ดราม่าแอปฯ "Thailand FishAI" ถ่ายรูปวิเคราะห์ปลา หลังหลายคนใช้แล้ว พบปัญหาจำแนกชนิดปลาคลาดเคลื่อน ล่าสุด "กรมประมง" ชี้แจงแล้ว พร้อมน้อมรับทุกความคิดเห็น เพื่อนำไปพัฒนาแอปให้ใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพ
วันที่ 2 พฤษภาคม 2569 กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงกันอย่างมาก หลังจากที่ "กรมประมง" ได้เปิดตัวโมบายแอปพลิเคชัน Thailand FishAI ซึ่งใช้ AI จำแนกชนิดสัตว์น้ำและพรรณไม้น้ำเบื้องต้นจากข้อมูลของกรมประมง (Big Data) ที่มีกว่า 2,000 ชนิดด้วยรูปถ่ายจากสมาร์ทโฟน อีกทั้งยังมีฟังก์ชันสำหรับการสำรวจและอนุรักษ์ทรัพยากรประมงแบบมีส่วนร่วม การตรวจสอบชนิดปลาจากผู้เชี่ยวชาญ การแจ้งการสำรวจการพบปลาชนิดใหม่ ฯลฯ ในแอปพลิเคชันเดียว
แต่มีรายงานว่า เมื่อหลายคนได้โหลดมาใช้ กลับว่าข้อมูลที่ระบบ AI ของแอปวิเคราะห์ให้ในเบื้องต้นนั้นไม่ค่อยมีความแม่นยำเท่าไรนัก แม้บางรูปที่ถ่ายจะไม่ใช่ปลายังมีการวิเคราะห์ว่าเป็นปลาบางชนิด จนมีการแชร์ภาพที่หลายคนได้ลองค้นหากันจนกลายเป็นไวรัล อาทิ คนที่ถ่ายรูปกุ้ง แต่วิเคราะห์ออกมาเป็นปลาทู
อย่างไรก็ตาม ล่าสุดทางเพจเฟซบุ๊ก ประชาสัมพันธ์ กรมประมง ได้ชี้แจงถึงกรณีดังกล่าว โดยระบุว่า กรมประมง ขอขอบพระคุณทุกท่าน สำหรับความสนใจในการดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Thailand FishAI และขอชี้แจงถึงปัญหาการใช้งานที่เกิดขึ้น เนื่องจากแอปพลิเคชัน Thailand FishAI เป็นโครงการวิจัยและพัฒนาระบบต้นแบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของกรมประมง ที่ได้พัฒนาเสร็จในระยะเวลาอันสั้นเพียง 1 ปี ซึ่งเป็นระบบต้นแบบที่สามารถใช้ฟังก์ชันจำแนกชนิดปลาด้วยระบบ AI
โดยเบื้องต้นนำร่องได้ 50 ชนิด (ยังไม่สามารถจำแนกปลาได้ทุกชนิด) ซึ่งปลาแต่ละชนิดจำเป็นจะต้องอาศัยฐานข้อมูลภาพถ่ายจากการลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลจำนวนมาก หลากหลายขนาด และต้องถ่ายภาพหลายมุม มาใช้ในการฝึกสอนระบบ AI ให้รู้จักปลาชนิดนั้น ๆ (1 ชนิดใช้ภาพมากกว่า 100 – 1,000 รูป ขึ้นอยู่กับลักษณะเด่นของปลาแต่ละชนิด)
...
โดยชนิดปลาที่สามารถจำแนกได้เบื้องต้น ส่วนมากจะเป็นปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) ซึ่งเป็นวงศ์ปลาที่มีความหลากหลายมากที่สุดในประเทศไทย มีทั้งชนิดที่พบได้ทั่วไป และชนิดที่หายากอยู่ประจำถิ่น เช่น ปลาตะเพียนขาว ปลาตะเพียนทอง ปลากระแห ปลาปีกแดง ปลาซิวชนิดต่าง ๆ ปลาไส้ตัน ปลาแก้มช้ำ ปลาสร้อยขาว ปลาสร้อยนกเขา ปลากระสูบ ปลานวลจันทร์น้ำจืด ปลามัน ฯลฯ และปลาหายากในประเทศไทย เช่น ปลาตะพัด ปลากระโห้ ปลายี่สกไทย ซึ่งจะช่วยสนับสนุนภารกิจการสำรวจทรัพยากรปลาน้ำจืดและงานวิจัยเบื้องต้นได้ตามวัตถุประสงค์ของโครงการนี้
อีกทั้งยังสามารถจำแนกชนิดปลาสวยงามได้บางชนิด เช่น ปลาหางนกยูง ปลาคาร์ป ปลาทอง ปลากัด ปลาปอมปาดัวร์ ปลาหมอสีมาลาวี ปลาคาร์ดินัล และปลาต่างถิ่นบางชนิด เป็นต้น และยังสามารถจำแนกปลาเศรษฐกิจเบื้องต้นได้ เช่น ปลาทู ปลาลัง และปลานิล ซึ่งกรมประมงจะเร่งดำเนินการพัฒนาข้อมูลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ระบบ AI สามารถจำแนกชนิดปลาได้มากขึ้น โดยจำเป็นต้องอาศัยระยะเวลา และการบูรณาการความร่วมมือจากหลายภาคส่วน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งานสำหรับการให้บริการประชาชนต่อไป
นอกจากนี้ Thailand FishAI ยังมีฟังก์ชันที่น่าสนใจ คือ "Library" ซึ่งเป็นห้องสมุดสัตว์น้ำที่สามารถค้นหาข้อมูลชนิดสัตว์น้ำจากฐานข้อมูลของกรมประมงที่ได้รวบรวมไว้กว่า 2,000 ชนิด เช่น ข้อมูลปลาน้ำจืด ปลาทะเล ปลาสวยงาม สัตว์น้ำชนิดอื่น ๆ รวมถึงข้อมูลพรรณไม้น้ำกว่า 300 ชนิด โดยจัดเป็นหมวดหมู่ต่าง ๆ เพื่อให้บริการประชาชนในการสืบค้นข้อมูลได้อย่างสะดวก รวดเร็ว อีกทั้งยังมีฟังก์ชัน "สำรวจ" ที่จะมาช่วยสนับสนุนในกรณีที่ผู้ใช้งานไม่ทราบชนิดปลา สามารถแนบภาพถ่ายปลาพร้อมรายละเอียด เพื่อสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญของกรมประมงผ่านทางแอปพลิเคชันได้โดยตรง และผู้เชี่ยวชาญจะดำเนินการตอบกลับผู้ใช้งานให้ทราบ โดยจะแสดงการแจ้งเตือนบนแอปพลิเคชันของผู้ใช้งาน โดยข้อมูลรูปภาพปลาที่ผู้ใช้งานส่งเข้ามาจะช่วยเพิ่มข้อมูลสัตว์น้ำภายในแอปพลิเคชันให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอีกด้วย
ทั้งนี้ กรณีพบปัญหาจากการใช้งานแอปพลิเคชัน หรือพบว่าผลลัพธ์ที่ระบบ AI รายงานมีความคลาดเคลื่อน หรือมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติม สามารถแจ้งกรมประมงได้ที่เมนู “สำรวจ” หรือทาง Open Chat โดยค้นหาคำว่า “Thailand Fish AI” หรือกดลิงก์ด้านล่างนี้ (คลิก)
กรมประมงน้อมรับทุกความคิดเห็น เพื่อนำไปพัฒนาแอปพลิเคชัน Thailand FishAI ให้ใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และขออภัยอย่างสูงมา ณ ที่นี้
ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก ประชาสัมพันธ์ กรมประมง