กรมสุขภาพจิต แนะนำข้อปฏิบัติสำหรับผู้ปกครองที่สงสัยว่า "บุตรหลาน" อาจเป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบ จากความรุนแรง
วันที่ 30 มกราคม 2567 มีรายงานว่า เฟซบุ๊ก กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข โพสต์แนะนำข้อปฏิบัติสำหรับผู้ปกครองที่มีความสงสัยว่าบุตรหลาน อาจเป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบจากความรุนแรง โดยระบุข้อความว่า กรมสุขภาพจิตแนะนำ 3 ประการ หากสงสัยว่าบุตรหลานอาจเป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบจากความรุนแรง การให้เด็กได้รู้อารมณ์และจัดการอารมณ์ตัวเองได้อย่างเหมาะสม และ 3 สัญญาณเปลี่ยนในเด็กควรพบแพทย์ เพื่อรับประเมินทางสุขภาพจิต ดังนี้
ข้อแนะนำ 3 ประการ หากสงสัยว่าบุตรหลานอาจเป็นผู้ที่ได้รับ "ผลกระทบจากความรุนแรง"
- สังเกตร่องรอยการถูกทำร้ายตามร่างกาย พฤติกรรม หรืออารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปของเด็ก เช่น มีอาการหวาดกลัว มีพฤติกรรมถดถอย ก้าวร้าว ซึมเศร้า หรือกลัวการแยกจากผู้ปกครองมากขึ้น
- ใส่ใจรับฟัง ใช้เวลาพูดคุยมากขึ้น เข้าใจในสิ่งที่ลูกกำลังสื่อสารโดยไม่ด่วนตัดสิน อาจเริ่มต้นจากคำถามง่ายๆ เช่น "วันนี้เป็นอย่างไรบ้าง" และเมื่อสงสัยว่าลูกถูกกระทำความรุนแรง สามารถใช้การสนทนาด้วยประโยคง่ายๆ เช่น "ถ้ามีใครทำให้ลูกเจ็บหรือเสียใจ เล่าให้พ่อแม่ฟังได้นะ เราจะได้ช่วยกัน"
- สร้างพื้นที่ปลอดภัยในครอบครัว ให้ลูกสามารถสื่อสาร หรือเล่าเรื่องราวต่างๆ ได้โดยไม่ถูกบ่นหรือตำหนิ หลีกเลี่ยงการใช้การลงโทษ ที่ใช้ความรุนแรงทางกายภาพและทางอารมณ์ เน้นการใช้แรงเสริมทางบวก เพื่อเพิ่มพฤติกรรมที่ดีแทน
การให้เด็กรู้อารมณ์และจัดการอารมณ์
- ผู้ใหญ่ควรควบคุมให้เด็กหยุดความก้าวร้าว ด้วยความสงบ เช่น ใช้การกอดหรือจับให้เด็กหยุด
- ฝึกให้เด็กรู้จักเห็นอกเห็นใจ มีจิตใจโอบอ้อมอารีแก่คน สัตว์ หรือสิ่งมีชีวิตอื่นๆ
- ควรเริ่มฝึกฝนเด็กตั้งแต่อายุ 3 ขวบ ให้เด็กรู้จักควบคุมอารมณ์ตัวเอง เช่น ฝึกให้แยกตัวเมื่อรู้สึกโกรธ
...
การดูแลอย่างเหมาะสมของครอบครัว สามารถทำได้ 3 วิธี คือ
- ต้องไม่ใช้ความรุนแรงเข้าไปเสริม การลงโทษอย่างรุนแรง ไม่ช่วยให้ความก้าวร้าวดีขึ้น เด็กอาจหยุดพฤติกรรมชั่วครู่ แต่สุดท้ายก็จะกลับมาแสดงพฤติกรรมนั้นอีก อาจเรื้อรังไปจนโตเป็นผู้ใหญ่ได้
- ไม่ควรมีข้อต่อรองกัน ขณะเด็กมีพฤติกรรมก้าวร้าว
- หลีกเลี่ยงการตำหนิว่ากล่าวเปรียบเทียบ เพราะจะทำให้เด็กมีปมด้อย รวมทั้งการข่มขู่หลอกให้กลัว หรือยั่วยุให้เด็กมีอารมณ์โกรธ เนื่องจากเด็กจะซึมซับพฤติกรรมและนำไปใช้กับคนอื่นต่อ
3 สัญญาณเปลี่ยนในเด็ก ที่ควรพบแพทย์เพื่อรับประเมินทางสุขภาพจิต
- พฤติกรรม ก้าวร้าว ทำร้ายตนเอง ทำลายข้าวของ ไม่ไปโรงเรียน ใช้ยาเสพติด ขโมย โกหก แยกตัว ถูกรังแก นอนไม่หลับ
- อารมณ์ หงุดหงิด เศร้า กังวล กลัว
- ความคิด ย้ำคิดย้ำทำ คิดอยากทำร้ายตนเอง หรือสิ่งของ คิดอยากทำร้ายผู้อื่น หยุดความคิดกังวลไม่ได้
หากพบเด็กและเยาวชนในการดูแลมีพฤติกรรม อารมณ์ ความคิด ที่เปลี่ยนแปลงไป ควรพาไปปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น หรือกุมารแพทย์พัฒนาการ ได้ที่สถานพยาบาลต่างๆ ใกล้บ้าน หรือโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง
ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข