“เจเศรษฐ์” ลงพื้นที่ชายแดน อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย ชายแดน เก็บข้อมูลเหมืองแร่เมียนมา พบ 3 แห่งอยู่แนวหุบเขา-พื้นที่ต้นน้ำ ลำน้ำสาขาไหลลงสู่แม่น้ำแม่สาย จ่อบินสมทบคณะนายกฯ หารือจีน
เมื่อเวลา 11.40 น. วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย (มท.3) ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์และตรวจสอบสภาพพื้นที่เหมืองแร่ บริเวณชายแดนเมียนมา บ้านพญาไพร ต.เทอดไทย อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย โดยมี พ.อ.สิงหนาท โลสุยะ รองผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายในจังหวัดเชียงราย (รอง ผอ.กอ.รมน.เชียงราย) ร่วมลงพื้นที่ รับฟังข้อมูลจากนักวิชาการและเครือข่ายภาคประชาชน เพื่อประกอบการวางแนวทางบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำที่เชื่อมโยงระหว่างประเทศ
จากการนำเสนอข้อมูลพบว่า พื้นที่เหมืองแร่สำคัญ 3 แห่ง ตรงข้ามกับ อ.แม่ฟ้าหลวง ได้แก่ ดอยก่อวัน เมืองกาน และแม่โจ๊ก ตั้งอยู่ในแนวหุบเขาและพื้นที่ต้นน้ำ ซึ่งมีลำน้ำสาขาไหลลงสู่แม่น้ำแม่สาย โดยปัจจุบันมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเตรียมความพร้อมด้านเครื่องจักรและบุคลากรในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง จึงจำเป็นต้องติดตามสถานการณ์และเฝ้าระวังผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะคุณภาพน้ำในลำน้ำที่เชื่อมโยงกับประเทศไทย เพื่อให้สามารถวางแผนป้องกันและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขณะที่ข้อมูลจากเครือข่ายภาคประชาชน ระบุว่า พื้นที่ดังกล่าวมีบริษัทเหมืองแร่ที่ได้รับอนุญาตจากรัฐบาลเมียนมา จำนวน 20 บริษัท ประกอบด้วย เหมืองทองคำ 12 บริษัท เหมืองแมงกานีส 6 บริษัท และเหมืองตะกั่ว 2 บริษัท นอกจากนี้ ยังมีการดำเนินกิจการเหมืองแร่ดีบุกและแร่พลวง ซึ่งข้อมูลดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับสถิติการนำเข้าและส่งออกแร่ผ่านด่านศุลกากรเชียงแสนและด่านแม่สาย รวมถึงเส้นทางการขนส่งสินค้าผ่านแม่น้ำโขงไปยังประเทศจีน เป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการศึกษาห่วงโซ่การผลิตและการค้าแร่ในภูมิภาค
นายเจเศรษฐ์ กล่าวว่า นายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและการดูแลประชาชน กำชับให้รวบรวมข้อมูลอย่างรอบด้าน ทั้งจำนวนเหมืองและโรงแต่งแร่ บริษัทที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้าและส่งออกแร่ ตลอดจนกระบวนการผลิตและสารที่ใช้ในกิจการเหมืองแร่ รวมถึงศึกษาความเชื่อมโยงของภาคธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการกำหนดแนวทางบริหารจัดการและมาตรการที่เหมาะสม โดยคำนึงถึงข้อเท็จจริง หลักวิชาการ กฎหมาย และความร่วมมือระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ ในวันที่ 16-18 พฤศจิกายน 2569 ตนจะเดินทางไปสมทบคณะนายกรัฐมนตรี เพื่อนำข้อมูลสถานการณ์และข้อเสนอจากพื้นที่เข้าหารือกับฝ่ายที่เกี่ยวข้องของประเทศจีน รวมถึงประสานประเทศต่างๆ ที่อยู่ในแนวลุ่มน้ำให้มีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลและหาแนวทางความร่วมมือในการดูแลทรัพยากรน้ำและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน เนื่องจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำมีความเชื่อมโยงกันหลายประเทศ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือ การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการประสานงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดแนวทางแก้ไขที่เป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่าย
สำหรับการดูแลประชาชนใน จ.เชียงราย นายเจเศรษฐ์ ระบุว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการจัดหาแหล่งน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภคและการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่ อ.แม่สาย ซึ่งที่ผ่านมาเคยได้รับผลกระทบจากปัญหาความขุ่นและคุณภาพน้ำดิบ ส่งผลให้ต้องปรับกระบวนการผลิตน้ำประปาชั่วคราว โดยได้มีการนำน้ำจากพื้นที่เกาะช้างเข้ามาช่วยเสริม พร้อมวางแผนพัฒนาแหล่งน้ำสำรองในระยะยาว ทั้งการศึกษาแนวทางนำน้ำจากแม่น้ำโขงในพื้นที่อำเภอเชียงแสนและแหล่งน้ำจากแม่น้ำลาว การขยายระบบประปาหมู่บ้าน และการพิจารณาติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำเพิ่มเติม เพื่อสร้างความมั่นคงด้านน้ำและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน
ทางด้าน ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการผู้ติดตามสถานการณ์น้ำและสารปนเปื้อนจากเหมืองแร่ กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญในการนำเสนอข้อมูลพื้นที่เหมืองแร่ 3 แห่ง ได้แก่ ดอยกอวัน เมืองกาน และแม่โจ๊ก ซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศเป็นหุบเขาและพื้นที่ต้นน้ำ มีเส้นทางน้ำเชื่อมโยงลงสู่แม่น้ำแม่สาย โดยข้อมูลการขยายตัวของกิจการเหมืองแร่และสถานการณ์คุณภาพน้ำในพื้นที่ เป็นประเด็นที่ควรติดตามและศึกษาร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ข้อมูลจำนวนผู้ประกอบการเหมืองแร่ รวมถึงสถิติการนำเข้าและส่งออกแร่ ยังเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้เห็นภาพรวมของกิจกรรมทางเศรษฐกิจในพื้นที่ และสามารถนำไปใช้ประกอบการกำหนดมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างรอบด้าน โดยเห็นว่าการแก้ไขปัญหาในระยะต่อไปควรให้ความสำคัญกับการสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับพื้นที่และระดับประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิชาการ เฝ้าระวังคุณภาพน้ำ และหาแนวทางดูแลทรัพยากรธรรมชาติร่วมกันอย่างยั่งยืน
อย่างไรก็ตาม การลงพื้นที่ครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของรัฐบาลในการติดตามสถานการณ์เชิงรุก รับฟังข้อมูลจากทุกภาคส่วน และขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อดูแลทรัพยากรน้ำและสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการสร้างความมั่นคงด้านน้ำและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชนในจังหวัดเชียงรายและพื้นที่ลุ่มน้ำที่เกี่ยวข้อง.