"กรมควบคุมโรค" เตือน "เบาหวาน" ภัยเงียบที่หลายคนไม่รู้ตัว แนะกลุ่มเสี่ยงตรวจคัดกรองเพื่อป้องกันก่อนสายเกินไป
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เผยว่า เนื่องในวันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันเบาหวานโลก ซึ่งปีนี้สมาพันธ์โรคเบาหวานระหว่างประเทศ (IDF) ได้กำหนดประเด็นรณรงค์ภายใต้หัวข้อ Early Action on Diabetes : รู้ให้เร็ว ดูแลให้ทัน ป้องกันเบาหวาน มุ่งเน้นให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของการประเมินความเสี่ยงและตรวจคัดกรองเบาหวาน รวมถึงการดูแลสุขภาพ เพื่อลดความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน เพราะการรู้เร็ว ดูแลทัน และดูแลอย่างต่อเนื่อง คือก้าวสำคัญในการลดความเสี่ยงจากโรคเบาหวาน
สมาพันธ์โรคเบาหวานระหว่างประเทศ (IDF) ระบุว่า 1 ใน 9 ประชากรวัยผู้ใหญ่ (อายุ 20 – 79 ปี) ทั่วโลกกำลังป่วยเป็นโรคเบาหวาน และ 4 ใน 10 ไม่ทราบว่าตนเองป่วย คาดการณ์ว่าภายในปี 2593 จะมีผู้ป่วยโรคเบาหวานมากถึง 853 ล้านคน และในประเทศไทย ข้อมูลจากคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) ปี 2569 มีผู้ป่วยโรคเบาหวานรายใหม่กว่า 398,702 ราย
โดยประชาชนไทยที่อายุ 35 ปีขึ้นไป ยังไม่ได้รับการคัดกรองโรคเบาหวานมากถึง 5 ล้านคน จากเป้าหมาย 22.4 ล้านคน โรคเบาหวานเกิดจากความผิดปกติของการทำงานของฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ทำให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลที่อยู่ในกระแสเลือดไปใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ทำให้ปริมาณน้ำตาลในกระแสเลือดมีมากกว่าปกติ
นายแพทย์นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมควบคุมโรคส่งเสริมให้คนไทยควรเข้ารับการประเมินความเสี่ยง ตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน โดยสามารถเข้ารับการคัดกรองอย่างเหมาะสมที่สถานพยาบาลตามสิทธิการรักษา ตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ และที่สำคัญส่งเสริมให้คนไทยตระหนักถึงปัจจัยเสี่ยง
ทั้งนี้ ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคเบาหวาน ได้แก่ ผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป คนในครอบครัว มีประวัติเป็นโรคเบาหวาน มีภาวะอ้วนดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 25 กิโลกรัมต่อตารางเมตร หรือมีเส้นรอบเอวมากกว่าส่วนสูงหารด้วย 2 เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคความดันโลหิตสูง ระดับไขมันในเลือดสูง ชอบรับประทานอาหารรสหวานจัด มันจัด เค็มจัด มีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ สูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ และสังเกตอาการเตือนซึ่งส่วนมากไม่มีอาการผิดปกติ ได้แก่ หิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อยและมีปริมาณมาก ต้องตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืนมากกว่า 1 ครั้ง น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ บางรายมีปื้นดำที่คอ เหล่านี้เป็นอาการเริ่มแรก หากมีอาการควรรีบไปพบแพทย์เพื่อทำการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด เพราะการรู้ให้เร็วสามารถป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
ทางด้าน แพทย์หญิงวรยา เหลืองอ่อน ผู้อำนวยการกองโรคไม่ติดต่อ กล่าวต่อว่า โรคเบาหวานสามารถป้องกันได้ด้วยการเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เพิ่มผักและผลไม้ ลดหวาน มัน เค็ม โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดการบริโภคน้ำตาลไม่เกินวันละ 6 ช้อนชา หรือ 24 กรัม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน หรือสะสม 150 นาทีต่อสัปดาห์ ควบคุมน้ำหนัก พักผ่อนให้เพียงพอ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไตวายจากเบาหวาน ภาวะเบาหวานขึ้นตา ชาปลายมือปลายเท้า เป็นแผลง่ายหายยาก เข้ารับการรักษาและติดตามผลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ ดูแลทันช่วยป้องกันโรคเบาหวาน เริ่มต้นดูแลสุขภาพตั้งแต่วันนี้ มีคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดีในอนาคต.