ไลฟ์สไตล์
100 year

กว่าจะเป็นโดมในดวงใจ

กิเลน ประลองเชิง
1 ก.ค. 2563 05:01 น.
SHARE

น้องจากสำนักพิมพ์ส่งหนังสือสามเล่มมายั่วใจให้ไปงานเปิดโกดัง Book Wonder ที่มติชนอะคาเดมี ซึ่งจะมีไปถึงวันที่ 3 ก.ค. ผมคิดว่าต่อไปหนังสือเล่มจะเป็นของมีค่าหายาก จึงเต็มใจช่วยกระจายข่าว

สามเล่มที่ว่ามีตามรอยอาทิตย์อุทัย แผนสร้างชาติไทยสมัยคณะราษฎร เขียนโดย ผศ.ดร.ณัฐพล ใจจริง พลวัตรการเลือกตั้งและประชาธิปไตยในอาเซียน เขียนโดย ผศ.ดร.ประจักษ์ ก้องกีรติ

ข่าวแนะนำ

และศิลปสถาปัตยกรรมคณะราษฎร เขียนโดย รศ.ดร.ชาตรี ประกิตนนการ

ผมเลือกเล่มที่ 3 อ่านเรื่องโดมธรรมศาสตร์และการเมืองก่อน เพราะจำได้ว่าเดินผ่านหน้าตึกโดมธรรมศาสตร์ตอนไปเรียนบาลีและนักธรรมที่วัดมหาธาตุท่าพระจันทร์ตั้งแต่อายุ 12 ปี จนถึงวันนี้ก็ยังเดินผ่านอยู่

แต่ไม่ใช่ลูกแม่โดม จึงรู้เรื่องตึกโดมน้อยเต็มที

ปี พ.ศ.2479 ธรรมศาสตร์ได้ที่ดินเพิ่มจนเป็น 50 ไร่ จึงเริ่มก่อสร้างตึกบัญชาการเป็นอาคารหลังแรก โดยปรับปรุงจากอาคารเดิม 4 หลังซึ่งสร้างสมัย ร.6 เป็นอาคารสามชั้น สร้างยอดโดมเป็นสัญลักษณ์อยู่กลางอาคาร

นายหมิว อภัยวงศ์ เป็นผู้ออกแบบการก่อสร้าง ได้ค่าออกแบบ 350 บาท

นายหมิว อภัยวงศ์ เป็นบุตรเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (ชุ่ม อภัยวงศ์) เกิดปี 2448 เป็นพี่น้องต่างมารดากับหลวงโกวิทอภัยวงศ์ (ควง อภัยวงศ์) เป็นผู้ออกแบบอาคารมากมาย

ตึกไปรษณีย์กลางบางรัก ตึกแถวริมถนนราชดำเนินกลาง ร่วมงานปรับปรุงบ้านนรสิงห์ของเจ้าพระยารามราฆพ ลักษณะงานออกแบบยุคนั้นถือว่าล้ำยุคทันสมัยมาก

เทียบเคียงได้กับแนวทางศิลปสถาปัตยกรรมที่รู้จักกันในยุโรปว่าอาร์ต เดกอคล้ายลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่รู้จักกันในชื่อฟื้นฟูโกธิก

มีเรื่องเล่าว่า นายปรีดี พนมยงค์ ได้ให้หลักการ ประหยัด สวยงาม ทันสมัย ระหว่างนายหมิวกำลังคิดว่า ตรงกลางของตึกควรมีสัญลักษณ์โดดเด่น แสดงถึงภูมิปัญญาของการศึกษา

ก็เหลือบไปเห็นปลายดินสอจึงคิดใช้รูปทรงของปลายดินสอเป็นสัญลักษณ์ ดัดแปลงรูปทรงให้เป็นยอดโดม

ความหมายยอดโดมธรรมศาสตร์เสมือนปลายดินสอที่จดจารบันทึกในสมุดบนท้องฟ้า เล่าเรื่องราวอันไม่จบสิ้นของผู้คน บนดินแดนธรรมศาสตร์

ยังมีบางคำอธิบายการออกแบบรูปทรงกรวยยอดแหลมสองชั้นมีฐานทรงกรวยหกเหลี่ยม หมายถึงหลักหกประการของคณะราษฎรยอดแหลมหมายถึงการบรรลุความปรารถนาสูงสุดที่จะให้การศึกษาอย่างเต็มที่แก่ราษฎร

ตลอดระยะเวลายาวนาน ตึกโดมถูกใช้ในกิจกรรมที่สำคัญทางประวัติศาสตร์การเมืองมากมาย

ปีกอาคารฝั่งท่าพระจันทร์เคยใช้เป็นหอพักนักศึกษายากจนจากต่างจังหวัด เรียกนิคมนักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง

ช่วงจอมพล ป.พิบูลสงคราม ประกาศเป็นพันธมิตรสงครามกับญี่ปุ่น นายปรีดีเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เป็นหนึ่งในผู้นำขบวนการเสรีไทย ชั้นสองของตึกโดมถูกใช้เป็นกองบัญชาการเสรีไทย

ปีกอาคาร 4 ด้านท่าพระอาทิตย์ ใช้เป็นที่เก็บอาวุธสงคราม ที่ได้จากฝ่ายสัมพันธมิตร

พ.ศ.2493 ทวีป วรดิลก แต่งเพลงโดมในดวงใจ ในบรรยากาศการต่อสู้เรียกร้องสิทธิเสรีภาพของนักศึกษา

พ.ศ.2495 เปลื้อง วรรณศรี แต่งบทกวีอมตะ “สิ่งเหล่านี้ที่โดมโหมจิตข้า ให้แกร่งกล้าเดือนปีไม่มีหวั่น ถ้าขาดโดมเจ้าพระยาท่าพระจันทร์ ก็ขาดสัญลักษณ์พิทักษ์ธรรม”

ผมอ่านถึงตอนนี้ นึกขึ้นได้ โรงหนังเฉลิมไทย ต้นอาคารริมถนนราชดำเนิน ฝีมือออกแบบของนายหมิว อภัยวงศ์ก็ถูกรื้อไปแล้ว

ช่วยกันรักตึกโดมกันไว้จะแน่ใจได้แค่ไหน หลายสิ่งก็ถูกรื้อไปแล้ว ตึกโดมจะไม่ถูกรื้อไปด้วย.

กิเลน ประลองเชิง

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ชักธงรบกิเลน ประลองเชิงBook Wonderธรรมศาสตร์หมิว อภัยวงศ์สถาปัตยกรรมโดมธรรมศาสตร์

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน 2564 เวลา 05:11 น.