“หมอแล็บแพนด้า” ช็อกข่าวนิสิตนักศึกษาติด “พยาธิใบไม้ตับ” จำนวนมโหฬาร เตือนอันตรายของการ “กินดิบ” และพยาธิใบไม้ตับ นานไปอาจเป็น “มะเร็งท่อน้ำดี” ได้
จากกรณี นายชุมพิชญ์ เดชะรัฐ ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานการประชุมเพื่อหารือการจัดงาน "มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี" โดยวันนี้ นายสุขสรร ศิริสุริยะสุนทร หัวหน้ากลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ได้นำเสนอถึงสถานการณ์การแพร่ระบาดของพยาธิใบไม้ตับในพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม พบว่า จากการตรวจคัดกรองประชาชนในพื้นที่ไปจำนวน 20,000 คน พบว่ามีอัตราการติดเชื้ออยู่ที่ประมาณ 11%
ในขณะที่มีการตรวจคัดกรองนักศึกษาใหม่ที่เข้าเรียนในปีการศึกษา 2569 โดยมีการตรวจนิสิตใหม่ ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม จำนวน 12,700 กว่าคน พบว่ามีคนติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับมากถึง 4,233 คน คิดเป็น 33% ในขณะที่มีการตรวจคัดกรองนักศึกษาใหม่ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม จำนวน 1,922 คน พบติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับจำนวน 380 ราย หรือคิดเป็น 19% ตามที่เสนอข่าวไปแล้วนั้น
เกี่ยวกับเรื่องนี้ ทนพ.ภาคภูมิ เดชหัสดิน นักเทคนิคการแพทย์ เจ้าของเพจ "หมอแล็บแพนด้า" ได้โพสต์แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ว่า “ข่าวนี้ทำผมช็อกเลย! พยายามเตือนมาตลอดเรื่องเทรนด์ “กินดิบ” ที่กำลังแพร่ระบาดอย่างหนักในโซเชียล
และที่น่าตกกะใจสุดคือ นิสิตนักศึกษาติด “พยาธิใบไม้ตับ” จำนวนมโหฬาร โคตรเยอะ ซึ่งปกติจะตรวจเจอในชาวบ้านตามบ้านนอกเราที่ยังไม่ค่อยกลัวอันตรายของการกินดิบ และพยาธิใบไม้ตับนี่แหละครับ นานๆ ไปทำให้เกิด “มะเร็งท่อน้ำดี”
...
เมื่อก่อนผมเคยเรียนโทด้านปรสิตวิทยา กว่าจะหาคนที่เป็นพยาธิที่ต้องการได้ หาอย่างยาก เพราะเมื่อก่อนมีการรณรงค์จริงจัง ห้ามกินดิบ คนไทยที่ติดพยาธิก็เลยมีไม่เยอะ ทำให้นักวิจัยปวดหัว กว่าจะหาตัวอย่างพยาธิได้ค่อนข้างลำบาก อย่างผมต้องไปหาที่ตามโรงงานที่จังหวัดสมุทรสาคร เพราะคนไทยไม่ค่อยเป็นพยาธิแล้วจึงต้องไปหาตามคนงานต่างด้าว ซึ่งมีอยู่ครั้งนึงผมต้องขึ้นเขาในจังหวัดเชียงใหม่ อ.แม่แจ่ม ไปหาตามโรงเรียนบนเขา
อย่างพยาธิใบไม้ตับเอาจริงๆ ก็เจอไม่ยาก ที่อีสานจะเจอเยอะ แต่มันไม่ใช่ในกลุ่มนักศึกษาแบบนี้ ปกติเจอในชาวบ้าน
ก้อยปลา ปลาสด ปลาส้ม ปลาจ่อม หม่ำปลา ปลาหมกไฟ ปลาร้าดิบที่บางคนฉีกกินต่อน อาหารพวกนี้เสี่ยงพยาธิใบไม้ตับ เพราะพยาธิมันชอบอยู่ในปลาเกล็ดขาว เช่น ปลาซิว ปลาสร้อย ปลาขาว ปลาตะเพียน ปลากระสูบ ฯลฯ
พอเรากินเนื้อปลาที่ปรุงไม่สุกหรือดิบ เราก็จะได้รับตัวอ่อนพยาธิระยะติดต่อเข้าไป ทีนี้น้ำย่อยในกระเพาะอาหารก็จะย่อยเนื้อปลา ทำให้ตัวอ่อนของพยาธิออกมาคืบคลานกระดื๊บๆ เข้าไปในระบบท่อน้ำดี ผ่านทางรูเปิดที่ลำไส้เล็ก และเจริญเติบโตเป็นพยาธิตัวเต็มวัยในท่อน้ำดีภายในตับได้
ไม่ใช่แค่ถ่ายพยาธิแล้วจบ บางคนก็เกิดอาการแทรกซ้อน เช่น ท่อทางเดินน้ำดีอุดตันจากตัวพยาธิไปอุด การอักเสบติดเชื้อของท่อทางเดินน้ำดีหรือถุงน้ำดี หรือมะเร็งของท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma)
ถ้าไม่อยากเป็นมะเร็งก็หลีกเลี่ยงหรือเลิกกินปลาสุกๆดิบ คอนเทนต์กินก้อย กินอะไรดิบๆ ไม่ใช่เรื่องดี
มหกรรมการติดพยาธิมันกำลังเริ่มขึ้นอีกครั้งแล้ววววว”
ทั้งนี้ หลังจากที่โพสต์ดังกล่าวถูกแชร์ออกไป มีคนเข้ามาแสดงความคิดเห็นจำนวนมาก อาทิ เป็นไงล่ะ แซ่บบ่, คนไม่กลัวกันค่ะหมอ ส่วนใหญ่กลัวไม่ได้กิน, ปัญหาคือร้านค้า ต้องเอาน้ำปลาร้าต้มแล้วมาปรุง เพราะคนซื้อเขาไม่รู้ ไม่เหมือนเคสคนเจตนากินดิบแต่แรก, จำได้ตอนเด็กๆมีการรณรงค์กันจริงจังมากเรื่องพยาธิใบไม้ตับ ทางอีสานมีคนตายเพราะโรคนี้เยอะมาก มันคือเรื่องน่ากลัวมาก แต่ทำไมยุคนี้มันเป็นแบบนี้ได้งงจริงๆ ฯลฯ