“การดี” แนะ อุดช่องโหว่ “ข้อตกลงคุณธรรม” ยกเคส THAI Passport ส่อแววเลี่ยงการตรวจสอบ
วันที่ 19 พ.ย.2569 นางการดี เลียวไพโรจน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายในสภาเพื่อเสนอแนะและตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับรายงานข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact) โดยได้กล่าวขอบคุณคณะกรรมาธิการและผู้เชี่ยวชาญที่จัดทำรายงานฉบับดังกล่าว พร้อมทั้งหยิบยกกรณีศึกษาของโครงการ THAI Passport ขึ้นมาเป็นตัวอย่างสะท้อนปัญหา แม้ ดร.การดี จะยอมรับว่าข้อตกลงคุณธรรมเป็นเครื่องมือที่สามารถช่วยประเทศประหยัดงบประมาณได้จริง แต่ก็ยังมีข้อท้าทายอีกหลายประการที่ควรระบุเพิ่มเติมไว้ในเอกสารแนบท้าย
นางการดี กล่าวถึงหลักเกณฑ์การคัดเลือกโครงการเข้าสู่ข้อตกลงคุณธรรม ซึ่งมักกำหนดฐานงบประมาณไว้ที่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป โดยระบุว่าโครงการ THAI Passport ได้ถูกยื่นเรื่องพิจารณาเช่นกัน แต่คณะกรรมการกลับไม่คัดเลือกเข้าสู่กระบวนการ โดยให้เหตุผลว่าโครงการได้ดำเนินการล่วงเลยไปจนถึงขั้นตอนการร่างทีโออาร์ (TOR) เรียบร้อยแล้ว
นางการดี ชี้ให้เห็นว่าพฤติการณ์ที่ปล่อยให้โครงการดำเนินไปจนล่วงเลยขั้นตอนการตรวจสอบเช่นนี้ ถือเป็นความเสี่ยงขั้นสูง และเป็นการสะท้อนเจตนาที่ชัดเจนว่าต้องการหลีกเลี่ยงการเข้าสู่ข้อตกลงคุณธรรม ซึ่งกรณีดังกล่าวถูกปล่อยผ่านทั้งจากสังคม กรมบัญชีกลาง รวมถึงกระทรวง DE ดังนั้น จึงควรมีการกำหนดมาตรการที่ชัดเจนเพื่อจัดการกับโครงการที่มีพฤติกรรมในลักษณะนี้
นอกจากนี้ นางการดี ยังได้หยิบยกอีกหนึ่งปัญหาสำคัญ คือการที่บางโครงการได้รับการคัดเลือกให้เข้าร่วมข้อตกลงคุณธรรมและมีกระบวนการเกิดขึ้นแล้ว แต่ภายหลังกลับขอยุติกระบวนการดังกล่าวโดยไม่ให้บุคคลภายนอกเข้าร่วมตรวจสอบ ซึ่งพฤติกรรมนี้แสดงให้เห็นถึงความเสี่ยงสูงและเจตนาที่จะปฏิบัติอย่างไม่มีคุณธรรม
ในช่วงท้ายของการอภิปราย นางการดี ได้ฝากความห่วงใยและให้กำลังใจคณะทำงานข้อตกลงคุณธรรม โดยแสดงความกังวลถึงความเป็นอิสระและปัญหาการถูกแทรกแซงจากผู้มีอิทธิพล เนื่องจากคณะกรรมการและหน่วยงานที่ทำหน้าที่ตรวจสอบยังคงสังกัดอยู่ภายใต้หน่วยงานของรัฐ ทำให้เกิดความทับซ้อนด้านผลประโยชน์และเกิดความเกรงใจกันเองภายในระบบราชการ ดร.การดี จึงเสนอแนะให้รายงานฉบับนี้มีความเป็นกลางและมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งสนับสนุนให้คณะทำงานมีเครื่องมือหรืออาวุธที่เด็ดขาดในการจัดการกับการทุจริตคอร์รัปชันอย่างมีประสิทธิภาพ