• ชุดตรวจโควิด Rapid Antigen Test เพื่อหาโปรตีนของไวรัสโควิด-19 ประชาชนทั่วไป สามารถหาซื้อมาตรวจได้เองที่บ้าน โดยมีจำหน่ายในสถานพยาบาล หน่วยงานของรัฐ และร้านขายยาที่มีเภสัชกร
  • ค่าผลบวกแม่นยำถึง 90% แต่หากผลออกมาเป็นลบ ต้องตรวจซ้ำอีกครั้ง ใน 3-5 วัน หรือตรวจได้ทันที เมื่อมีอาการ
  • ความต้องการสูง หลายร้านของหมดอย่างรวดเร็ว ขณะที่ร้านขายยาที่เป็น Chain Store ต่างเปิดให้จองออนไลน์

อย่างที่รู้กันดีว่า การตรวจหาเชื้อโควิด-19 ในบ้านเราก่อนหน้านี้ จะเป็นการตรวจแบบ RT-PCR ซึ่งจะเป็นการตรวจหาสารพันธุกรรมของไวรัสโควิด-19 ซึ่งมีข้อดีคือ มีความแม่นยำ สามารถตรวจจับเชื้อไวรัสในปริมาณน้อยๆ ได้ ไม่ว่าจะเชื้อเป็น หรือเชื้อตาย ทราบผลภายใน 24-48 ชั่วโมง



แต่เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในบ้านเราขณะนี้ พบว่า จังหวัดพื้นที่เสี่ยง มีการตรวจพบผู้ติดเชื้อรายใหม่เป็นจำนวนมาก นั่นหมายความว่า เมื่อพบผู้ติดเชื้อรายใหม่ ก็จะต้องมีผู้ที่สัมผัสเสี่ยงสูง และสัมผัสเสี่ยงต่ำ ตามมาจำนวนมากเช่นกัน แต่จุดตรวจหาเชื้อแบบ RT-PCR ที่จะมีในโรงพยาบาลทั้งรัฐบาล และเอกชน รวมถึงแล็บต่างๆ ที่ได้รับอนุญาตจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กลับมีไม่เพียงพอต่อความต้องการ บางแห่งสามารถรองรับการตรวจได้เพียง 100 คนต่อวันเท่านั้น และต้องทำการจองล่วงหน้า

ตอกย้ำด้วยเงื่อนไขที่ว่า หากตรวจเจอเชื้อที่โรงพยาบาลไหน โรงพยาบาลนั้น จะต้องรับคนไข้เข้ารับการรักษา ดังนั้น จึงมีหลายโรงพยาบาลที่ต้องประกาศให้ทราบว่า ไม่สามารถรับตรวจหาเชื้อโควิดได้อีกในตอนนี้ เนื่องจากเตียงสำหรับผู้ป่วยโควิดที่มี แน่นเต็มอัตรา

หลายคนหันไปพึ่งจุดบริการฟรี แต่ก็ต้องแลกมากับการไปรอตรวจข้ามคืน ในสภาพแออัด และความเสี่ยงต่อการรับเชื้อ ซึ่งต่อมา ในการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ มีการอนุมัติปลดล็อกการใช้ชุดตรวจโควิด-19 หรือ Rapid Antigen Test เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงการตรวจหาเชื้อโรคโควิด ซึ่งประชาชนสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยา ที่มีเภสัชกรควบคุม เนื่องจากชุดตรวจโควิด ถือเป็นเครื่องมือแพทย์ โดยไม่แนะนำให้ซื้อผ่านอินเทอร์เน็ต เพราะอาจจะได้ชุดตรวจที่ไม่มีคุณภาพ ไม่ผ่าน อย. และอาจจะได้ผลการตรวจที่ผิดพลาดได้

...



สำหรับชุดตรวจโควิด Rapid Antigen Test เป็นชุดทดสอบหาโปรตีนของเชื้อไวรัสที่ก่อโรคโควิด-19 จากสารคัดหลั่ง บริเวณโพรงจมูก ช่องปากและลำคอ น้ำลาย อย่างใดอย่างหนึ่ง ตามที่ระบุไว้ในชุดทดสอบ ซึ่งประชาชนทั่วไป สามารถตรวจหาเชื้อได้เอง รู้ผลเร็ว ภายใน 15-30 นาที โดยการอ่านค่านั้น ให้สังเกตที่แถบสีบริเวณชุดตรวจ หากมีแถบสีปรากฏขึ้นบริเวณตัว C แสดงว่า ชุดตรวจนั้นสามารถอ่านค่าได้ หากปรากฏ C เพียงตัวเดียว แสดงว่าผลเป็นลบ ไม่ติดเชื้อ แต่หากปรากฏแถบสี บริเวณตัว T ด้วย แสดงว่า ผลเป็นบวก ติดเชื้อโควิด-19

ทั้งนี้ หากชุดตรวจ ไม่ปรากฏแถบสี บริเวณตัว C ชุดตรวจนั้น ถือว่าไม่สามารถอ่านค่าได้ ให้เปลี่ยนชุดตรวจใหม่ทันที

อย่างไรก็ตาม Antigen Test Kit แต่ละยี่ห้อ มีการใช้งานที่ต่างกันในบางจุด ดังนั้น ควรอ่านคู่มือประกอบด้วย

  • ผลบวก แม่นยำถึง 90%



ขณะที่ ความแม่นยำของการตรวจด้วย Rapid Antigen Test นั้น นายแพทย์ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้ข้อมูลว่า กรณีผลบวกใกล้เคียงกับ RT-PCR ถึง 90% แต่มีข้อจำกัด คือกรณีผลลบ หากเชื้อมีน้อยอาจจะตรวจไม่เจอ แต่ก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีเชื้อ ดังนั้น อาจต้องทำการตรวจซ้ำใน 3-5 วัน หรือเมื่อมีอาการ และเมื่อมีผลเป็นบวก ต้องแจ้งสถานพยาบาลเพื่อนำเข้าสู่ระบบการรักษา

  • จำหน่ายในสถานพยาบาล ร้านยาที่มีเภสัชกร

ด้าน นายแพทย์ไพศาล ดั่นคุ้ม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า ชุดตรวจหาแอนติเจนด้วยตนเองนี้ จะวางจำหน่ายในสถานพยาบาล หน่วยงานของรัฐ และร้านขายยาที่มีเภสัชกร เพื่อให้คำแนะนำแก่ประชาชนเกี่ยวกับวิธีการใช้ วิธีการเก็บสิ่งส่งตรวจ วิธีการแปลผล ข้อปฏิบัติตัวหลังทราบผลการตรวจ และการทิ้งชุดตรวจอย่างเหมาะสม

พร้อมขอให้ผู้บริโภคสังเกตที่ฉลากของชุดตรวจ จะมีข้อความภาษาไทยระบุว่า "บุคคลทั่วไปสามารถใช้ได้" เลขที่ประเมินเทคโนโลยี ที่ได้รับอนุมัติจาก อย. ปรากฏบนฉลากหรือเอกสารกำกับเครื่องมือแพทย์ ซึ่งชุดตรวจดังกล่าวจะเป็นการเก็บตัวอย่างจากโพรงจมูกด้านหน้าหรือน้ำลาย ภายในชุดตรวจจะมีคู่มืออธิบายถึงวิธีการใช้ และวิธีการแปลผลฉบับภาษาไทย เพื่อให้ประชาชนเข้าใจและนำไปใช้ได้ได้อย่างถูกต้อง

สำหรับรายชื่อ ชุดตรวจ Rapid Antigen Test แบบตรวจหาแอนติเจนด้วยตนเอง ที่ได้รับอนุญาตให้ผลิต และนำเข้าจากคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. มีทั้งหมด 5 ยี่ห้อด้วยกัน ซึ่งสามารถตรวจสอบได้ (ที่นี่)

ทั้งนี้ ผู้บริโภคไม่ควรซื้อชุดตรวจหาแอนติเจนด้วยตนเอง ผ่านทางสื่อออนไลน์ หรือแหล่งอื่น เนื่องจากอาจได้รับผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้คุณภาพมาตรฐาน เสี่ยงต่อการนำไปใช้และแปลผลผิดพลาด

สำหรับผู้ประกอบการที่จะโฆษณาจำหน่ายชุดตรวจต้องได้รับอนุญาตจาก อย. ก่อน หากฝ่าฝืน มีโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ



  • ความต้องการสูง หลายร้านเปิดจองออนไลน์



ทั้งนี้ จากการสอบถามร้านขายยา ย่านโรงพยาบาลศิริราช ในร้านที่มีการจำหน่ายชุดตรวจ Rapid Antigen Test พบว่า หลังจากที่วางขายวานนี้ (18 ก.ค.) ก็พบว่า มีลูกค้าเข้ามาซื้ออย่างต่อเนื่อง ทำให้สินค้าหมดในเวลาไม่นาน โดยราคาอยู่ที่ชุดละ 360 บาท

ขณะที่ร้านขายยาหลายร้าน ย่านถนนประชาอุทิศ ยังไม่พบว่า มีการนำชุดตรวจ Rapid Antigen Test มาจำหน่าย ซึ่งทางเภสัชกรบอกว่า ในช่วงนี้ มีคนมาถามถึงชุดตรวจ Rapid Antigen Test เป็นจำนวนมาก 

ด้านร้านขายยาอื่นๆ ที่เป็น Chain Store ในบ้านเรา พบว่า มีการเปิดให้สั่งจองชุดตรวจล่วงหน้าผ่านทางออนไลน์ บางร้านเป็นการเปิดให้ลงทะเบียนไว้เท่านั้น ยังไม่มีการแจ้งยี่ห้อ หรือราคาของชุดตรวจให้ทราบ โดยระบุว่า จะแจ้งรายละเอียดของชุดตรวจให้ทราบภายหลัง พร้อมกำหนดเงื่อนไข การสั่งจอง การชำระเงิน ที่แตกต่างกันไป

  • ชุดตรวจโควิด โดย "ศิริราช" รู้ผลไว 15 นาที

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล มีการเปิดตัวผลการศึกษา "นวัตกรรมชุดตรวจแอนติเจนจำเพาะต่อโรคไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019" โดย รศ. ดร. พญ.อัญชลี ตั้งตรงจิตร พร้อมด้วย รศ. ดร.นิทัศน์ สุขรุ่ง และทีมวิจัยจากศูนย์การออกแบบนวัตกรรมชีวการแพทย์ ภาควิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โดยพัฒนานวัตกรรมชุดตรวจคัดกรองโรคโควิด ที่มีราคาถูก ใช้งานได้ง่าย รู้ผลไวใน 15 นาที ได้เป็นผลสำเร็จ และผ่านการประเมินประสิทธิภาพจากทางคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เรียบร้อยแล้ว

โดยมีโรงงานผลิตเครื่องมือแพทย์ บริษัท แอฟฟิโนม จำกัด เป็นบริษัทผู้รับถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อผลิตและจำหน่าย ซึ่งเป็นชุดตรวจโดยคนไทย และผลิตในประเทศไทยเพียงหนึ่งเดียวจากรายชื่อ 24 บริษัทที่ได้รับอนุมัติจาก อย. โดยคาดว่าจะวางจำหน่ายได้ภายในเดือนสิงหาคม 2564.

ผู้เขียน : ไอลดา ธนะไพรินทร์
กราฟฟิก : Varanya Pae-araya