กระจุกดาราจักรหรือกระจุกกาแล็กซี (Clusters of galaxies) คือกลุ่มของกาแล็กซีที่ยึดโยงอยู่รวมกันอันเนื่องมาจากแรงโน้มถ่วง นักดาราศาสตร์ยังสงสัยเกี่ยวกับวิวัฒนาการของเมืองแห่งดาราจักรเหล่านี้ และเชื่อว่าการค้นหาโครงสร้างในการก่อตัวของกระจุกกาแล็กซีช่วงแรกรุ่น (galaxy protoclusters) ในเอกภพหรือจักรวาลยุคแรกจะเป็นสิ่งที่จะไขความกระจ่างได้
ในปี พ.ศ.2555 ทีมนักดาราศาสตร์นานาชาติได้ทำการกำหนดระยะทางของกาแล็กซี HDF850.1 อย่างแม่นยำ เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งในกลุ่มกาแล็กซีที่มีอัตราการก่อตัวของดวงดาวสูงที่สุดในเอกภพที่สังเกตได้ นอกจากนี้ยังค้นพบว่ากาแล็กซี HDF850.1 เป็นส่วนหนึ่งของกระจุกกาแล็กซีช่วงแรกรุ่นที่มีจำนวนนับสิบๆแห่ง ก่อตัวขึ้นในช่วง 1,000 ล้านปีแรกของประวัติศาสตร์จักรวาล ล่าสุด นักดาราศาสตร์จากสถาบันฟิสิกส์ดาราศาสตร์แห่งหมู่เกาะ คานารี ในสเปน เผยว่า จากการใช้กล้องถ่ายภาพในช่วงความยาวคลื่นที่ตามองเห็นที่เรียกว่าโอไซริส (OSIRIS) ซึ่งติดตั้งอยู่บนกล้องโทรทรรศน์กรานเทคาน (Gran Telescopio Canarias-GTC หรือ GRANTECAN) ได้พบกระจุกกาแล็กซีที่มีประชากรดวงดาวหนาแน่นที่สุด ที่สำคัญคือโครงสร้างนี้ก่อตัวในเอกภพยุคต้น
คาดการณ์ว่าโครงสร้างนี้อยู่ห่างจากเราไป 12,500 ล้านปีแสง จนมีวิวัฒนาการกลายเป็นกระจุกกาแล็กซีที่คล้ายกับกระจุกกาแล็กซีหญิงสาว (Virgo Cluster) ซึ่งเป็นเพื่อน บ้านในกลุ่มกาแล็กซีท้องถิ่นที่มีทางช้างเผือกของเราเป็นสมาชิกของกลุ่มด้วย.
(Credit : NASA/ESA/GOODS-N+3DHST+CANDELS Team/Daniel Lopez/IAC)