“ภัทรพงษ์” จี้รัฐบาลแก้ปัญหาน้ำพิษข้ามแดน ซัดไทยล้มเหลว ไร้ความคืบหน้า หลังเมียนมา-จีนเดินหน้าเจรจาแล้ว
วันที่ 18 พ.ย.2569 นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) สภาผู้แทนราษฎร และประธานอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน ให้สัมภาษณ์หลังการประชุมว่า เห็นได้ชัดว่ารัฐบาลปล่อยปละละเลยปัญหาหมอกควัน ฝุ่น PM2.5 และปัญหาน้ำพิษข้ามแดน จนลุกลามสร้างผลกระทบต่อประชาชน โดยไม่มีการเดินหน้าแก้ไขปัญหาที่ต้นตออย่างจริงจัง ซึ่งสะท้อนความล่าช้า เห็นได้จากการประชุมระหว่างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทย กับเมียนมา เมื่อสัปดาห์ก่อน ซึ่งมีความคืบหน้าเพียงแค่การขอเร่งรัดเลื่อนวันประชุมคณะทำงานร่วม (JWG) จากเดิม 30 พฤศจิกายน เป็นวันที่ 25 พฤศจิกายน เท่านั้น ไร้ซึ่งมาตรการทางการค้า การควบคุมการนำเข้า-ส่งออกแร่ หรือสารเคมี ในขณะที่ ฝั่งเมียนมาได้ประชุมภายในไปเรียบร้อยแล้ว แต่ฝั่งไทยกลับยังไม่มีการประชุมเตรียมความพร้อมเพื่อหารือร่วมกันแต่อย่างใด
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ในการหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีจีนกับนายกรัฐมนตรีไทยเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ประเด็นน้ำเป็นพิษมีเพียงร่างบันทึกความเข้าใจ (MOU) สนับสนุนอุปกรณ์การตรวจระหว่างสถาบันวิจัยของจีนและมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ซึ่งยังไม่ได้ลงนาม เห็นชัดเจนว่า รัฐบาลละเลยกับการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอ ชัดเจนมาก ๆ ถ้าเราไม่แก้ไขปัญหาที่ต้นตอ แน่นอนว่า ปลายทางกระทบกับประชาชนหนักอย่างแน่นอน
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ข่าวดีที่พอเห็นได้คือแผนรับมือในพื้นที่เกษตร โดยเกษตรจังหวัดเชียงรายเตรียมนำเสนอแผนต่อรองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในวันที่ 19 พฤศจิกายน แบ่งพื้นที่เสี่ยงใกล้น้ำไม่เกิน 200 เมตร และไม่เกิน 500 เมตร ซึ่งคณะอนุกรรมาธิการเสนอเพิ่มเติมให้พิจารณาพื้นที่ที่น้ำท่วมและมีดินโคลนตกค้างเมื่อปี 2567 พื้นที่ริมน้ำโขง และพื้นที่ควบคุมที่ไม่พบการปนเปื้อน ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะส่งแผนให้อนุกรรมาธิการตรวจสอบอีกครั้ง
ส่วนการประกาศเขตภัยพิบัติภายในประเทศ นายภัทรพงษ์ ระบุว่า ได้ติดตามเรื่องนี้ตั้งแต่ปีที่แล้ว โดยจังหวัดเชียงรายชี้แจงว่าไม่มีเกณฑ์ในการประกาศและต้องประเมินผลกระทบ จึงเสนอให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เป็นผู้กำหนดเกณฑ์ที่จังหวัดสามารถใช้ประกาศได้ แต่ที่ผ่านมากรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยรอหนังสือจาก คพ. มานานกว่า 1 ปี ซึ่ง คพ. แจ้งว่าจะประชุมเรื่องนี้ในวันที่ 19 พฤศจิกายน โดยคณะอนุกรรมาธิการจะติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด
ส่วนของการแก้ไขปัญหาระยะยาว นายภัทรพงษ์ มองว่าแผนงานยังค่อนข้างคลุมเครือ แต่ขอชื่นชมจังหวัดเชียงรายที่ทำแผนรับมืออย่างชัดเจน หากปัญหาลุกลามจนไม่สามารถใช้น้ำประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายได้ โดยเตรียมความพร้อมทั้งน้ำอุปโภคบริโภค รวมถึงกรมควบคุมโรคที่เตรียมแผนรับมือด้านสุขภาพระยะ 5 ปี ขณะที่หน่วยงานอื่นยังไม่เห็นความชัดเจน
นายภัทรพงษ์ เสนอต่อ คพ. ว่า ในการประชุมร่วมกับเมียนมาวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ ขอให้รัฐบาลไทยเป็นเจ้าภาพจัดประชุมที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย แทนการประชุมในโรงแรมที่กรุงเทพมหานคร เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายเห็นปัญหาในพื้นที่จริงและกำหนดแนวทางเรียกร้องให้เมียนมากำหนดจุดตรวจครอบคลุมทุกพื้นที่เหมือง ซึ่งบางแห่งไม่ได้อยู่ในเขตว้า พร้อมย้ำกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้มีความชัดเจนในการเจรจา หากไม่มีข้อมูลครบถ้วน ประเทศไทยจะไม่ได้รับประโยชน์จากการประชุมครั้งนี้