อีสปเป็นใคร วิเคราะห์สืบสาวกันเรื่อยมา ล่าสุดผู้รู้สรุปว่า เป็นชาวเมืองอาเมอเรียมแคว้นฟรายเกีย หรือฟรีเจีย ตุรกีภาคตะวันออกปัจจุบัน (นิทานอีสป ถวิล มนัสน้อม บก. บริษัท 2020 เวิลด์ มีเดียจำกัด พ.ศ.2542)เกิดก่อนพระพุทธเจ้า 128 ปี แก่กว่าขงจื๊อ 200 ปี แก่กว่าโซเครตีส 283 ปี ชื่ออีสปปรากฏในเรื่องของโซเครตีสที่เพลโตเขียน มีในหนังสือเฮโรโดตุส บิดาแห่งประวัติศาสตร์กรีกและในงานของอริสโตเติลครั้งหนึ่งพิซิสตราตุสจอมเผด็จการเอเธนส์ถูกศัตรูการเมืองรวมตัวกันขับไล่ อีสปเล่านิทานเรื่องกบเลือกนายให้ชาวเมืองได้ฉุกคิดว่า นายใหม่อาจจะมีภัยกว่านายเก่า รวมตัวกันต้านศัตรู พิซิสตราตุส รอดจากหายนะไปได้ขณะชาวเอเธนส์กำลังถกกันว่าจะสร้างรูปปั้นเป็นอนุสาวรีย์ให้หรือไม่ ในกรุงโรม มีคนศรัทธาสร้างอนุสาวรีย์หินอ่อน เป็นรูปคนแคระอัปลักษณ์แต่งดงามในเชิงศิลปะ มีชื่อเสียงมากนอกจากนิทานที่ยังเล่าขานยังมีเรื่องราวชีวิตอีสป ที่เล่ากันเป็นนิทานซ้อนนิทานเล่ากันว่า ชีวิตอีสปเริ่มต้นจากการถูกขายเป็นทาสกลางตลาด พร้อมเพื่อนทาสสองคน คนหนึ่งเป็นนักร้องเสียงดี อีกคนเป็นจิตรกรฝีมือ เจ้าของทาสประกาศ ถ้าใครซื้อทาสนักร้องทาสจิตรกรจะแถมอีสปให้ลูกค้านักปรัชญาถาม สองทาสชั้นดีทำอะไรได้บ้าง คำตอบได้ทุกอย่าง แต่พอถามอีสปได้คำตอบว่าทำอะไรไม่เป็นสักอย่าง ลูกค้าคนนี้ ตัดสินใจซื้ออีสปทาสราคาถูกไปคนเดียวทันทีอีสปถูกขายต่อทอดสอง ลูกค้าทักรูปร่างเหมือนสัตว์ ซื้อเอาไปทำอะไรได้ อีสปนอบน้อมเสนอตัว “ซื้อข้าไว้ ข้าทำประโยชน์ได้หลายอย่าง ตอนเด็กร้องไห้ เห็นหน้าข้าก็จะหยุดร้อง ตอนเด็กซนเอาชื่อข้าไปขู่ เด็กก็จะหยุดซน”อีสปจึงได้นายคนที่สองนายคนที่สามเป็นปราชญ์ใหญ่เมืองเซมอส คนเมืองนี้เชื่อโชคลางมาก วันหนึ่งนกอินทรีบินมาเกาะที่เครื่องหมายประจำเมือง หล่นลงมาถูกทาสตาย ชาวเมืองต้องการคำทำนาย แต่นายอีสปไม่แน่ใจขอเวลาอีสปได้โอกาสเสนอตัวด้วยเหตุผล ถ้าทาสทำนายได้น่าเชื่อ นายก็จะพลอยมีหน้ามีตา แต่ถ้าทำนายไม่ดี ทาสก็จะเสียหาย นายไม่เกี่ยวชาวเซมอสมองหน้าอีสปแล้วหัวเราะเยาะ อีสปพูดเสียงดัง เหยือกน้ำที่ให้ความชุ่มฉ่ำ ไม่ได้สำคัญที่รูปร่าง น้ำที่อยู่ในเหยือกสำคัญกว่า...ชาวเซมอสฟังว่ามีเหตุผล เริ่มศรัทธา ขอร้องให้อีสปรับงานอีสปอ้างว่าฟ้าดินกำหนดไว้ แต่ปัญหาอยู่ที่ถ้าทาสอธิบายไม่ถูกใจก็จะถูกเฆี่ยน ตรงกันข้ามถ้าทาสอธิบายได้ดีเกินหน้านายก็จะถูกนายเฆี่ยน ถ้าอยากให้เขาทำนายขอให้ชาวเมืองช่วยให้เขาพ้นจากการเป็นทาสชาวเมืองโห่ร้องรับปากอีสปทำนาย นกอินทรีบินมาจับเครื่องหมายประจำเมืองตกทำให้ทาสตาย เป็นลางบอกเหตุร้าย ไม่ช้าจะมีผู้ทรงอำนาจมาจับเอาชาวเซมอสเป็นทาส ไม่นานพระเจ้าโครซุสแคว้นลิเดีย ส่งสารมาให้เซมอสยอมเป็นเมืองขึ้นเป็นอันว่า อีสปทำนายได้แม่น ไม่เพียงยกระดับตัวเองเป็นเสรีชน ต่อมาก็ยกระดับตัวเองไปเป็นตัวประกันถึงเมืองลิเดีย ความสำคัญของเขาถึงขั้นแลกอิสรภาพของชาวเซมอสทั้งเมืองเขาเล่านิทานเรื่อง ชาวสวนฆ่าจิ้งหรีด เกิดหนอนเพลี้ยกินพืชไร่ทั้งสวน พระเจ้าโครซุสพอพระทัย อีสปถูกปล่อยกลับ เขากลายเป็นนักเล่านิทานการทูต มีชื่อเสียงเลื่องลือ เป็นที่ต้องการของผู้นำหลายแคว้นใหญ่ไม่ว่าเอเธนส์ อียิปต์ หรือบาบิโลนเวลาผ่านมายาวนานเกือบสามพันปี คนทั้งโลกยังรู้จักอีสปจากนิทานที่ถูกแปลเป็น 250 ภาษา ความยิ่งใหญ่ระดับนี้ ประเด็นกรุงโรมสร้างอนุสาวรีย์ให้ ขณะเอเธนส์ยังไม่สร้างกลายเป็นเรื่องเล็กๆไปเลยผมกำลังคิดว่า ถ้าเวลานี้มีคนอย่างอีสป เล่านิทานเรื่องกบเลือกนาย ผู้คนในบ้านนั้นเมืองนั้นจะศรัทธาเทใจช่วยให้นายเก่าอยู่หรือเบื่อ อยากได้นายใหม่หากจะว่ากันไป การลองของใหม่เป็นนิสัยมนุษย์มาแต่ดั้งแต่เดิม.กิเลน ประลองเชิง
