ไลฟ์สไตล์
100 year

ตาชั่ง–พวงมาลัย

กิเลน ประลองเชิง
8 พ.ค. 2564 05:01 น.
SHARE


เปิดหนังสือชื่อ “รู้ร้อยแปด” เล่ม 2 (สำนักพิมพ์สารคดี พ.ศ.2544) อ่านไปไม่กี่เรื่อง ผมก็ยิ้มออก มีประเด็นให้เขียนเรื่องได้สบายๆ อาจารย์ ส.พลายน้อย ท่านให้ความรู้ สมชื่อหนังสือ รู้ร้อยแปดจริงๆ

อย่างเรื่อง “ตาชั่ง” อาจารย์ว่า ชาวสุเมเรียน ดินแดนเมโสโปเตเมีย คิดค้นได้ ตั้งแต่เมื่อห้าพันปีที่แล้ว

ข่าวแนะนำ

ตอนแรก ใช้คานผูกสิ่งของไว้ด้านหนึ่ง ใช้ก้อนหินที่กำหนดน้ำหนักไว้อีกด้านหนึ่ง ต่อมาก็พัฒนาด้วยการผูกก้อนน้ำหนักมาตรฐานวางลูกชั่งไว้บนจานตาชั่ง ระบบตาชั่งน้ำหนักแบบนี้ จึงเรียกต่อมาว่าตราชู

ระบบตราชู ใช้แพร่หลาย ในอียิปต์ เปอร์เซีย กรีก โรมันฯลฯ

ในคัมภีร์มรณะของอียิปต์ ภาพเขียนในพีระมิด มีรูปตราชูให้ดูเป็นหลักฐาน ทำเป็นรูปเครื่องชั่งมีหลักกลาง มีคานขวาง ปลายคานสองข้างมีจานห้อยลงมา

ชาวอียิปต์เชื่อว่า เมื่อคนตายแล้ว จิตวิญญาณจะต้องไปเข้า เครื่องชั่ง ตรวจสอบความดีความชั่ว โดยใช้ขนนกเป็นลูกชั่ง

ตราชูในภาษาไทย หมายถึง ความเที่ยงตรงไม่ลำเอียง พ.ศ.2456 ทางราชการไทยกำหนดตราตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม ให้ใช้ตราพระดุล ทำเป็นรูปพระแสงขรรค์กับรูปดุลหรือตราชู อยู่เหนือพานสองชั้น

มาถึงเรื่อง “พวงมาลัย” ส.พลายน้อย บอกว่า แต่เดิมใช้เฉพาะกิจการ บางอย่าง เช่นใช้รัดฐานพระพุทธรูปบูชาตามที่บูชาในพิธี ใช้ตกแต่งตามฉัตรและรัดพระโกศ หรือประดับตามประตูหน้าต่าง

สมัยยังมีพระราชพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา มีประเพณีใช้พวงมาลัยเปียสามพวง แขวนไว้ที่ครอบแก้วหน้าพระพุทธสัมพรรณีพวงหนึ่ง ที่พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกพวงหนึ่ง ที่พระพุทธเลิศหล้านภาลัยพวงหนึ่ง

เมื่อรัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคต ราชสำนักอนุญาตให้ประชาชนนำพวงมาลัยเข้าไปถวายสักการะพระบรมศพได้ เข้าใจว่าเป็นครั้งแรก ต่อมาชาวบ้านชาวเมือง ก็ถือเป็นแบบอย่าง

นับแต่นั้นการใช้พวงมาลัยก็กว้างขวางมากขึ้น ไปจนใช้บูชาแก้บนเทวดาอารักษ์ มีกำหนดกฎเกณฑ์ว่า เทวดาองค์นั้น ต้องถวายพวงมาลัยอย่างนั้น บางเทวดากำหนดจำนวนและความยาวต้องเท่านี้

ในสมัยรัชกาลที่ 5 นี่เอง สมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ ได้รับการยกย่องว่า ทรงร้อยพวงมาลัยได้งดงามวิจิตรบรรจงที่สุด

แต่เดิม นิยมร้อยด้วยดอกมะลิสีขาวกลม แต่อย่างเดียว จะมีพิเศษบ้างก็ทำเป็นเกลียววนไป เรียกว่ามาลัยเกลียว แต่สมเด็จฯทรงประดิษฐ์คิดร้อยพวงมาลัยด้วยดอกไม้ต่างๆ ใช้ใบไม้แทรกทำให้เกิดสีสันลวดลายแปลกตา

เจ้านายในราชสำนัก ก็พลอยสนพระทัยร้อยพวงมาลัยมากขึ้น นับเป็นสมัยพัฒนาพวงมาลัย เป็นแบบอย่างมาจนถึงทุกวันนี้

แต่มีประเพณีข้าราชการไทยในราชสำนัก จะตกแต่งร่างกายด้วยดอกไม้ไม่ได้

มีบันทึกว่า เมื่อวันที่ 6 ก.ย.2422 หลวงสรสิทธิตยานุการ สวมพวงมาลัย นำกระบวนฝ่ายในไปวังสราญรมย์

นี่เป็นความผิดสำคัญ โปรดฯให้พระยามหามนตรีชำระ หลวงสรสิทธิตยานุการ รับสารภาพ โทษถึงถูกลงพระราชอาญาเฆี่ยน 60 ที ให้ถอดออกจากราชการแล้วจำคุก

มาถึงวันนี้ พวงมาลัยกลายเป็นสัญลักษณ์การต้อนรับสำคัญ การแสดงความยินดี

เช่น หลังตุลาการรัฐธรรมนูญ ตัดสินให้รัฐมนตรีธรรมนัส ท่านเป็นรัฐมนตรีต่อไป เพราะข้อหาร้ายๆที่ว่าเกิดนอกประเทศ กองเชียร์คุณธรรมนัสดีใจ ก็หาพวงมาลัยดอกไม้สวยๆไปแสดงความยินดี

นี่ก็เป็นธรรมเนียมแบบไทยๆ คิดว่าใครดีก็ต้องชื่นชม ต้องให้กำลังใจ

ตอนเด็กๆ ผมไม่ค่อยเข้าใจ คำที่โบราณ คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ โตขึ้นมาเพิ่งเข้าใจ หนังน่ะผืนน้อย เสื่อผืนใหญ่ นี่ถ้าเอาเสื่อทำเป็นเครื่องดนตรี เสียงเสื่อตอนนี้คงดังไปทั้งบ้านทั้งเมือง.

กิเลน ประลองเชิง

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ชักธงรบกิเลน ประลองเชิงตาชั่งพวงมาลัยส.พลายน้อยร้อยพวงมาลัยตุลาการรัฐธรรมนูญธรรมนัส พรหมเผ่า

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันพุธที่ 23 มิถุนายน 2564 เวลา 12:58 น.