แพทย์รามาฯ เตือนอย่าเชื่อข้อมูลส่งต่อ "Amoxicillin" หรือ ยาฆ่าเชื้อ รักษาโรคโควิด-19 ได้ ซ้ำอาจส่งผลร้ายมากกว่าเดิม
จากกรณีโลกโซเชียล มีการแชร์ข้อมูล อ้างว่า หากกิน Amoxicillin ยาต้านแบคทีเรีย จะสามารถรักษาโรคโควิด-19 ได้
เกี่ยวกับเรื่องนี้ ผศ.นพ.กำธร มาลาธรรม รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ม.มหิดล และนายกสมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย ได้เขียนบทความ เพื่อทำความเข้าใจในเรื่องดังกล่าวผ่านเฟซบุ๊ก "Mahidol Channel" ระบุว่า Amoxicillin เป็นยาต้านแบคทีเรีย แต่คำที่คนคุ้นกันมากกว่าก็คือ "ยาปฏิชีวนะ" ซึ่งทำให้เข้าใจผิดได้ว่ายากลุ่มนี้ฆ่าเชื้อได้ทุกอย่าง
ความจริงยาปฏิชีวนะ คือกลุ่มของยาที่ได้จากการสกัด หรือดัดแปลงมาจากสารเคมีที่ได้จากสิ่งมีชีวิตอื่น (กึ่งสังเคราะห์) สิ่งมีชีวิตที่เป็นแหล่งกำเนิดของยาปฏิชีวนะส่วนใหญ่คือเชื้อรา และยาปฏิชีวนะส่วนใหญ่มักมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย เราจึงใช้ยาปฏิชีวนะเป็นยาต้านแบคทีเรีย ซึ่งจะไม่มีฤทธิ์ต้านเชื้อรา เชื้อไวรัส หรือเชื้ออื่นใดนอกจากแบคทีเรีย
เนื่องจาก amoxicillin เป็นยาที่ถูกดัดแปลงมาจาก penicillin ที่เราใช้รักษาการติดเชื้อพวก streptococci เช่น ทอนซิลอักเสบ ได้ผลดี เรารับประทานยานี้เพียงวันละสามครั้ง สะดวกกว่า penicillin ที่ต้องรับประทานก่อนอาหารวันละสี่ครั้ง ส่วน COVID-19 เกิดจากการเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ดังนั้น ไม่ว่ายาต้านแบคทีเรียชนิดใด รวมทั้ง amoxicillin จึงไม่มีฤทธิ์ต้านเชื้อ SARS-CoV-2 หมายความว่า amoxicillin ไม่มีประสิทธิภาพในการป้องกันหรือรักษา COVID-19 ได้แน่นอน
ทั้งนี้ หากกินยา amoxicillin โดยเข้าใจว่ายานี้ป้องกันหรือรักษาโควิด-19 ได้ แล้วไม่ป้องกันตนเอง ก็อาจติดเชื้อได้ และเมื่อติดเชื้อแล้ว ถ้ายังเข้าใจว่า amoxicillin รักษาได้ ก็ทำให้ชะล่าใจ ไม่ไปรับการตรวจรักษาอย่างถูกต้องและทันการณ์ เป็นผลร้ายไปอีกแบบหนึ่ง
รวมถึงยังเป็นการทำให้เชื้อแบคทีเรียดื้อยาได้มากขึ้นด้วย เพราะการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม จะทำให้เชื้อเกิดการดื้อยา ถ้าเราติดเชื้อดื้อยาเหล่านี้ การรักษาจะยุ่งยากมากขึ้น เสียค่าใช้จ่ายมากขึ้น หรืออาจถึงขั้นเสียชีวิต
นอกจากนี้ ยังมียาต้านแบคทีเรียอีกหลายชนิด เช่น azithromycin ที่มีคนเชื่อว่าใช้รักษาโควิด-19 ได้ ซึ่งก็ไม่เป็นความจริงเช่นเดียวกัน
ส่วนสาเหตุที่ทำไมกิน Amoxicillin แล้วหายเจ็บคอ หรือหายจากโควิด-19 ได้ ทั้งที่ตัวยาไม่มีฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัส คำตอบคือ ไข้หวัด หรือลำคออักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส (รวมทั้งโควิด-19 ด้วย) สามารถหายได้เอง เพียงแต่โควิด-19 เกิดจากเชื้อโคโรนาไวรัสที่ภูมิคุ้มกันของเราไม่รู้จักมันมาก่อน ผู้ติดเชื้อจำนวนหนึ่งจึงมีอาการรุนแรง แต่ผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรงส่วนใหญ่จะหายโดยไม่ต้องใช้ยาใดๆ ด้วยเหตุนี้ จึงมีคนเข้าใจผิดอย่างยิ่งว่า amoxicillin รักษาการติดเชื้อไวรัส (รวมทั้งโควิด-19) ได้.
...