หมออดุลย์ โพสต์ให้ความรู้ แนะฝึก "เดินถอยหลัง" แม้ช่วงแรกจะทำได้ยาก แต่ช่วยแก้ปัญหา ปวดหลัง ปวดเอว
วันที่ 24 มี.ค. 65 เฟซบุ๊ก บันทึกเรื่องน่ารู้ by Dr.Adune ของ ศ.คลินิก นพ.อดุลย์ รัตนวิจิตราศิลป์ จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้โพสต์ข้อความให้ความรู้เรื่อง "เดินถอยหลังแก้ปวดหลัง"
โดยระบุว่า คุณเคยเดินถอยหลังจริงๆไหม วันนี้ มาเล่าเรื่องที่ไม่ใช่ abstract หรือ แค่หลักคิด แต่เป็นเรื่องจริงทางกายวิภาคและสรีรวิทยาครับ
หากลองเดินถอยหลังดู จะรู้สึกว่า มันยากเหมือนกัน แต่ไม่ใช่ทำไม่ได้ ต้องตั้งใจ ตั้งสติ ยกเท้า ก้าว ถ่ายน้ำหนัก และยังต้องคอยเหลียวดูข้างหลัง (ผมเคยเดินถอยหลังจนชนรถที่จอดเอาไว้) เดินถอยหลัง มันไม่เป็นธรรมชาติ มันช้า มันงุ่มง่าม แล้วเราเดินทำไม
ธรรมชาติ สร้างร่างกายเราให้เดินไปข้างหน้าครับ ข้อสะโพก ข้อเข่า ข้อเท้า พับไปทางเดียว เช่น ข้อเข่าพับไปข้างหลัง เหยียดไปข้างหน้าได้ไม่เกิน 180 องศา ถ้าไปไกลกว่านั้นต้องใช้ข้อสะโพกช่วยทำแทน ตาของเราก็มีไว้มองไปข้างหน้า คอเราก็บังคับตาให้มองไปข้างหน้า แล้วเดินถอยหลัง ได้อะไร ทำให้แก้ปวดหลังได้จริงหรือ
เวลาเราเดินไปข้างหน้า กล้ามเนื้อต่างๆ ของร่างกายตั้งแต่ ศีรษะ จรดเท้าต้องช่วยกันทำงาน เพราะทุกๆ ครั้งที่ยกเท้าขึ้นพ้นพื้น เท้าอีกข้างหนึ่ง ลำตัว หัวไหล่ ต้องพยุงให้เราทรงตัวได้ไม่ล้มลง ก่อนที่จะรอให้เท้าที่ยกพ้นพื้นไปรับน้ำหนัก และทำหน้าที่แทน การเดินจึงไม่ใช่เพียงแค่การทำงานของ เข่า ต้นขา และเท้า แต่เป็นการทำงานประสานกันทั้งร่างกาย
แต่ในภาวะปกติที่ถูกโปรแกรมให้ทำซ้ำๆ กัน ทุกวันๆ กล้ามเนื้อมัดหลักๆ จะแข็งแรง และพาร่างกายให้เคลื่อนที่ไปได้ แต่กล้ามเนื้อมัดเล็กๆ ที่อยู่ตามแกนของลำตัว ก็แค่ประคองให้มีการทรงตัวอยู่ได้ คอยติดตาม และพยุงตาม
...
หลายครั้ง เวลาเราเดิน หรือทำกิจกรรม กล้ามเนื้อใหญ่ก็ไม่ได้รอจังหวะให้กล้ามเนื้อเล็กพร้อม ขยับไปก่อนเลย กล้ามเนื้อเล็กๆ ก็ถูกลากไป และเกิดการบาดเจ็บ โดยที่กล้ามเนื้อใหญ่ที่ใช้ในการเดินไม่ได้ใส่ใจ หรือลืมสนใจ การบาดเจ็บนี้ กล้ามเนื้อเล็ก ก็ทนเอา จนกระทั่งวันหนึ่ง ทนไม่ไหว ไม่ยอมขยับ เกิดอาการเจ็บปวดทุกครั้งที่ขยับ เราจึงเพิ่งตระหนักว่า ปวดหลัง ปวดเอว ซึ่งไม่ใช่ความผิดของกล้ามเนื้อใหญ่ แต่เป็นการประสานงานที่ไม่สมบูรณ์
ดังนั้น ร่างกายเราจึงต้องการการบริหาร การบริหาร คือการซ้อมการประสานงาน สามารถซ้อมไป ทำงานไป (on the job training) กล้ามเนื้อมัดใหญ่ มัดเล็ก ล้วนมีความสำคัญ และสามารถช่วยกันทำงานได้ครับ แต่ต้องการการซ้อม การประสานงาน การเดินไปข้างหน้าตามปกติ แบบเร็วๆ บางครั้งก็ลืมดูกัน ดังนั้นการเดินถอยหลัง เป็นการย้อนจังหวะการทำงานทุกอย่างที่ไม่คุ้นเคย ทำให้มีเวลาที่กล้ามเนื้อมัดต่างๆ จะได้เรียนรู้ว่า กล้ามเนื้อมัดอื่นเขาทำอะไรอยู่ ช่วยอะไรเราอยู่ เรียนการทำงานร่วมกัน
เวลาเดินถอยหลังจะเปลี่ยนคิว การส่งมอบงาน ก่อนหน้านี้เคยรอรับงานจากเขา ตอนนี้กลายเป็นกล้ามเนื้อนั้นส่งมอบจังหวะให้เขาทำต่อ หรือในทางกลับกัน ก่อนหน้านี้เคยสั่ง และส่งงานต่อให้เขา ตอนนี้ต้องกลับมารับงานต่อจากเขา เป็นการฝึกฝนแบบหนึ่ง ฝึกระบบประสาท และสมองด้วยครับ
ในจังหวะนี้เอง ทำให้การส่งต่องานระหว่างกล้ามเนื้อมัดใหญ่กับมัดเล็กดีขึ้นในการเดินปกติครั้งถัดไป จะเกิดการบาดเจ็บน้อยลง การปวดหลังก็น้อยลง
ร่างกายเรามหัศจรรย์ เรามีเรื่องที่เรียนรู้จากร่างกายเราได้มากมายเลยครับ แม้แต่ในชิวิตการทำงาน การลองเปลี่ยนบทบาทกันบ้าง จะทำให้เราเข้าใจกันและกันได้ดีขึ้นครับ.