สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงมีพระดำริให้จัดตั้ง “โครงการกำลังใจ” ขึ้น เพื่อประทานความช่วยเหลือแก่กลุ่มคนที่ก้าวพลาดและขาดโอกาสในกระบวนการยุติธรรม เช่น ผู้ต้องขัง ผู้ถูกคุมประพฤติ หรือจำเลย ซึ่งมักไม่ได้รับโอกาสในการกลับคืนสู่สังคมเท่าที่ควร จนอาจนำไปสู่การกระทำผิดซ้ำ ถือเป็นอีกหนึ่งโครงการสำคัญที่มุ่งช่วยเหลือผู้ก้าวพลาดและผู้ขาดโอกาสในกระบวนการยุติธรรม ให้มีโอกาสเริ่มต้นชีวิตใหม่อย่างมีศักดิ์ศรีด้วยพระดำริที่เชื่อว่า “โอกาส” และ “กำลังใจ” คือพลังสำคัญในการเปลี่ยนชีวิต
ประวัติความเป็นมาของ "โครงการกำลังใจ"
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงมีพระดำริให้จัดตั้ง “โครงการกำลังใจ” ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2549 เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ขาดโอกาสและผู้ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม ให้สามารถกลับมาใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างปกติสุข
พระองค์ทรงเล็งเห็นว่า การที่สังคมจะอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขได้ ทุกคนต้องเคารพสิทธิของตนเองและผู้อื่น โดยกระบวนการยุติธรรมมีบทบาทสำคัญในการสร้างความเป็นธรรมแก่สังคม แต่ในหลายกรณี ผู้ที่เคยก้าวพลาด เช่น ผู้ต้องขัง ผู้ถูกคุมประพฤติ หรือจำเลย มักไม่ได้รับโอกาสในการเริ่มต้นชีวิตใหม่ ส่งผลให้ขาดโอกาสในการกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมอย่างแท้จริง
โครงการกำลังใจจึงเกิดขึ้นเพื่อเป็นทั้ง “กำลังใจ” และ “โอกาส” ให้บุคคลเหล่านี้ได้พัฒนาตนเอง ลดการกระทำผิดซ้ำ และสามารถกลับมาเป็นประชากรที่มีคุณภาพของสังคมได้อีกครั้ง
เป้าหมายหลักของ "โครงการกำลังใจ"
โครงการกำลังใจมุ่งดำเนินงานในลักษณะ “เสริม” และ “ไม่ซ้ำซ้อน” กับงานของภาครัฐ โดยเน้นกิจกรรมที่หน่วยงานราชการอาจดำเนินการได้ไม่เต็มที่ เนื่องจากข้อจำกัดด้านทรัพยากรหรือปัจจัยต่างๆ โครงการยังมุ่งรณรงค์ให้สังคมไทยเปิดใจ ยอมรับ และให้โอกาสผู้ที่เคยก้าวพลาดแต่ตั้งใจเริ่มต้นชีวิตใหม่ ซึ่งมีกลุ่มเป้าหมายสำคัญ ได้แก่
- ผู้ต้องขังหญิง
- เด็กติดผู้ต้องขัง
- เด็กและเยาวชนที่กระทำผิด
- ผู้ขาดโอกาสในกระบวนการยุติธรรม
วัตถุประสงค์ของโครงการกำลังใจ
ให้ความช่วยเหลือและเป็นกำลังใจแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมและผู้ขาดโอกาส เพื่อให้สามารถกลับมาดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างปกติสุข
เปิดโอกาสให้ผู้มีจิตศรัทธาและจิตกุศลได้มีส่วนร่วมในการช่วยเหลือและสนับสนุนผู้ที่ต้องการโอกาสในสังคม
ส่งเสริมให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งการให้กำลังใจและการให้อภัยแก่ผู้ที่พร้อมเริ่มต้นชีวิตใหม่
เผยแพร่พระดำริเกี่ยวกับการประทานโอกาสและกำลังใจแก่ผู้ขาดโอกาสสู่สาธารณชน
ขั้นตอนการดำเนินหลักสูตร "โครงการกำลังใจ"
ปรับทุกข์-ผูกมิตรใช้กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์และสุนทรียสนทนา เพื่อเปิดใจและเรียนรู้ตนเองผ่านการรับฟังผู้อื่น
ถอดรื้อ-สร้างใหม่วิเคราะห์สาเหตุของปัญหาที่นำไปสู่การกระทำผิด พร้อมเสริมกำลังใจและสร้างมุมมองเชิงบวก
ดูแล-สงเคราะห์ต่อเนื่องภาคีเครือข่ายจากครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานต่างๆ ร่วมดูแลผู้พ้นโทษอย่างต่อเนื่องและเป็นองค์รวม
ตัวอย่างกิจกรรมภายใต้โครงการกำลังใจ
- โครงการเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยตัว ส่งเสริมทักษะชีวิตและแนวคิดการใช้ชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้ผู้ต้องขังสามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมั่นคงหลังพ้นโทษ
- กิจกรรมฝึกวิชาชีพ จัดอบรมอาชีพหลากหลายรูปแบบ เช่น งานฝีมือ การทำอาหาร เบเกอรี่ และทักษะอาชีพสมัยใหม่ เพื่อสร้างโอกาสในการประกอบอาชีพอย่างสุจริตหลังพ้นโทษ
- กิจกรรมสร้างกำลังใจด้วยดนตรี กิจกรรมที่ใช้ดนตรีช่วยเยียวยาสภาพจิตใจและสร้างแรงบันดาลใจแก่ผู้ต้องขัง โดยจัดขึ้นร่วมกับหน่วยงานเครือข่ายต่างๆ ภายในทัณฑสถานหญิงกลาง
- การดูแลแม่และเด็กในเรือนจำ โครงการให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตของเด็กที่ติดผู้ต้องขังและสตรีมีครรภ์ในเรือนจำ เพื่อให้เด็กได้รับการดูแลที่เหมาะสมและไม่ถูกตีตราจากสังคม
ทั้งนี้ ตลอดหลายปีที่ผ่านมา โครงการกำลังใจได้ดำเนินกิจกรรมช่วยเหลือผู้ต้องขัง ผู้พ้นโทษ เด็กและเยาวชน รวมถึงผู้ขาดโอกาสในหลายมิติพร้อมทั้งปลูกฝังแนวคิดแห่งการให้อภัยและการเปิดโอกาส เพื่อสร้างสังคมไทยที่อยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจและสงบสุข