ร่มเงาแห่งพระเมตตา!
ภาพพระกรณียกิจของ “สมเด็จพระเจ้า ลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา” ที่พสกนิกรเห็นจนชินตาคือภาพแห่งความมุ่งมั่นและพระวิริยะอุตสาหะผ่านพระกรณียกิจที่เรียบง่าย แต่ลึกซึ้งยิ่ง
พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับการศึกษาและการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ โดยเน้นการสร้างโอกาสให้แก่กลุ่มผู้ด้อยโอกาส เยาวชนและผู้พ้นโทษเพื่อเปลี่ยนชีวิตของพวกเขาผ่านมูลนิธิในพระดำริและการสนับสนุนด้านวิชาการ
หนึ่งในพระกรณียกิจที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางคือ “โครงการกำลังใจในพระดำริฯ” ซึ่งทรงตั้งขึ้น เพื่อช่วยเหลือผู้ต้องขังหญิง เด็กติดผู้ต้องขัง รวมถึงผู้ต้องขัง ชายที่ใกล้พ้นโทษ พระองค์ทรงเล็งเห็นว่าผู้ต้องขังจำนวนมากยังสามารถกลับมาเป็นกำลังสำคัญของสังคมได้ หากได้รับโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและทักษะอาชีพ
โดย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยา ศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เข้าไปสนอง โครงการ ด้วยกลไก กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ (มรภ.) และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ในพื้นที่ต่างๆทั่วประเทศเข้าไปช่วย ออกแบบหลักสูตรฝึกอาชีพ นำเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ตามแนวทางศาสตร์พระราชา และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปสอนในเรือนจำชั่วคราวที่เป็นพื้นที่นำร่อง เพื่อให้ผู้ต้องขังมีทักษะพร้อมประกอบอาชีพสุจริตหลังพ้นโทษ
อาทิ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดทำหลักสูตร “ดอยฮางโมเดล” ที่เรือนจำดอยฮาง จ.เชียงราย เพื่อพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง และเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยตัวเพื่อให้มีอาชีพที่เหมาะสม, มทร.อีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ สนับสนุนการจัดการศึกษา วิชาชีพด้านการเกษตร การใช้พลังงานทดแทนในกิจกรรมต่างๆ, มรภ.พระนครศรีอยุธยา ให้ผู้ต้องขังเรียนรู้การทำเกษตร, มรภ.เชียงราย ส่งเสริมองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย-หมอยาไทย เป็นต้น
ร่มเงาแห่งพระเมตตาผ่าน “โครงการกำลังใจใน พระดำริฯ” ได้ต่อยอดสู่การผลักดัน “ข้อกำหนดกรุงเทพ” หรือ Bangkok Rules ซึ่งองค์การสหประชาชาติรับรองเป็นมาตรฐานสากลสำหรับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและผู้กระทำผิดหญิงทั่วโลกที่สร้างชื่อให้ประเทศไทยในเวทีนานาชาติ
ที่สำคัญโครงการดังกล่าวได้สะท้อนพระวิสัยทัศน์ด้านสิทธิมนุษยชนของพระองค์ด้วย
ต่อมา พระองค์ทรงนำมูลนิธิ ณภาฯ ในพระดำริฯ ที่ทรงก่อตั้งเพื่อเป็นตัวกลางในการแสวงหาโอกาสให้แก่กลุ่มผู้ขาดโอกาส โดยเน้นการฝึกอบรมวิชาชีพ การศึกษาทักษะชีวิตและสร้างความตระหนักรู้ในสังคมเพื่อลดการตีตรา มาลงนามความร่วมมือ (MOU) กับกระทรวง อว. เรื่องการพัฒนาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ชุมชน : นำงานวิจัยจากสารสกัดพืชสมุนไพรท้องถิ่นมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์บำรุงผิวและผิวหน้าที่ได้มาตรฐานสากล ภายใต้แนวคิด “ไทยแบรนด์” โดยมีหน่วยงานในสังกัด เช่น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.), กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) และกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ เข้า ไปสนับสนุนโครงการดังกล่าวยึดหลัก BCG Model นำวัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น มาศึกษาวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ จากสารสกัดจากพืชสมุนไพรไทยท้องถิ่นในแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย เพื่อทำผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานสากลและสามารถใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ เพื่อสร้างรายได้ให้กับผู้พ้นโทษ ผู้ขาดโอกาส และชุมชน
โดยใช้พื้นที่ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง อ.บ้านดุง จ.อุดรธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ของสํานักงานโครงการส่วนพระองค์ฯ ของกรมหลวงราชสาริณี ดำเนินการ
ขณะที่ กระทรวง อว. มีการจัดตั้ง “โครงการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ ในระดับพื้นที่เพื่อเฉลิมพระเกียรติ” และน้อมนำแนวพระดำริของพระองค์มาปฏิบัติ เช่น โครงการยกระดับและพัฒนาทักษะแรงงานในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้นการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต รวมถึงวัยแรงงานและผู้ขาดโอกาส ให้เป็น พลเมืองที่มีคุณภาพ มีทักษะอาชีพ และมีจิตสาธารณะต่อสังคม โดยกระทรวง อว.นำงานวิจัยจากห้องปฏิบัติการลงไปสู่ภาค ปฏิบัติในชุมชนและเรือนจำ
นอกจากนี้ยังมี โครงการเรียนรู้ตลอดชีวิตและพัฒนาทักษะเพื่ออนาคต (Upskill/Reskill) โดยให้มหาวิทยาลัยทั่วประเทศ จัดทำหลักสูตรใหม่ๆเพื่อเสริมทักษะใหม่ในกลุ่มอุตสาหกรรมและบริการ เพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงการพัฒนาทักษะและเพิ่มโอกาสในการ ทำงานได้อย่างแท้จริง รวมทั้งจัดทำหลักสูตรระยะสั้นสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตและพัฒนาทักษะเพื่ออนาคต
พระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้า ลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ที่ทรงอุทิศพระวรกายปฏิบัติพระกรณียกิจด้วยพระปณิธานอันแน่วแน่ในการใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยเฉพาะการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสในสังคมอย่างต่อเนื่อง
“เจ้าหญิงแห่งสยาม” ผู้ทรงเป็นร่มเงาแห่งพระเมตตา จะจารึกในหัวใจคนไทยตลอดกาล.
ทีมข่าวอุดมศึกษา