“เมล็ดสะบ้ามอญ” กับสรรพคุณน่ารู้

ในตำรายาแผนไทยระบุว่า ใบและกิ่งก้านของต้น “สะบ้ามอญ” แบบสด มากน้อยตามแต่จะหาได้ในแต่ละครั้งที่จะใช้ จากนั้นเอาทั้งใบและกิ่งก้านทุบพอช้ำนำไปผึ่งลมให้หมาด เอาไปตีกับน้ำในภาชนะ เช่น กะละมังจะเกิดฟองลื่นๆ เหมือนกับฟองสบู่เอาน้ำดังกล่าวชโลมเส้นผมให้ทั่วขยี้เกาเหมือนการสระผมทั่วไปจนเป็นที่พอใจจึงล้างน้ำออก จะทำกี่ครั้งก็ได้ตามใจชอบ ซึ่งเมื่อใช้ผ้าเช็ดผมจะพบว่ามีกลิ่นหอมเป็นธรรมชาติดีมาก เส้นผมจะแข็งแรงดกดำเป็นเงางามและไม่แตกปลาย ไม่มีรังแคให้คันศีรษะอย่างแน่นอน ลำต้นและกิ่งก้านของ “สะบ้ามอญ” ยังใช้เป็นยาขับพยาธิผิวหนังได้อีกด้วย โดยตำทาหรือพอกภายนอกเท่านั้น ส่วนเมล็ดของ “สะบ้ามอญ” นำไปสุมไฟจนเป็นเถ้ากินแก้พิษไข้ได้ดีระดับหนึ่ง ในยุคสมัยก่อนนิยมใช้กันอย่างกว้างขวาง คนเฒ่าคนแก่สามารถบอกเล่าเรื่องดังกล่าวได้เป็นอย่างดี

ต้น “สะบ้ามอญ” หรือ ENTADA SCAN- DENS, CENTH. อยู่ในวงศ์ MIMOSEAE เป็นไม้เถาเลื้อย ลำต้นแบนและมักจะบิดเป็นเกลียว ดอก ออกเป็นช่อขนาดใหญ่ตามซอกใบ กลีบดอกเป็นสีขาวอมเหลือง “ผล” เป็นฝักยาว มีเมล็ด 5-7 เมล็ด เปลือกหุ้มเมล็ดสีแดงเข้ม รูปทรงเหมือนกับสะบ้าหัวเข่า ในเทศกาลสงกรานต์ชาวมอญนิยมเอาเมล็ดไปทอยเรียกว่าเล่นสะบ้า จึงถูกเรียกชื่อว่า “สะบ้ามอญ” ดังกล่าว พบขึ้นตามป่าราบทุกภาคของประเทศไทย ซึ่งสะบ้ามีอีก 3 ชนิด ทุกชนิดเป็นไม้เถาเลื้อยเหมือนกัน จะมีข้อแตกต่างกันคือเมล็ดและฝักเท่านั้น คือ สะบ้าลาย มีเมล็ด 2-3 เมล็ด สะบ้าดำ มี 7-8 เมล็ด เมล็ดและฝักจะเล็กมากชนิดนี้นิยมเอาเมล็ดไปทำยาแก้กลาก เกลื้อน หิด
เหา ผื่นคัน และโรคผิวหนัง และสุดท้ายได้แก่ สะบ้าเลือด เปลือกเมล็ดแข็งมากนิยมหุงเป็นนํ้ามันทาแก้กลากเกลื้อนดีมาก

ปัจจุบันเมล็ด “สะบ้ามอญ” มีวางขาย ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 24 แผง “คุณหล้า-คุณโอม” ราคาสอบถามกันเอง เมล็ดดังกล่าวสามารถนำไปปลูกลงดินได้ เหมาะจะปลูกเพื่อใช้ประโยชน์ตามที่กล่าวข้างต้นครับ.

“นายเกษตร”