“สส.กังฟู วสวรรธน์”  จี้  “นายกฯ อนุทิน” แจงปมลงนามดีลการค้าไทย–สหรัฐฯ ร่วม “โดนัลด์ ทรัมป์” ถามตามเกมอเมริกาทันหรือไม่ ห่วงเกษตรกรไทยรับเคราะห์ รายได้รัฐหายใครจะรับผิดชอบ


วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 นายวสวรรธน์ พวงพรศรี หรือ “สส.กังฟู” สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในฐานะกรรมาธิการการต่างประเทศ ออกมาตั้งคำถามถึงรัฐบาล ภายหลังเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย (Joint Statement on an Agreement on Reciprocal Trade: ART) ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียน-สหรัฐฯ สมัยพิเศษ ซึ่งต่อมานางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะหัวหน้าทีมเจรจาฝ่ายไทย ได้ออกมาชี้แจงว่าเอกสารดังกล่าวเป็นเพียงการบรรลุสาระสำคัญในหลักการ ยังไม่ใช่สัญญาฉบับสมบูรณ์ และไทยยังไม่จำเป็นต้องเปิดตลาดหรือลดภาษีให้สินค้าสหรัฐฯ ทุกประเภทในทันที โดยกระบวนการจัดทำร่างกฎหมายฉบับสมบูรณ์จะใช้เวลาอีกประมาณ 2 เดือน ก่อนนำเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) เปิดรับฟังความคิดเห็น และขออนุมัติจากรัฐสภาตามลำดับ


นายวสวรรธน์มองว่าคำชี้แจงของรัฐบาลดังกล่าวยังไม่ตอบคำถามสำคัญว่า แท้จริงแล้วไทยได้ตกลงอะไรกับสหรัฐฯ ไปแล้วบ้าง และประเทศไทยได้หรือเสียประโยชน์อย่างไรจากข้อตกลงนี้ โดยระบุว่าแม้สหรัฐฯ จะเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทยที่มีมูลค่าสูงถึง 2.37 ล้านล้านบาทในปี 2568 และเชื่อมโยงการจ้างงานกว่า 1.25 ล้านคน แต่รัฐบาลจำเป็นต้องอ่านเกมให้ทัน เนื่องจากนโยบายการค้าของสหรัฐฯ เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ทั้งเรื่องกำแพงภาษีและเงื่อนไขการค้า รัฐบาลไทยต้องมีข้อมูลและเตรียมแผนรับมือเชิงรุก ไม่ใช่ปล่อยให้สหรัฐฯ เปลี่ยนกติกาก่อนแล้วค่อยออกมาชี้แจงตามหลัง พร้อมตั้งคำถามถึงนายกรัฐมนตรีโดยตรงว่า วันนี้รัฐบาลไทยตามเกมอเมริกาทันหรือไม่ เราเป็นฝ่ายเจรจาต่อรอง หรือเป็นฝ่ายคอยวิ่งตามเขาอยู่ตลอด เพราะการเจรจากับประเทศมหาอำนาจต้องรู้ทัน ไม่ใช่พออีกฝ่ายเปลี่ยนเงื่อนไข ไทยก็ต้องกลับมาตั้งหลักใหม่ทุกครั้ง


ในส่วนของเนื้อหาข้อตกลง นายวสวรรธน์เรียกร้องให้รัฐบาลชี้แจงความชัดเจนว่าประเทศไทยรับปากอะไรไปแล้วบ้าง โดยเฉพาะเรื่องการเปิดตลาดสินค้าจากสหรัฐฯ ซึ่งกรอบการเจรจาเดิมมีตัวเลขการเปิดตลาดสูงถึงประมาณ 99% แม้รัฐบาลจะระบุว่ายังไม่มีผลบังคับใช้ทันทีและรายละเอียดรายสินค้ายังเป็นชั้นความลับระหว่างการจัดทำร่างกฎหมาย แต่ประชาชนมีสิทธิ์รับรู้ว่ากำลังจะเปิดให้สินค้าใดเข้ามา และจะกระทบต่อคนไทยอย่างไร โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรกรไทยที่ต้องเผชิญการแข่งขันกับสินค้าเกษตรต้นทุนต่ำและระบบการผลิตขนาดใหญ่จากสหรัฐฯ ไม่ว่าจะเป็นข้าวโพด ถั่วเหลือง เนื้อสัตว์ และผลิตภัณฑ์นม ซึ่งหากเปิดให้สินค้าต่างประเทศเข้ามาขายในไทยมากขึ้น เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพด ถั่วเหลือง และผู้เลี้ยงสัตว์จะเอาอะไรไปสู้ และรัฐบาลจะมีแนวทางดูแลคนกลุ่มนี้อย่างไร ไม่ใช่พูดเพียงว่าการค้าเปิดกว้างขึ้น แต่คนปลูกและคนเลี้ยงกลับขายสินค้าไม่ได้ นอกจากนี้ กรณีที่กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าสินค้าไทย 2,120 รายการ (ครอบคลุมมูลค่าส่งออกกว่าครึ่งหนึ่งที่ส่งไปสหรัฐฯ เช่น วงจรรวม ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ ชิ้นส่วนอากาศยาน ยางธรรมชาติ แป้งมันสำปะหลัง สับปะรด และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมะพร้าว) ได้รับการยกเว้นจากมาตรการภาษีเพิ่มเติม 12.5% ตามมาตรา 301 และจะใช้แถลงการณ์ร่วมนี้เป็นฐานเจรจาลดภาษีดังกล่าวลงเหลือ 10% พร้อมคุมเพดานภาษีตอบโต้ไม่เกิน 19% นั้น นายวสวรรธน์เห็นว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่รัฐบาลควรเปิดเผยรายชื่อสินค้าทั้งหมด กลุ่มผู้ได้รับประโยชน์ และมูลค่าการส่งออกให้ชัดเจน เพื่อให้ประชาชนเห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ไม่ใช่เห็นเพียงตัวเลขจำนวนรายการสินค้า


อีกประเด็นสำคัญที่นายวสวรรธน์ต้องการคำตอบจากรัฐบาล คือผลกระทบจากการลดภาษีสรรพสามิตตามเงื่อนไขการเจรจา ซึ่งอาจทำให้รายได้ของประเทศลดลง โดยตั้งคำถามว่ารัฐจะสูญเสียรายได้เป็นจำนวนเท่าใด และใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ เพราะเงินภาษีส่วนนี้เคยถูกนำไปใช้พัฒนาประเทศ ทั้งการสร้างถนน โรงพยาบาล โรงเรียน และดูแลประชาชน จึงไม่ควรมองเพียงว่าการลดภาษีจะช่วยให้ค้าขายได้มากขึ้น แต่ต้องตอบให้ได้ว่าจะนำเงินจากแหล่งใดมาทดแทน พร้อมกันนี้รัฐบาลต้องชี้แจงแผนการปรับโครงสร้างภาษีเพื่อหารายได้มาชดเชย เช่น การจัดเก็บภาษีสินค้านำเข้าผ่านระบบพัสดุส่งด่วน (Express Shipment) และการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์จากต่างประเทศ เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ประกอบการและร้านค้าไทยที่ต้องแบกรับทั้งภาระภาษี ต้นทุน ค่าแรง และค่าเช่า โดยต้องระบุตัวเลขให้ชัดเจนว่าการจัดเก็บภาษีส่วนนี้จะสร้างรายได้เพิ่มขึ้นเท่าใด และเพียงพอต่อการชดเชยรายได้ที่หายไปจากการลดภาษีจริงหรือไม่


นายวสวรรธน์ย้ำทิ้งท้ายว่า ตนไม่ได้คัดค้านการค้ากับสหรัฐฯ และไม่ได้ต้องการให้ประเทศไทยมีปัญหากับประเทศมหาอำนาจ แต่การเจรจาต้องทำให้คนไทยได้ประโยชน์อย่างทั่วถึง ไม่ใช่เอื้อประโยชน์เฉพาะผู้ส่งออกบางกลุ่ม ในขณะที่เกษตรกร ผู้ประกอบการรายย่อย และประชาชนทั่วไปต้องเป็นผู้รับภาระ ซึ่งในฐานะกรรมาธิการการต่างประเทศจะเดินหน้าติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด และขอให้รัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดข้อตกลงที่สามารถเปิดเผยได้ทั้งหมด ทั้งรายการสินค้าที่จะเปิดตลาด เงื่อนไขการลดภาษี ผลกระทบต่อภาษีสรรพสามิต และแผนหารายได้มาชดเชย เพื่อให้รัฐสภาและประชาชนได้ร่วมตรวจสอบ โดยฝากเตือนรัฐบาลว่าผู้ที่ต้องรับผลกระทบจากการทำข้อตกลงกับต่างประเทศไม่ได้มีเพียงคนในห้องเจรจา แต่รวมถึงเกษตรกรที่ตื่นเช้าไปทำไร่ คนเลี้ยงสัตว์ เจ้าของร้านค้า และผู้ประกอบการรายเล็กที่ต้องหาเงินเลี้ยงครอบครัว การเจรจากับสหรัฐฯ จึงไม่ใช่การทำอย่างไรก็ได้ให้อีกฝ่ายพอใจ แต่ต้องทำอย่างไรให้คนไทยอยู่ได้ด้วย และอย่าให้รัฐบาลได้ข้อตกลง แต่เกษตรกรไทยต้องเป็นคนรับกรรม