หมอเตือนถ่ายปกติทุกวันก็เป็น "มะเร็งลำไส้" ได้ เช็กเลยสัญญาณแบบไหนควรไปตรวจ แม้ยังอายุน้อย
วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้โพสต์ภาพผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวเรื่อง "ถ่ายปกติทุกวัน ก็เป็นมะเร็งลำไส้ได้ เช็กเลยสัญญาณแบบไหนควรตรวจแม้ยังอายุน้อย" โดยระบุข้อความว่า
บางคนบอกว่าถ่ายทุกเช้าเลยนะ ตรงเวลาเป๊ะ ไม่เคยท้องผูก ไม่เคยท้องเสีย แบบนี้ลำไส้น่าจะแข็งแรงดีใช่ไหม บอกเลยว่าถ่ายได้ทุกวันก็ดี แต่ไม่ได้แปลว่าลำไส้จะไม่มีปัญหาเสมอไป เพราะบางคนมีติ่งเนื้อในลำไส้หรือเริ่มเป็นมะเร็งแล้ว แต่ยังถ่ายได้ปกติทุกวันก็มีที่สำคัญอายุ 30–40 ก็เป็นได้ ไม่จำเป็นต้องรอให้อายุ 50 แล้วแบบไหนที่อยากให้ระวัง
1. ถ่ายทุกวัน แต่มีเลือดออกมาด้วย!
บางคนเข้าห้องน้ำตามปกติ พอหันกลับไปดู เอ๊ะมีเลือดแดงๆ ติดกระดาษหรืออยู่ในโถส้วม ก็คิดว่าเป็นริดสีดวงแหละ เพราะไม่ได้ปวดท้องอะไรเลย จริงๆ อาจเป็นริดสีดวงก็ได้ แต่ไม่อยากให้ฟันธงเอง โดยเฉพาะถ้าเลือดปนมากับอึ หรือมีเลือดออกซ้ำๆ หลายครั้ง อย่าคิดว่าไม่เจ็บแล้วไม่อันตราย เพราะมะเร็งลำไส้บางคนก็เริ่มจากการถ่ายมีเลือดปนได้เหมือนกัน ถ้ามีเลือดออกแบบนี้ควรไปตรวจให้รู้ว่าเลือดมาจากไหน
2. ถ่ายได้ปกติ แต่เริ่มเหนื่อยง่าย หน้าซีด!
เคยเห็นไหม บางคนกินข้าวได้ ทำงานได้ เข้าห้องน้ำก็ปกติทุกอย่าง แต่ช่วงหลังกลับเหนื่อยง่าย เดินขึ้นบันไดนิดเดียวก็หอบ บางคนหน้าซีด เพลียทั้งวัน พอไปตรวจเลือด กลับพบว่าเลือดจางเพราะขาดธาตุเหล็ก แล้วมันเกี่ยวกับลำไส้ยังไง เพราะบางครั้งมีเลือดออกในลำไส้ทีละนิด นิดจนเราไม่เห็นเลือดตอนถ่ายเลย พอเสียเลือดสะสมไปเรื่อยๆ ก็เริ่มมีอาการเลือดจางตามมา โดยเฉพาะผู้ชายหรือผู้หญิงที่หมดประจำเดือนแล้ว ถ้าตรวจเจอว่าขาดธาตุเหล็ก อย่าปล่อยผ่านโดยไม่หาสาเหตุ ไม่ได้แปลว่าเลือดจางแล้วต้องเป็นมะเร็ง แต่ต้องดูให้รู้ว่าเลือดหายไปไหน
3. น้ำหนักลดเอง ทั้งที่ไม่ได้ลดอาหาร!
ข้อนี้บางคนอาจดีใจด้วยซ้ำ เมื่อก่อนหนัก 75 กิโล อยู่ดีๆ เหลือ 71 กิโล ไม่ได้ทำ IF ไม่ได้ลดข้าว ไม่ได้ออกกำลังกายเพิ่ม น้ำหนักลงเอง แต่ถ้าไม่ได้ตั้งใจลดแล้วน้ำหนักลดเรื่อยๆ อยากให้หาสาเหตุก่อนดีใจ โดยเฉพาะถ้าช่วงหลังเริ่มเบื่ออาหาร เหนื่อยง่าย หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เพราะน้ำหนักที่ลดเองอาจเกิดจากหลายโรคครับ หนึ่งในนั้นก็มีมะเร็งลำไส้ด้วย
4. ยังถ่ายทุกวัน แต่เริ่มปวดท้อง ท้องอืดบ่อย!
บางคนบอกว่าไม่เคยท้องผูกนะหมอ แต่ทำไมช่วงหลังปวดท้องบ่อยจัง บางวันปวดบิดๆ บางวันท้องอืด แน่นท้อง ทั้งที่ก็ยังถ่ายได้ตามปกติ อาการแบบนี้ส่วนใหญ่อาจมาจากอาหารไม่ย่อย ลำไส้แปรปรวน หรือเรื่องอื่นๆ ที่ไม่ได้เป็นมะเร็ง แต่ถ้าเป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ปวดถี่ขึ้นเรื่อยๆ หรือมีน้ำหนักลด เลือดจางร่วมด้วย อยากให้ไปตรวจ อย่าซื้อยากินเองไปเรื่อยๆ จนลืมไปแล้วว่าปวดท้องมานานกี่เดือน
5. ถ่ายทุกวันเหมือนเดิม แต่เริ่มถ่ายไม่เหมือนเดิม!
ลองนึกภาพตาม เมื่อก่อนเข้าห้องน้ำครั้งเดียวก็จบ แต่ช่วงหลังถ่ายเสร็จแล้วยังรู้สึกเหมือนมีอะไรค้างอยู่ ผ่านไปแป๊บเดียวก็ต้องกลับเข้าห้องน้ำอีกรอบ หรือบางคนจากที่เคยถ่ายเป็นก้อนกลับถ่ายเหลวบ่อยขึ้น สลับกับท้องผูกอยู่หลายสัปดาห์ อาการเหล่านี้เกิดได้จากหลายสาเหตุไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งทันที แต่ถ้ามันเปลี่ยนไปจากที่เคยเป็น แล้วไม่ยอมกลับมาเหมือนเดิม อยากให้ตรวจหาสาเหตุ จำง่ายๆ ไม่ใช่แค่ดูว่าถ่ายทุกวันไหม แต่ต้องดูด้วยว่าถ่ายเหมือนเดิมหรือเปล่า
แล้วถ้าไม่มีอาการเลย ต้องเริ่มตรวจตอนอายุเท่าไหร่?
- อายุ 30 กว่า แต่พ่อแม่เคยเป็นมะเร็งลำไส้ ต้องเริ่มส่องกล้อง เร็วกว่าคนทั่วไปหลายปี
- อายุ 45 ปี บางประเทศ เช่น สหรัฐฯ แนะนำให้คนทั่วไปเริ่มตรวจหามะเร็งลำไส้แล้ว
- อายุ 50 ปี เป็นช่วงที่บ้านเราเริ่มชวนคนทั่วไปตรวจหามะเร็งลำไส้กัน โดยมีโครงการตรวจเลือดที่ซ่อนอยู่ในอึสำหรับคนอายุ 50–70 ปี
- อายุต่ำกว่า 45 ปี ถ้ามีคนในบ้านเป็นมะเร็งลำไส้ หรือมีอาการน่าสงสัย ก็อาจต้องตรวจเร็วกว่านี้
วิธีตรวจมีอะไรบ้าง?
1. ตรวจอึหาเลือดที่มองไม่เห็น (FIT)
เก็บตัวอย่างอึนิดเดียวส่งตรวจ ถ้าเจอเลือดก็ต้องตรวจต่อ โดยทั่วไปจะใช้วิธีส่องกล้องลำไส้ใหญ่ แต่ถ้าไม่เจอเลือดก็ไม่ได้หมายความว่าไม่มีมะเร็งแน่นอน
2. ส่องกล้องลำไส้ใหญ่
วิธีนี้หมอจะใช้กล้องเล็กๆ เข้าไปดูข้างในลำไส้โดยตรง ถ้าเจอติ่งเนื้อบางชนิดก็สามารถตัดออกและส่งตรวจได้ด้วย บางคนอาจสงสัยว่า อายุยังน้อยแต่ถ่ายมีเลือด ต้องรอให้ถึง 45 หรือ 50 ก่อนหรือเปล่านั้น ตอบไม่ต้องรอ ถ้ามีอาการที่น่าสงสัย การตรวจเพื่อหาว่าเป็นอะไร ไม่จำเป็นต้องรอถึงอายุที่เริ่มตรวจประจำ ส่วนจะต้องส่องกล้องเลยไหม หมอจะดูจากอาการและความเสี่ยงของแต่ละคน อย่าเพิ่งกลัวจนต้องมานั่งจับผิดทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำ เพราะท้องผูก ท้องเสีย หรือท้องอืด ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากมะเร็งเสมอไป แต่ถ้ามีเลือดออกตอนถ่าย น้ำหนักลดเอง เลือดจางแบบหาสาเหตุไม่ได้ หรือถ่ายเปลี่ยนไปนานหลายสัปดาห์ก็ควรไปตรวจ
ถ้าเลือดออกมาก หน้ามืดจะเป็นลม ปวดท้องรุนแรง หรือท้องอืดมากจนถ่ายและผายลมไม่ได้ อันนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลเลยนะครับ ถ่ายได้ทุกวันเป็นเรื่องดี แต่ไม่ได้แปลว่าลำไส้จะปลอดภัยจากมะเร็งเสมอไป บางครั้งการไปตรวจตั้งแต่ยังไม่มีอาการหนักอาจช่วยให้เจอติ่งเนื้อและจัดการได้ ก่อนที่มันจะกลายเป็นปัญหาใหญ่.
ขอบคุณเฟซบุ๊ก หมอเจด