เตือนประชาชนระวังอันตรายจาก "พลุ–ประทัด-ดอกไม้ไฟ" ในช่วงเทศกาลลอยกระทง พร้อมแนะวิธีป้องกันอุบัติเหตุและการปฐมพยาบาลเบื้องต้น


วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า เทศกาลลอยกระทงเป็นประเพณีไทยที่ประชาชนร่วมกันสืบสานมาอย่างยาวนาน ขอให้ประชาชนเพิ่มความระมัดระวังอันตรายจากพลุ ประทัด และดอกไม้ไฟในช่วงเทศกาลลอยกระทง ซึ่งอาจก่อให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง สูญเสียอวัยวะ หรือพิการได้ 

โดยข้อมูลระบบเฝ้าระวังการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค ปี 2566 – 2568 พบผู้บาดเจ็บรวม 3,314 ราย หรือเฉลี่ยมากกว่า 1,000 รายต่อปี ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 86.9 และเป็นนักเรียน–นักศึกษา ร้อยละ 33.27 ขณะที่ร้อยละ 66 เกิดเหตุในบ้านพักอาศัย ทั้งยังพบการบาดเจ็บสูงสุด ในเดือนมกราคม ร้อยละ 20.3 และเกิดเหตุบ่อยในช่วงเที่ยงคืน ร้อยละ 12.9 จึงขอให้ผู้ปกครองดูแลบุตรหลานอย่างใกล้ชิด ไม่ปล่อยให้เล่นหรือจุดพลุ ประทัด และดอกไม้ไฟตามลำพัง

นายแพทย์เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเพิ่มเติมว่า เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและลดความเสี่ยงจากการเล่นพลุ ประทัด และดอกไม้ไฟ ขอแนะนำประชาชนปฏิบัติ ดังนี้ 

1. งดเล่นพลุ ประทัด และดอกไม้ไฟ โดยเฉพาะในเด็กและเยาวชน 

2. หลีกเลี่ยงการจุดในพื้นที่เสี่ยง เช่น ชุมชน สถานที่แออัด ใกล้สายไฟ ปั๊มน้ำมัน หรือวัตถุไวไฟ และแจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อพบการจุดที่ไม่ปลอดภัย 

3. เลือกซื้อจากแหล่งที่ได้รับอนุญาต หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน 

4. ตรวจสอบฉลากและคำแนะนำการใช้งาน ก่อนเลือกซื้อและใช้งานทุกครั้ง

ทางด้าน แพทย์หญิงศิริรัตน์ สุวรรณฤทธิ์ ผู้อำนวยการกองป้องกันการบาดเจ็บ แนะนำการปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเกิดอุบัติเหตุจากพลุและประทัด โดยกรณีแผลไหม้หรือแผลพุพอง ให้ใช้น้ำสะอาดไหลผ่านบริเวณแผลอย่างน้อย 20 นาที ห้ามใช้ ยาสีฟัน ครีม หรือน้ำมันทาที่แผล และห้ามเจาะตุ่มพอง ก่อนปิดแผลด้วยวัสดุสะอาดที่ไม่ติดแผลอย่างหลวมๆ แล้วรีบพบแพทย์ 

กรณีนิ้วหรืออวัยวะขาด ให้ใช้ผ้าสะอาดกดห้ามเลือด นำชิ้นส่วนอวัยวะใส่ถุงสะอาดปิดสนิท และแช่เย็นในภาชนะที่มีน้ำผสมน้ำแข็ง โดยไม่ให้สัมผัสน้ำหรือน้ำแข็งโดยตรง ก่อนรีบนำส่งโรงพยาบาลพร้อมผู้บาดเจ็บ 

ส่วนกรณีดวงตาได้รับบาดเจ็บจากแรงระเบิดหรือมีวัตถุปักคา ห้ามขยี้ตา กดตา ล้างตา หรือดึงวัตถุออก ให้ใช้ฝาครอบตาหรือแก้วสะอาดครอบไว้โดยไม่กดทับ และรีบนำส่งโรงพยาบาลทันทีใช้ผ้าสะอาดกดบริเวณแผลเพื่อห้ามเลือด นำชิ้นส่วนอวัยวะใส่ถุงสะอาดปิดให้สนิท แล้วนำถุงไปวางในภาชนะที่มีน้ำผสมน้ำแข็ง โดยห้ามให้ชิ้นส่วนสัมผัสน้ำหรือน้ำแข็งโดยตรง จากนั้นรีบนำส่งโรงพยาบาลพร้อมผู้บาดเจ็บ 

กรณีดวงตาได้รับบาดเจ็บจากแรงระเบิดหรือมีวัตถุปักคา ห้ามขยี้ตา กดตา ล้างตา หรือดึงวัตถุออก ให้ใช้ฝาครอบตาหรือแก้วสะอาดครอบไว้โดยไม่กดทับ แล้วรีบไปโรงพยาบาลทันที

อย่างไรก็ตาม กรมควบคุมโรคขอเชิญชวนประชาชนร่วมสืบสานประเพณีลอยกระทงอย่างปลอดภัย โดยงดเล่นพลุ ประทัด และดอกไม้ไฟ ดูแลบุตรหลานอย่างใกล้ชิด รวมทั้งปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยของผู้จัดงานอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและลดการสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น หากพบผู้บาดเจ็บฉุกเฉิน โทร. 1669 และหากมีข้อสงสัยสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422.