ผมร่วงหลังติดเชื้อ-ฉีดวัคซีนโควิด ปฏิกิริยาอักเสบทางร่างกาย สามารถหายเองได้

• ไม่ต้องตกใจ หากหลังหายป่วยโควิด แล้วพบว่า มีอาการ "ผมร่วง"
• ผมร่วงหลังติดเชื้อโควิด หรือ หลังจากฉีดวัคซีนโควิด สามารถเกิดขึ้นได้ เนื่องจากปฏิกิริยาอักเสบของร่างกาย ร่วมกับปัจจัยอื่นๆ 
• อาการ "ผมร่วง" หายเองได้หรือไม่ และแบบไหน ที่ควรไปพบแพทย์ เพื่อทำการรักษา

แม้อีกไม่นาน "โควิด-19" จะกลายเป็นโรคประจำถิ่น ทำความคุ้นเคยกับชีวิตเรา เหมือนดังโรคไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ แต่ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า หลายคนกังวล กับผลกระทบที่จะตามมาหลังจากหายป่วยโควิดแล้ว ไม่ว่าจะเป็น อ่อนเพลีย ผมร่วง อาการจากลองโควิดต่างๆ หรือความแข็งแรงของร่างกาย จะกลับมาเต็ม 100 ได้เหมือนก่อนจะมีอาการป่วยหรือไม่

วันนี้จะมาพูดถึงหนึ่งในอาการที่สามารถพบได้ หลังจากหายป่วยโควิด-19 คือ อาการผมร่วง ซึ่งไม่ว่าจะเป็นผู้หญิง หรือชาย มักเกิดความกังวลไม่น้อย หากพบว่า ตัวเองมีผมร่วงมากกว่าปกติ แค่จับผมก็ติดมือ

ผมร่วงหลังติดเชื้อโควิด

อาการผมร่วงหลังติดเชื้อโควิด-19 นั้น ส่วนใหญ่เป็นอาการของโรคผมผลัด หรือผมร่วงฉับพลัน (Telogen effluvium) โดยผู้ป่วยจะมีอาการผมร่วงทั่วศีรษะมากผิดปกติ มากกว่า 100 เส้นต่อวัน (แต่ไม่มากเกิน 50% ของผมทั้งศีรษะ) ในระยะเวลา 2-3 เดือน หลังจากที่หายป่วย

โดยมีสาเหตุมาจาก การติดเชื้อโควิด-19 ทำให้ร่างกายเกิดความเครียด และมีการกระตุ้นปฏิกิริยาอักเสบ ส่งผลต่อวงจรชีวิตของเส้นผม ทำให้มีการเปลี่ยนเร็วกว่าปกติ และเกิดการหลุดร่วงของเส้นผมมากกว่าปกติ

นอกจากนี้ สาเหตุยังอาจเกิดปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วย ได้แก่ ความเครียดหรือความวิตกกังวล ทั้งขณะที่ป่วยและหายป่วย ผลข้างเคียงจากการใช้ยารักษาอาการของโรคโควิด-19 บางชนิดอย่างต่อเนื่อง เช่น ยาละลายลิ่มเลือด หรือแพ้ยาปฏิชีวนะ รวมถึงการดูแลโภชนาการของผู้ป่วย โดยเฉพาะช่วงเวลาที่ผู้ป่วยกำลังรักษาตัว หากมีอาการจมูกไม่ได้กลิ่น ลิ้นไม่รับรส รับประทานอาหารได้น้อย และน้ำหนักตัวลดมาก อาจส่งผลทำให้ร่างกายทรุดโทรมและมีอาการผมร่วงได้

หลังฉีดวัคซีนโควิด ผมอาจร่วงได้

นายแพทย์มานัส โพธาภรณ์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ เผยว่า ภาวะผมร่วงเป็นหย่อมภายหลังการฉีดวัคซีนโควิด-19 อาจเกิดขึ้นได้ เนื่องจากวัคซีนมีกระบวนการเลียนแบบการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย ซึ่งจะกระตุ้นให้เกิดภูมิคุ้มกันต้านตนเอง ทำให้เกิดปฏิกิริยาอักเสบที่บริเวณต่อมผม และอาจมีผลทำให้ผมร่วงเป็นหย่อม

ด้าน แพทย์หญิงมิ่งขวัญ วิชัยดิษฐ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ เผยถึง ภาวะผมร่วงเป็นหย่อมภายหลังการฉีดวัคซีนโควิด-19 ว่า อาจเกิดขึ้นได้ แต่ยังจำเป็นที่จะต้องรอผลการศึกษามากกว่านี้ ในเรื่องอุบัติการณ์การเกิดหลังจากการฉีดวัคซีน ซึ่งในปัจจุบันมีการศึกษาผู้ป่วยโรคผมร่วงเป็นหย่อมที่กลับมาเป็นซ้ำหลังการฉีดวัคซีนโควิด และมีความเป็นไปได้ถึงการเกิดโรคผมร่วงเป็นหย่อมสามารถเกิดขึ้นใหม่ หรือผู้ป่วยโรคผมร่วงเป็นหย่อมที่เป็นอยู่แล้ว และจะมีอาการมากขึ้นหลังฉีดวัคซีน โดยจะคล้ายคลึงกับผู้ป่วยที่มีภาวะผมร่วงหลังจากมีการติดเชื้อโควิด-19 แต่ยังไม่มีรายงานการศึกษาผู้ป่วยที่มีอาการดังกล่าวมากพอที่จะสรุปผลได้

นอกจากนี้ ยังพบว่าโรคผมร่วงเป็นหย่อม อาจเกิดภายหลังจากการฉีดวัคซีนอื่นๆ ได้ด้วย เช่น วัคซีนงูสวัด, วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี และวัคซีนโรคไข้สมองอักเสบเจอี รวมถึงปัจจัยอื่นๆ ที่อาจมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคผมร่วงเป็นหย่อมร่วมด้วย เช่น ปัจจัยทางกรรมพันธุ์, ความเครียด, การเจ็บป่วย, โรคภูมิแพ้, โรคไทรอยด์, โรคลูปัส, ภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็ก และภาวะการขาดวิตามินดี

หายได้เอง เลี่ยงยาบางชนิด

สำหรับอาการผมร่วง หรือผู้ที่มีโรคผมผลัด มักหายได้เอง หลังจากที่ติดเชื้อโควิด ประมาณ 2-6 เดือน แต่หลังจากนั้น หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อวินิจฉัย และเข้ารับการรักษา 

นอกจากนี้ ยังควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยา ที่อาจมีส่วนทำให้ผมร่วง เช่น ยารักษาความดันโลหิตสูง ชนิด Beta blockers, ยารับประทานวิตามินเอ และยากันเลือดแข็งตัว 

ขณะที่การรับประทานวิตามิน เช่น สังกะสี ไบโอติน หรือวิตามินดี ยังไม่มีหลักฐานทางวิชาการชัดเจนว่า มีส่วนช่วยรักษาโรคผมผลัดได้

อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่ผู้ป่วยโควิด ที่มีอาการผมร่วง จะสามารถหายได้เองภายใน 3-6 เดือน ทั้งนี้ ควรรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานวิตามินที่จำเป็นเสริม หรือทายาไมน็อกซิดิล (Minoxidil) เพื่อช่วยบำรุงและฟื้นฟูเส้นผม ซึ่งหากจะใช้ยา ควรปรึกษาแพทย์ และเภสัชกรก่อน

ผู้เขียน : เจ๊ดา วิภาวดี
กราฟิก : Chonticha Pinijrob