หมอเตือน 5 อาการที่ควรสงสัย "สารหนู" สะสมสูง พร้อมชี้อาการแบบไหนรุนแรง ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้โพสต์ภาพผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวเรื่อง "5 อาการที่ควรสงสัย 'สารหนู' สะสมสูง" โดยระบุข้อความว่า
ช่วงนี้มีคนถามเรื่องสารหนูในแม่น้ำสายกันเยอะ บางคนเคยใช้น้ำจากแม่น้ำมาหลายปี ก็เริ่มกังวลว่าจะมีสารหนูสะสมอยู่ในร่างกายไหม เรื่องนี้อยากให้รู้ไว้ว่าสารหนูไม่ได้ทำให้ทุกคนป่วยทันทีที่ได้รับ อาการขึ้นอยู่กับปริมาณที่ได้รับและได้รับต่อเนื่องนานแค่ไหน บางคนไม่มีอาการชัดเจนเลย ส่วนคนที่ได้รับมากหรือนานพอ อาจเริ่มมีความผิดปกติให้สังเกตได้
1. ผิวหนังคล้ำเป็นหย่อมๆ ทั้งที่ไม่ได้ออกแดด ลองสังเกตผิวบริเวณลำตัว แขน ขา หรือแผ่นหลังครับ บางคนมีจุดสีน้ำตาลเข้ม สลับกับจุดสีอ่อนกระจายอยู่ตามผิว การได้รับสารหนูบางชนิดเป็นเวลาหลายปี อาจทำให้สีผิวเปลี่ยนลักษณะนี้ได้ แต่ฝ้า กระ หรือผิวคล้ำธรรมดาก็มีสาเหตุอื่นอีกเยอะ
2. ฝ่ามือฝ่าเท้าหนา แข็ง เป็นตุ่มผิดปกติ บางคนเริ่มมีผิวหนาๆ คล้ายตาปลาหรือหนังด้านหลายจุด โดยเฉพาะบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า ทั้งที่ไม่ได้เสียดสีหรือใช้งานหนักเป็นพิเศษ อาการแบบนี้พบได้ในคนที่ได้รับสารหนู สะสมเป็นเวลานาน ถ้ามีตุ่มแข็งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ควรไปให้หมอตรวจดูผิวหนัง
3. ชามือชาเท้า เหมือนเข็มทิ่มอยู่บ่อยๆ รู้สึกยิบๆ ที่ปลายนิ้ว บางคนเหมือนมีมดไต่ หรือรู้สึกเท้าชาจนเดินไม่ค่อยมั่นคง สารหนูที่ได้รับมากพอ อาจทำให้เส้นประสาทเสียหายได้ แต่อาการชาก็พบได้ในเบาหวานหรือคนที่ขาดวิตามินบางชนิดเหมือนกัน ถ้าชาต่อเนื่องหรือเริ่มไม่มีแรงควรตรวจหาสาเหตุ
4. ปวดท้อง คลื่นไส้ หรือท้องเสียผิดปกติ ถ้าได้รับสารหนูปริมาณสูงในช่วงสั้นๆ อาจมีอาการปวดท้องรุนแรง อาเจียน หรือท้องเสียมากได้ อาการเหล่านี้มักเกิดค่อนข้างเร็ว หลังได้รับสารในปริมาณมาก ไม่ได้แปลว่าท้องเสียทุกครั้ง จะเกี่ยวกับสารหนู แต่ถ้าสงสัยว่าเพิ่งกินน้ำหรืออาหารปนเปื้อน แล้วมีอาการรุนแรง ต้องรีบไปโรงพยาบาล
5. อ่อนแรง เหนื่อยผิดปกติ หรือหน้ามืด การได้รับสารหนูมากๆ อาจทำให้ร่างกายเสียสมดุล โดยเฉพาะถ้าอาเจียนหรือท้องเสียจนขาดน้ำ ส่วนคนที่ได้รับสารต่อเนื่องเป็นเวลานาน บางรายอาจมีเลือดจางหรืออ่อนเพลียร่วมด้วย อาการแบบนี้บอกสาเหตุจากหน้าตาไม่ได้ ถ้าเหนื่อยมากขึ้นเรื่อยๆ หน้ามืดบ่อย หรือมีใจสั่นผิดปกติ ควรไปตรวจหาสาเหตุ
อาการทั้ง 5 ข้อนี้เป็นสิ่งที่อาจพบได้ แต่ไม่ได้ใช้ยืนยันว่ามีสารหนูในร่างกาย แล้วถ้าเคยใช้น้ำจากพื้นที่เสี่ยงควรทำยังไง
- เช็กแหล่งน้ำที่บ้าน ว่ามีผลตรวจยืนยันความปลอดภัยหรือยัง โดยเฉพาะน้ำดื่มและน้ำทำอาหาร
- ถ้าเคยดื่มน้ำจากแหล่งเสี่ยงเป็นประจำ ลองแจ้งหมอหรือ รพ.สต. ว่าใช้น้ำจากที่ไหน และนานแค่ไหน
- ถ้าหมอสงสัยว่าได้รับสารหนู อาจตรวจสารหนูในฉี่ ซึ่งช่วยดูการได้รับสารในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา แต่ไม่ได้บอกปริมาณที่สะสมมาตลอดหลายปี
- ไม่ต้องซื้อยาล้างพิษมากินเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือหยุดรับสารเพิ่มจากน้ำหรืออาหารที่ปนเปื้อน
ถ้ามีอาเจียนหรือท้องเสียรุนแรง หน้ามืดจนจะเป็นลม ซึม หรือใจสั่นมาก ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที การมีข่าวพบสารหนูในแม่น้ำไม่ได้แปลว่าคนทั้งพื้นที่ได้รับสารหนูจนป่วยแล้ว และการไม่มีอาการก็ใช้ยืนยันว่าน้ำปลอดภัยไม่ได้เหมือนกัน รู้จักสังเกตร่างกายเป็นเรื่องดี แต่การเลือกใช้น้ำที่ตรวจแล้วว่าปลอดภัย สำคัญกว่าการรอให้อาการเกิดขึ้น.
ขอบคุณเฟซบุ๊ก หมอเจด