หมอจิรรุจน์ สรุปความเข้าใจเรื่อง “ไวรัสนิปาห์ (NiV)” จบใน 6 ข้อ อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาจำเพาะ พร้อมแนะอาการที่ต้องสังเกต และการป้องกัน
วันที่ 24 มกราคม 2569 นพ.จิรรุจน์ ชมเชย กุมารแพทย์เชี่ยวชาญโรคระบบหายใจ ได้โพสต์ข้อความสรุปความเข้าใจเกี่ยวกับ “ไวรัสนิปาห์ (NiV)” จบใน 6 ข้อ
โดยระบุว่า จากข่าวที่ว่า มีผู้ติดเชื้อไวรัสนิปาห์ต่อเนื่อง 5 ราย และมีผู้ถูกกักกันโรคแล้วกว่า 100 รายใน “อินเดีย” ผมขอสรุปความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับไวรัสตัวนี้ แบบนี้ครับ
1. ไวรัสนี้คืออะไร?
เป็นเชื้อไวรัสชนิด RNA อยู่ในตระกูล Paramyxoviridae กลุ่ม Henipavirus (กลุ่มเดียวกับไวรัสเฮนดรา)
2. แหล่งรังโรคและการแพร่เชื้อ
- พาหะธรรมชาติ : ค้างคาวกินผลไม้ (ค้างคาวแม่ไก่)
- การแพร่สู่คน : ผ่านการสัมผัสน้ำลาย/ปัสสาวะค้างคาวที่ปนเปื้อนในผลไม้ น้ำตาลสด หรือผ่านสัตว์ตัวกลางอย่าง “หมู”
- คนสู่คน : แพร่ได้ผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งหรือใกล้ชิดผู้ป่วย
3. พยาธิสภาพ (กลไกการเกิดโรค) ไวรัสทำให้เกิดการอักเสบของหลอดเลือดทั่วร่างกาย นำไปสู่การทำลายเนื้อเยื่อ ภาวะสมองอักเสบ และปอดอักเสบรุนแรง
4. อาการที่ต้องสังเกต
- ระยะเริ่มต้น : คล้ายไข้หวัดใหญ่ (มีไข้, ปวดศีรษะรุนแรง, ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ, เจ็บคอ)
- ระยะรุนแรง : วิงเวียน, สับสน, ชัก, หายใจลำบาก และอาจโคม่า (มีอัตราการเสียชีวิตสูง)
5. การป้องกัน (สำคัญที่สุด)
...
- ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาจำเพาะ
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสค้างคาวและสุกรในพื้นที่เสี่ยง
- ห้ามรับประทานผลไม้ที่ตกพื้น/มีรอยกัดแทะ หรือดื่มน้ำตาลสดดิบ
- รักษาสุขอนามัย ล้างมือด้วยสบู่บ่อยๆ และใช้มาตรการป้องกันการติดเชื้อในโรงพยาบาลอย่างเคร่งครัด
6. อัปเดตสถานการณ์ในอินเดีย (ณ ม.ค. 2026)
พื้นที่ระบาดล่าสุด (Hotspots) อยู่ในรัฐเบงกอลตะวันตก (West Bengal) และ เกรละ (Kerala)
ย้ำว่า ในไทย ยังไม่มีนะครับ และ ค่า R0 ของไวรัส Nipah ถูกประเมินไว้ที่ ประมาณ 0.48 (หรือเฉลี่ยอยู่ที่ < 1) หากเทียบกับโควิดคือ 9.5 RSV 3 และ ไข้หวัดใหญ่ 1.3 ต้องถือว่า ห่างชั้น กันไกลเลยครับ
#หมอจิรรุจน์ ความรู้ : ค่า R0 หมายถึง ผู้ป่วย 1 คน จะแพร่เชื้อต่อให้คนอื่นได้เฉลี่ยกี่คน (ในสภาพที่ไม่มีภูมิคุ้มกันและไม่มีการป้องกัน)