย่างที่ท่านพูด ราชวงศ์จิ้นจะอยู่ยืนยาวได้อย่างไรคนอ่านสามก๊กจำคำที่โจโฉประกาศ ข้ายอมทรยศต่อคนทั้งโลก แต่จะไม่ยอมให้ใครคนเดียวทรยศข้าจึงพอเปรียบเทียบได้ โจโฉนับเป็นหนึ่งในอธิราชผู้โหดเหี้ยมอำมหิตเจ้าเล่ห์ แต่กระนั้นเวลาได้พิสูจน์ว่าตระกูลโจโฉยังเสียทีให้แก่ตระกูลสุมาเหตุเพราะสุมาอี้ เจ้าของลักษณะ หมาจิ้งจอกชำเลือง โหดเหี้ยมอำมหิตเจ้าเล่ห์ยิ่งกว่าสุมาอี้ผู้สลายสามก๊ก ตั้งก๊กที่สี่ ตายไปกว่า 1,800 ปี แต่ลักษณะหมาจิ้งจอกชำเลือง ในนักการเมืองทั้งโลก แบบที่โอหังบังอาจ กล้าสู้ กล้าปะทะ พูดเสียงดัง คงไม่ใช่ แต่แบบที่นุ่มนิ่มเหนียมๆ พูดน้อย นั่นล่ะ ต้องระวังคนแบบนี้แหละ ที่ทำได้ถึงขั้นพลิกฟ้าคว่ำแผ่นดิน.กิเลน ประลองเชิง
