“ณฐชนน” สส.ปชน. เตือนรัฐบาลอย่าเพิ่งเคลม “ประปาแม่สายดื่มได้” ชี้ปลอดภัยจริงต้องวัดที่ก๊อกน้ำชาวบ้าน ไม่ใช่จบแค่หน้าโรงผลิตประปาภูมิภาค จี้เปิดผลตรวจโปร่งใส-ทำแผนที่เสี่ยงแก้วิกฤตทั้งระบบ
วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 นายณฐชนน ชนะบูรณาศักดิ์ สส.พิษณุโลก เขต 1 พรรคประชาชน กล่าวถึงกรณีที่รัฐบาลพยายามสื่อสารและสร้างความเชื่อมั่นเรื่องน้ำประปาดื่มได้ในพื้นที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย โดยนายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ลงพื้นที่พร้อมทั้งสาธิตการดื่มน้ำและล้างหน้าโชว์ต่อสื่อมวลชน เพื่อยืนยันว่าน้ำที่ผ่านกระบวนการผลิตของการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) มีความปลอดภัยและสามารถดื่มได้ โดย นายณฐชนน มองว่า การสื่อสารในลักษณะดังกล่าวเป็นการให้ข้อมูลที่ยังไม่ครบถ้วนรอบด้าน และมีความเสี่ยงอย่างยิ่งที่จะสร้างความเข้าใจผิดให้แก่พี่น้องประชาชนในพื้นที่
นายณฐชนนระบุว่า คำว่า “ประปาดื่มได้” ตามมาตรฐานความปลอดภัยสากล ต้องไม่สิ้นสุดอยู่ที่โรงผลิตน้ำ และไม่ได้จบอยู่แค่ระบบของการประปาส่วนภูมิภาคเท่านั้น แต่หัวใจสำคัญคือรัฐต้องสร้างหลักประกันให้ประชาชนมั่นใจได้ว่า เมื่อเปิดก๊อกน้ำที่บ้านตนเอง แม้กระทั่งบ้านเรือนที่อยู่ปลายท่อห่างไกลที่สุดจากโรงผลิต น้ำที่ไหลออกมาก็ยังคงมีคุณภาพได้มาตรฐานความปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น ประชาชนอีกจำนวนมากในพื้นที่ไม่ได้ใช้น้ำจาก กปภ. แต่พึ่งพาระบบประปาหมู่บ้านและประปาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งคนกลุ่มนี้ก็สมควรได้รับหลักประกันความปลอดภัยในชีวิตและสุขภาพไม่ต่างกัน
นายณฐชนนกล่าวต่อไปถึงเหตุผล 4 ประการที่จำเป็นต้องออกมาท้วงติงการสื่อสารของรัฐบาลในครั้งนี้ โดยประการแรกคือ กปภ. ไม่ได้เป็นผู้ผลิตน้ำให้แก่ประชาชนทุกคนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ยังมีประชาชนอีกจำนวนมากที่ต้องใช้น้ำจากระบบประปาหมู่บ้านและประปาท้องถิ่น รัฐบาลมีฐานข้อมูลที่ครบถ้วนแล้วหรือไม่ว่ามีประปาระบบอื่นอยู่กี่แห่ง ดูแลประชาชนจำนวนเท่าใด และแต่ละระบบมีคุณภาพน้ำที่ผ่านการตรวจรับรองทางวิทยาศาสตร์แล้วหรือยัง การยืนยันว่าน้ำของ กปภ. ปลอดภัย จึงไม่สามารถนำมาตอบแทนความปลอดภัยของน้ำประปาระบบอื่นๆ ได้
ประการที่สอง การสื่อสารแบบรวบรัดตัดตอนว่าน้ำประปาในพื้นที่ปลอดภัยและดื่มได้แล้ว อาจทำให้พี่น้องประชาชนเข้าใจผิดว่าครอบคลุมถึงน้ำประปาทุกระบบ หากประชาชนหลงเชื่อคำยืนยันของรัฐมนตรีแล้วนำน้ำที่ยังไม่ผ่านการตรวจพิสูจน์ไปดื่มกินหรือประกอบอาหารจนเกิดการสะสมสารพิษหรือส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว คำถามสำคัญคือรัฐบาลจะแสดงความรับผิดชอบอย่างไร และใครจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อชีวิตของประชาชน
ประการที่สาม ภาพสถานที่ที่รัฐบาลเลือกจัดฉากลงพื้นที่เพื่อแสดงความพร้อม อาจไม่ได้สะท้อนความเป็นอยู่จริงของชาวบ้านที่กำลังเผชิญปัญหา แหล่งน้ำธรรมชาติที่ประชาชนมองเห็นความผิดปกติด้วยสายตาอยู่ทุกวันยังคงสร้างความหวาดวิตก ขณะที่คำถามว่ารัฐจะมีแผนฟื้นฟูแหล่งน้ำเหล่านี้อย่างไรและมีกรอบเวลาที่ชัดเจนเมื่อไรก็ยังไร้คำตอบ รวมถึงแหล่งน้ำที่ชาวบ้านเรียกว่า 'น้ำตกขอบ' หรือแหล่งน้ำธรรมชาตินอกลำน้ำหลัก รัฐบาลได้เคยส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจวัดคุณภาพน้ำอย่างครอบคลุมแล้วหรือไม่
และประการที่สี่ การลงพื้นที่เพียงวันเดียวแล้วสื่อสารจนทำให้สังคมเข้าใจว่าน้ำประปาทั้งอำเภอปลอดภัยและดื่มได้แล้ว ถือเป็นเรื่องที่ไม่เป็นธรรมต่อประชาชนอย่างยิ่ง ความปลอดภัยในชีวิตต้องยืนยันด้วยผลการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการที่มีความต่อเนื่อง โปร่งใส และครอบคลุมทั้งระบบ ตั้งแต่หน้าโรงผลิต ภายในท่อส่งน้ำ ไปจนถึงปลายก๊อกในบ้านเรือนของประชาชน ไม่ใช่การอาศัยเพียงภาพการดื่มน้ำหรือล้างหน้าโชว์ของรัฐมนตรีเพื่อหวังผลทางการเมือง ประชาชนต้องการน้ำที่มั่นใจได้ในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่น้ำที่มั่นใจได้เฉพาะในวันที่รัฐมนตรีเดินทางมาลงพื้นที่
นายณฐชนน กล่าวทิ้งท้ายว่า การออกมาส่งเสียงในวันนี้ไม่ใช่เรื่องของการตอบโต้ทางการเมือง แต่เป็นเรื่องความปลอดภัยในชีวิตของประชาชน จึงขอฝากข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 3 ข้อไปยังรัฐบาลอย่างจริงจัง คือ
1. รัฐบาลต้องใช้ข้อมูลนำการข่าว เปิดเผยหลักฐานและผลการตรวจวัดทางวิทยาศาสตร์อย่างโปร่งใส ตรงไปตรงมา สม่ำเสมอ และครอบคลุมทุกจุดเสี่ยง เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้อย่างแท้จริง
2. ต้องเร่งจัดทำ “แผนที่ความเสี่ยง” ให้ชัดเจน โดยแบ่งเป็นแผนระยะสั้น กำหนดกรอบเวลาและมาตรการเยียวยาความเสียหายทั้งในส่วนของน้ำประปาอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตร และแผนระยะกลางในการเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างหน่วยงาน พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีในการบำบัดน้ำเสียจากส่วนกลางและ กปภ. ไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม
3. รัฐบาลต้องมีความกล้าหาญในการยุติปัญหาที่ต้นตอ ด้วยการเดินหน้าเจรจาผ่านกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ และใช้การทูตเชิงรุกที่ยึดถือผลประโยชน์และสุขอนามัยของประชาชนคนไทยเป็นที่ตั้ง เพื่อจัดการกับต้นตอการปล่อยมลพิษจากเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้านอย่างเด็ดขาด