โจทย์ที่ผมได้ ตอนยังไม่เห็นของจริง คือพระปางพนมมือไหว้...ผมก็ตอบไป พระปฏิมาที่นั่งหรือยืนพนมมือนั้น เป็นพระสาวก ไหว้พระพุทธเจ้า เท่าที่เคยเห็นในโบสถ์วิหาร ถ้าสององค์ซ้ายขวา หน้าพระประธาน เราก็รู้กันว่า องค์ซ้าย คือ พระโมคคัลลาน์ องค์ขวาคือ พระสารีบุตร สรุปความว่า ตามคติพุทธศาสนาเถรวาท พระพุทธเจ้าของเรานั้น ไม่ว่าจะอยู่ในโลกมนุษย์ หรือขึ้นสวรรค์ชั้นอินทร์ ชั้นพรหม...ทุกองค์ ต้องไหว้พระพุทธเจ้าไล่เรียงดูภาพพระพุทธรูปทุกปาง...ซึ่งถูกรวบรวมไว้ตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โบราณสร้างไว้ตามพุทธประวัติ เริ่มตั้งแต่ปางอธิษฐานเพศบรรพชิต จนถึงปางปรินิพพาน...รวม 66 ปางทุกปางแสดงกิริยา...แตกต่างกันไป แต่ไม่มีปางพระพุทธเจ้าทรงไหว้...เอาไว้เลยแม้แต่ปางเดียวต่อเมื่อเห็นโจทย์ของจริงตรงหน้า พระพุทธรูปเนื้อทองคำ ปางประทับยืน รอบพระเศียรมีประภามณฑล ศิลปะทวารวดี องค์จิ๋วสูงราว 5 เซนติเมตร เข้าตลับห้อยคอได้พอดีๆ ก็แปลกใจองค์นี้ เป็นพระพุทธรูปแน่นอน ไม่ใช่พระสาวกองค์ใด แต่ปางพนมมือไหว้กลางพระอุระเป็นปางแปลกตากว่าที่เคยเห็นความเชื่อเดิมที่ว่า พระพุทธเจ้าไม่มีปางพนมมือไหว้...ก็เริ่มคลอนแคลน แต่ยังหาจุดเริ่มต้นไม่ได้เปิดหนังสือ พุทธตันตระ (บริษัทสยามอินเตอร์เนชั่นแนลบุคส์จำกัด จัดพิมพ์ พ.ศ.2561) หัวข้อ พระพุทธเจ้า อาจารย์สมเกียรติ โล่ห์เพชรรัตน์ เขียนว่า ความเชื่อพุทธศาสนามหายาน ลัทธิตรีกาย แบ่งพระพุทธเจ้า ออกเป็นพระอาทิพุทธะ หรือพระสยัมภูพุทธเจ้า ทรงมีพระกายเป็นธรรมกายคือสภาวะไร้รูป ไม่อาจรับรู้ด้วยประสาทสัมผัส ไม่มีจุดกำเนิด ไม่มีจุดสิ้นสุดพระธยานิพุทธะ เป็นสัมโภคกายหรือกายทิพย์ของพระอาทิพุทธะ มีห้าองค์ หรือเรียกว่าพระพุทธเจ้าแห่งปัญญาทั้งห้า มีสีพระวรกาย และมุทรา (รหัสท่ามือ) แตกต่างกันออกไปพระไวโรจนะพุทธะ ประธานของพระพุทธะทั้งห้า พระนามหมายถึงผู้ให้แสงสว่าง ประทับกลางพุทธมณฑล พระอักโษภยะพุทธะ ผู้ไม่หวั่นไหว พระรัตนะสัมภวะ พระผู้เกิดจากมณีพระอมิตาภะพุทธะ ผู้มีแสงสว่างอันนิรันดร์ ประทับทางตะวันตกของพุทธมณฑลพระอโมฆะสิทธิพุทธะ ผู้สมหวังตลอดกาล ประทับทิศเหนือพุทธมณฑลพระธยานิพุทธะทั้งห้า ทรงมีปางมุทรา คือรหัสมือ ซึ่งถือเป็นท่าสอนธรรม 8 ปาง ปางที่พุทธเถรวาทเห็นคุ้นตา คือปางสมาธิ ปางมารวิชัย ปางประทานพร...แต่ปางที่ไม่ค่อยได้เห็นก็คือ ปางนมัสการพุทธาเป็นอันว่า อมิตาภะพุทธะ เป็นพระธยานิพุทธะ ของพุทธตันตระ ทรงยังมีพระอาทิพุทธะ ที่อยู่เหนือกว่า เข้าทำนอง เหนือฟ้ามีฟ้า พระพุทธรูปปางพระพุทธองค์ทรงวันทา จึงเกิดมาด้วยเหตุผลประการนี้เองอายุคนรุ่นผม ถูกจัดเป็นรุ่นเบบี้บูม เกิดช่วงสงคราม ถูกสอน ให้รู้จักไหว้พระไหว้เจ้า รู้จักเคารพสิ่งที่ควรเคารพบูชา ในยามหวาดไหว จึงพอมีที่ยึดเหนี่ยวจิตใจด้วยเหตุนี้ล่ะกระมังคนแก่ๆจึงไม่หาญกล้า...ร้องเพลงเย้ยฟ้าท้าดิน เหมือนที่คนรุ่นใหม่กำลังทำกัน.กิเลน ประลองเชิง
