“พลพีร์” ลุยตรวจน้ำเสียนาข้าวปราจีนบุรี รับปากชาวบ้านเร่งแก้ปัญหากากพิษ 108 บ่อ เตรียมเปิดปฏิบัติการกวาดล้างโรงงานเถื่อนทั้งจังหวัด
เมื่อเวลา 12.00 น. วันที่ 22 พ.ย.2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่าหลังจาก นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมคณะได้เดินทางไปตรวจสอบโรงงาน บริษัท แอลดี เมทัล (ไทยแลนด์) ต.หนองโพรง อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี แล้วพบว่า เป็นโรงงาน 105 และ 106 ซึ่งดำเนินการไม่ถูกต้องและมีการสั่งหยุดประกอบกิจการโรงงานทั้งหมด โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินคดีที่เกี่ยวข้อง
ต่อมา นายพลพีร์ พร้อมคณะได้เดินทางลงพื้นที่ตรวจสภาพน้ำในนาข้าว ของชาวบ้านสระมะเขือ ต.โคกปีบ อ.ศรีมโหสถ โดยมีกลุ่มชาวบ้านในพื้นที่ร้องขอให้มีการปิดโรงงานที่ก่อผลกระทบอย่างถาวร ก่อนเดินทางไปร่วมประชุมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ ตัวแทนกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษและสิ่งแวดล้อม ตัวแทน ปปท. ตัวแทนกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
นายพลพีร์ กล่าวในที่ประชุมตอนหนึ่งว่า ให้หน่วยงานมีการใช้มาตรา 97 วรรค 1 หรือ 3 เพื่อดำเนินการ ไม่จำเป็นว่าบริษัทจะฟ้องหรือจะร้องอะไรในแง่ของผิดก็คือ ตามกฎของกระทรวงอุตสาหกรรมในระยะเวลาเพียงวันให้เขาแก้หรือไม่แก้ เพราะฉะนั้นสิ่งที่ผมพูดคือ วันนี้ทุกหน่วยงานที่อยู่ในห้องนี้ ท่านจะต้องมีเช็คลิสต์ของตัวเองแล้ว ว่าจะดำเนินคดี จะฟ้องร้องในเรื่องไหนบ้าง ท่านก็ไปเช็คว่าที่ดินที่เขาถือครองนั้นเป็นที่ดินประเภทใด ถ้าเกิดเป็นที่ดินที่ไม่สามารถทำโรงงานอุตสาหกรรมได้ หรือประกอบธุรกิจแบบนี้ได้ผิดตั้งแต่กระดุมเม็ดแรกมันก็ผิดหมด
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไปดูแล้วว่ามีการมลพิษทางลม ทางอากาศ ทางน้ำ สัมผัสได้ ถ้าเกิดพิษ ท่านก็กล่าวร้องทุกข์ในมุมของท่านไป อุตสาหกรรมมีกฎหมายที่ท่านถืออยู่แล้วต้องมีเช็คลิสต์ ว่าข้อกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินธุรกิจต่างๆ นั้นเป็นอย่างไร ท่านก็ดำเนินการไป ให้ทุกหน่วยงานจะต้องรายงานมาที่เซ็นเตอร์คนเดียวเท่านั้น ไม่มีต่างคนต่างทำหาใครไม่เจอ ให้เอาข้อมูลมาส่วนกลาง ท่านรองผู้ว่าราชการจังหวัดรักษาการผู้ว่าราชการจังหวัด
หลังจากนั้นได้เปิดโอกาส ให้ตัวแทนภาคประชาชน ได้แสดงความคิดเห็นรวมทั้งปัญหาที่ชาวบ้านเกิดผลกระทบ โดยทางผู้แทนยอมรับว่าในการประชุมครั้งนี้ ชาวบ้านเริ่มจะมองเห็นแสงสว่างทางปลายอุโมงค์แล้ว และต้องการให้เข้าจัดการโรงงานที่ส่งผลกระทบกับพื้นที่ของประชาชนด้วย
หลังจากเสร็จสิ้นการประชุม นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่า ขณะนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ระหว่างพิจารณาแนวทางและอำนาจตามกฎหมาย เพื่อเร่งจัดการกากอุตสาหกรรมและป้องกันการเคลื่อนย้ายกากออกจากพื้นที่ หลังพบว่าคดียังอยู่ระหว่างดำเนินการ จึงต้องรอความชัดเจนจากประกาศหรือมาตรการของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เพื่อให้แต่ละหน่วยงานสามารถเข้าไปดำเนินการได้โดยไม่ขัดต่อข้อกฎหมาย
เบื้องต้นได้รับข้อมูลว่า ในจังหวัดปราจีนบุรีมีบ่อกากอุตสาหกรรมประมาณ 108 แห่ง มีปริมาณกากรวมประมาณ 50,000 ตัน การขนย้ายและนำไปกำจัดในโรงงานที่ได้รับอนุญาต คาดว่าจะต้องใช้งบประมาณประมาณ 500 ล้านบาท จึงต้องพิจารณาว่าหน่วยงานใดจะเป็นผู้รับผิดชอบ ทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงอุตสาหกรรม หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงอาจต้องเสนอขอใช้งบกลาง หากไม่สามารถจัดสรรงบประมาณจากหน่วยงานใดได้
ส่วนการขนย้ายกากอุตสาหกรรมไปกำจัดในสถานที่ที่ถูกต้องตามกฎหมาย จะต้องหารือกับโรงงานรับกำจัดกากอุตสาหกรรมด้วย เนื่องจากได้รับข้อมูลว่าค่ากำจัดกากซึ่งเดิมอยู่ที่ประมาณตันละ 800 บาท ปัจจุบันอาจปรับขึ้นเป็นตันละ 2,000 บาท ซึ่งต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงอีกครั้ง โดยย้ำว่าไม่ควรฉวยโอกาสปรับราคาสูงขึ้นเพื่อแสวงหากำไรจากการใช้งบประมาณภาครัฐในสถานการณ์นี้
นายพลพีร์ ยังกล่าวถึง การตรวจสอบโรงงานทั่วจังหวัดว่า มีโรงงานประมาณ 160 แห่ง และประเมินว่าอาจมีโรงงานที่เข้าข่ายกระทำผิดกฎหมายประมาณ 114 แห่ง จึงมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดบูรณาการหน่วยงานทุกกระทรวง ตรวจสอบตามกฎหมายที่แต่ละหน่วยงานรับผิดชอบ พร้อมจัดทำรายการตรวจสอบ หรือเช็กลิสต์ร่วมกัน เพื่อใช้เป็นมาตรฐานในการตรวจโรงงาน และหากพบการกระทำผิดกฎหมายข้อใด ให้ดำเนินการตามกฎหมายนั้น
ส่วนโรงงานที่ได้รับอนุญาตด้านสิ่งแวดล้อม หรือ EIA ต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบว่าดำเนินกิจการตามมาตรการที่กำหนดไว้หรือไม่ หากฝ่าฝืนก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย โดยจังหวัดปราจีนบุรีจะเป็นพื้นที่เริ่มต้น ก่อนขยายแนวทางตรวจสอบไปยังจังหวัดใกล้เคียงที่ได้รับผลกระทบในลักษณะเดียวกัน สำหรับกรณีพบกากอุตสาหกรรมถูกนำไปถมในพื้นที่ของโรงงานและนำไปแจกจ่ายให้ชาวบ้านนำไปถมที่ดิน รวมถึงนำไปทิ้งในพื้นที่ที่ไม่มีเอกสารสิทธิ ได้สั่งการให้รักษาการผู้ว่าราชการจังหวัดตรวจสอบพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง หากพบการนำกากไปทิ้งโดยผิดกฎหมาย จะดำเนินการร้องทุกข์กล่าวโทษต่อไป
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นการถือหุ้นของโรงงาน โดยข้อมูลเบื้องต้นพบว่าเดิมมีผู้ถือหุ้นชาวจีน 2 คน และคนไทย 1 คน ก่อนที่ผู้ถือหุ้นชาวจีนจะหายไปในช่วงเดือนตุลาคม จึงต้องตรวจสอบว่าผู้ถือหุ้นคนไทยมีศักยภาพทางการเงินเพียงพอต่อการลงทุนระดับหลายร้อยล้านบาทหรือไม่ กากอุตสาหกรรมที่นำเข้ามาจากที่ใด และผู้ถือหุ้นชาวจีนเดิมเดินทางไปอยู่ที่ใด โดยได้ประสานหน่วยงานตรวจสอบนอมินีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ให้ดำเนินการตามกฎหมาย ส่วนประเด็นการครอบครองที่ดินที่ตั้งโรงงาน ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับที่มาของเอกสารสิทธิ โดยมอบหมายให้กรมที่ดินและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมร่วมตรวจสอบว่า พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ป่าหรือไม่ เนื่องจากมีข้อมูลว่าอาจเป็นพื้นที่ป่าไม้ และไม่ได้อยู่ในเขตที่มีการประกาศเป็นพื้นที่ ส.ป.ก. พร้อมให้ตรวจสอบกระบวนการออกเอกสารสิทธิว่าเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ และใครเป็นผู้เกี่ยวข้อง
ขณะที่การตรวจสอบสภาพกากภายในพื้นที่ นายพลพีร์ระบุว่า จากการตรวจด้วยสายตาพบวัสดุที่มีลักษณะเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงเศษวัสดุจากการบดย่อยที่นำไปถมในพื้นที่โรงงานและพื้นที่ภายนอก โดยสั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรวบรวมหลักฐานและดำเนินคดีตามกฎหมาย เบื้องต้น จะมีการประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดปราจีนบุรี เพื่อกำหนดกรอบเวลาและแผนปฏิบัติงานให้ชัดเจน ตั้งแต่ระยะ 3 วัน 5 วัน 7 วัน ไปจนถึง 15 วัน ว่าแต่ละหน่วยงานต้องดำเนินการเรื่องใดบ้าง และจะรายงานผลการแก้ไขปัญหาให้ประชาชนรับทราบตามกรอบเวลาที่กำหนด
นายจำลอง ช่วยรอด ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหัวหน้าชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจ เปิดเผยว่า หลังได้รับเรื่องร้องเรียนเมื่อวันที่ 28 กันยายนที่ผ่านมา ชุดปฏิบัติการได้เข้าตรวจสอบคุณภาพน้ำเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม โดยยืนยันว่า หากผลตรวจพบโลหะหนักหรือสารพิษที่มีแหล่งกำเนิดจากภาคอุตสาหกรรม จะดำเนินการกล่าวโทษตามกฎหมายทันที ส่วนการจัดการกากอุตสาหกรรม หากตรวจพบปริมาณเกิน 50 ตัน จะส่งเรื่องเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบที่เกี่ยวข้อง รวมถึงสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หรือ ปปง. เพื่อตรวจสอบเส้นทางทรัพย์สินและพิจารณาดำเนินการตามกฎหมาย
ขณะนี้การตรวจสอบปัญหากากอุตสาหกรรมในพื้นที่ จ.ระยอง พบแนวโน้มการเคลื่อนย้ายกากออกไปยังพื้นที่อื่น โดยมีกรณีที่เจ้าหน้าที่ตรวจจับรถขนย้ายกากอุตสาหกรรมได้ใน จ.สระบุรี ขณะที่บ่อรับทิ้งกากอุตสาหกรรมบางแห่งใน จ.ชลบุรี ปิดให้บริการ หลังผู้ประกอบการทราบว่ามีการตรวจสอบเข้มข้นขึ้น ชุดปฏิบัติการจึงประสานผู้ว่าราชการจังหวัดในหลายพื้นที่ ทั้ง จ.สระบุรี ฉะเชิงเทรา และชลบุรี เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและติดตามเส้นทางรถขนส่ง โดยใช้ข้อมูลเฝ้าระวังและเครื่องมือตรวจวัด เพื่อพิสูจน์ว่าวัสดุที่ขนส่งมีโลหะหนักหรือเป็นวัตถุอันตรายหรือไม่ ก่อนรวบรวมหลักฐานดำเนินคดี
นอกจากนี้ ยังพบรูปแบบการขนส่งที่พยายามหลีกเลี่ยงการตรวจสอบ โดยรถบางคันบรรทุกกากอุตสาหกรรมประมาณ 15 ตัน และไม่ต่อทะเบียน เป็นหนึ่งในข้อมูลที่เจ้าหน้าที่ใช้ติดตามเฝ้าระวังเส้นทางขนส่ง พร้อมย้ำว่าการปฏิบัติงานต้องรวบรวมพยานหลักฐานและขอหมายตามขั้นตอนก่อนเข้าตรวจสอบ
ส่วนข้อกังวลว่าผู้ประกอบการต่างชาติอาจถอนหุ้นหรือเดินทางออกนอกประเทศหลังเกิดปัญหา ยืนยันว่า การตรวจสอบสามารถขยายผลไปถึงผู้เกี่ยวข้องได้ แม้จะมีการเปลี่ยนชื่อหรือสัญชาติ โดยต้องประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงตำรวจสากลในกรณีจำเป็น และหาก ปปง. หรือกรมสอบสวนคดีพิเศษรวบรวมพยานหลักฐานได้ตามเงื่อนไข ก็สามารถดำเนินการตรวจสอบและยึดทรัพย์สินตามกฎหมาย โดยเตรียมลงพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี อีกครั้งในสัปดาห์หน้า