“อภิสิทธิ์” จี้รัฐบาล “อนุทิน” แจงเงื่อนไขลงนามความตกลงการค้าต่างตอบแทน กับ “ทรัมป์” หวั่นไทยเสียเปรียบหนัก หลังต้องเปิดตลาดเกษตร 7.8 หมื่นล้าน-ลดภาษีนำเข้าเหลือ 0% และงดเก็บภาษีดิจิทัล 


วันที่ 19 พ.ย.2569 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ให้สัมภาษณ์กรณีที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) นอกรอบการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน ครั้งที่ 49 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ว่า หลังได้ติดตามประเด็นนี้ ก็อยากแสดงความห่วงใยต่อผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น จากการเจรจาการค้าระหว่างประเทศไทยกับสหรัฐอเมริกา ซึ่งภายหลังการลงนาม หลังการประธานาธิบดีทรัมป์ได้กล่าวถึงผลประโยชน์ที่สหรัฐ จะได้รับจากข้อตกลงดังกล่าวอย่างชัดเจน


นายอภิสิทธิ์ตั้งข้อสังเกตว่า ขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนว่าเนื้อหาที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ประกาศนั้น เป็นข้อตกลงที่รัฐบาลไทยยอมรับแล้วหรือไม่ เพราะฝ่ายรัฐบาลไทยยังชี้แจงว่าเป็นเพียงการลงนามในกรอบความร่วมมือกว้างๆ แต่สิ่งที่น่าตั้งคำถามคือ เหตุใดนายกรัฐมนตรีไทยซึ่งอยู่ร่วมเวทีกับประธานาธิบดีสหรัฐฯ จึงไม่ได้ชี้แจงหรือทักท้วงรายละเอียดที่อาจส่งผลกระทบต่อประเทศไทย


โดยประเด็นที่น่ากังวลมีหลายด้าน เริ่มจากการเปิดตลาดสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ ด้วยการลดภาษีศุลกากรเหลือ 0% โดยไม่มีความชัดเจนว่าจะมีการสงวนสินค้าประเภทใดไว้หรือไม่ รวมถึงการเปิดตลาดสินค้าเกษตร ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 78,000 ล้านบาท ครอบคลุมสินค้าอย่างไก่ เนื้อหมู ข้าวโพด และถั่วเหลือง ซึ่งอาจเข้ามาแข่งขันกับผลผลิตของเกษตรกรไทยโดยตรง


นอกจากนี้ ยังมีประเด็นการยอมรับมาตรฐานสินค้าของสหรัฐ โดยเฉพาะเนื้อหมูที่ไทยเคยมีมาตรการควบคุมด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ รวมถึงมาตรฐานด้านสาธารณสุข ยา และอุปกรณ์ทางการแพทย์ ซึ่งหากไทยต้องยอมรับมาตรฐานที่สหรัฐฯ รับรองเพียงฝ่ายเดียว ก็อาจส่งผลต่อระบบการตรวจสอบและคุ้มครองผู้บริโภคของไทย


ขณะเดียวกัน ยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับการเปิดตลาดอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและบริการดิจิทัล รวมถึงเงื่อนไขที่ประเทศไทยอาจต้องไม่จัดเก็บภาษีจากธุรกิจบริการดิจิทัล ซึ่งนายอภิสิทธิ์มองว่าเป็นผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ไทยอาจต้องสูญเสียไปอีกส่วนหนึ่ง


นายอภิสิทธิ์ยังตั้งคำถามถึงผลประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับกลับมา โดยระบุว่า สิ่งที่รัฐบาลพูดถึงในขณะนี้มีเพียงการลดภาษีนำเข้าสินค้าไทยของสหรัฐฯ จากร้อยละ 12.5 เหลือร้อยละ 10 หรือลดลงเพียง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์เท่านั้น แต่ยังไม่มีรายละเอียดชัดเจนว่าสหรัฐฯ จะเปิดโอกาสให้สินค้าไทยเข้าสู่ตลาดเพิ่มขึ้นอย่างไร มีการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์หรือเงื่อนไขการนำเข้าอะไรบ้าง


พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า การลดภาษีดังกล่าวมีความแน่นอนและยั่งยืนเพียงใด โดยเฉพาะเมื่ออัตราภาษีร้อยละ 19 ที่เคยมีการกล่าวถึงนั้น ถูกยกเลิกไปแล้วจากคำวินิจฉัยของศาลในสหรัฐ รัฐบาลจึงควรชี้แจงให้ชัดว่า หากประเทศไทยไม่เร่งทำข้อตกลง หรือไม่ยอมเปิดตลาดตามข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ จะต้องเผชิญภาระภาษีเพิ่มขึ้นจริงมากน้อยเพียงใด


อีกประเด็นที่นายอภิสิทธิ์กังวล คือกลไกเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า โดยเฉพาะกองทุน FTA ซึ่งมีเงินอยู่รวมกันไม่เกิน 5,000 ล้านบาท และในส่วนของกระทรวงเกษตรฯ มีประมาณ 500 ล้านบาท ขณะที่มูลค่าสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ ที่อาจเข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมีสูงถึงประมาณ 78,000 ล้านบาทต่อปี จึงตั้งคำถามว่าเงินเยียวยาที่มีอยู่จะเพียงพอรองรับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นได้อย่างไร


นายอภิสิทธิ์ยังเตือนว่า การตัดสินใจครั้งนี้ไม่ได้ส่งผลเฉพาะความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ เท่านั้น แต่อาจกระทบต่อการเจรจากับประเทศคู่ค้ารายอื่น โดยเฉพาะจีนและสหภาพยุโรป ซึ่งอาจนำเงื่อนไขที่ไทยยอมรับกับสหรัฐฯ ไปใช้เป็นบรรทัดฐานในการเรียกร้องผลประโยชน์จากไทยเพิ่มเติม


นายอภิสิทธิ์จึงเรียกร้องให้รัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดและจุดยืนในการเจรจาอย่างโปร่งใส พร้อมชี้แจงให้ประชาชนเห็นว่าไทยได้ประโยชน์อะไรกลับมาอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่ปล่อยให้ฝ่ายสหรัฐฯ เป็นผู้ประกาศรายละเอียดผลประโยชน์ที่ตัวเองได้รับอยู่ฝ่ายเดียว


พร้อมย้ำว่า หากท้ายที่สุดประเทศไทยต้องแลกการเปิดตลาดสินค้าเกษตร การยอมรับมาตรฐานสินค้า และการสูญเสียรายได้จากภาษีบริการดิจิทัล กับการลดภาษีส่งออกไปสหรัฐฯ เพียง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ก็ต้องตอบให้ได้ว่าคุ้มค่ากันหรือไม่ เพราะผู้ที่อาจต้องแบกรับผลกระทบมากที่สุดคือเกษตรกรไทย


โดยนายอภิสิทธิ์ตั้งคำถามทิ้งท้ายว่า หากการเจรจาครั้งนี้ต้องทำให้คนไทย โดยเฉพาะเกษตรกร ต้องเสียสละอย่างมาก รัฐบาลต้องตอบให้ชัดว่า ประเทศไทยกำลังเสียสละเพื่อแลกกับอะไร