“ปกรณ์” จ่อถก “พลพีร์” รื้อกฎกระทรวงคุมเข้มมูลนิธิ บังคับโชว์งบดุล-ค่าตอบแทนขึ้นเว็บ ชี้ พรรคการเมืองเรียกรับบริจาคไม่เข้าข่ายเรี่ยไร แต่ไม่ควรเข้าบัญชีส่วนตัว
เมื่อเวลา 11.25 น. วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงกรณีจะมีการประชุมร่วมกับนายพลพีร์ สุวรรณฉวี รมช.มหาดไทย เพื่อแก้ปัญหาเรื่องมูลนิธิว่า ยังไม่ได้มีการนัดหมายกัน ต้องรอนายพลพีร์ ขอวันนัดมาและบอกแนวทางการประชุม รวมถึงต้องดูว่า จะมีการเสนอให้ปรับกฎหมายเฉพาะ หรือแก้กฎกระทรวงมหาดไทยซึ่งทำง่ายกว่า
นายปกรณ์ กล่าวว่า กฎกระทรวงที่มีอยู่เก่ามาก เพราะการขอจดทะเบียนจัดตั้งและการกำกับดูแลมูลนิธิตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทยไม่ได้ระบุไว้ว่าต้องทำอะไร และเป็นการไปจดตามอำเภอ ไม่ได้มีการรวมศูนย์ และการจัดการเอกสารเป็นกระดาษ กว่าจะส่งขึ้นมานายทะเบียนก็ไม่รู้ พอเกิดเรื่องต้องไปตามขั้นตอนอีกหลายขั้นตอน แม้ว่ากฎกระทรวงเดิมจะกำหนดให้มูลนิธิส่งรายงานงบการเงินและรายงานประจำปีของมูลนิธิทุกปี แต่ก็มีปัญหาพบว่ามีมูลนิธิไม่ส่งงบจำนวนมาก เพราะมันกระจัดกระจายเลยดูลำบาก ดังนั้น หากปรับกฎกระทรวงในเรื่องนี้ให้เข้มข้นและเปิดเผยข้อมูลจะเกิดความโปร่งใสขึ้นได้
นายปกรณ์ กล่าวถึงอำนาจการเพิกถอนมูลนิธิว่า อยู่ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อยู่แล้ว หากประพฤติไม่ถูกต้องหรืออันตราย แต่ย้ำว่าต้องเข้มข้นเรื่องงบการเงินและการเปิดเผยข้อมูล ส่วนเรื่องการเพิ่มโทษนั้น จริงๆ เรื่องนี้ไม่ควรเกิดเหตุแล้วไปตามจับ ไม่อย่างนั้นคนจะเสื่อมศรัทธา จะตั้งคำถามและไม่อยากบริจาค ดังนั้นควรมีการเปิดเผยว่า แต่ละครั้งมูลนิธิได้เงินเท่าไหร่ แต่ทุกวันนี้เราไม่ทราบบัญชีอยู่ไหนยังไม่รู้ ต้องให้ตำรวจไปนั่งไล่แคะ หากมีมาตรการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแบบนั้นน่าจะดีกว่า
เมื่อถามถึงกรณีที่ปัจจุบันมีมูลนิธิจำนวนมากจะควบคุมให้การจดทะเบียนยากขึ้นได้หรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า ไม่ใช่ว่าต้องจดทะเบียนให้ยากขึ้น แต่ควรจะจดให้ง่าย เพราะคนที่เขามาจด เขาตั้งใจโดยชอบ ถ้าทำให้ลำบากใครจะอยากมาจด
เมื่อถามว่า หลายคนมองว่าตั้งมูลนิธิหาเงินง่าย นายปกรณ์ กล่าวว่า ถ้ามีการจดทะเบียนแล้วมีระบบเปิดเผยข้อมูล เช่น เมื่อนายทะเบียนรับข้อมูลเสร็จแล้วนำขึ้นเว็บไซต์กรมการปกครอง ทุกคนจะรู้ว่ามีมูลนิธิอะไรบ้างและเข้าไปดูรายละเอียดได้ ถามว่าทำไมต้องปกปิด การเป็นมูลนิธิช่วยเหลือสังคมทำไมต้องปกปิด แต่หากทำให้ยาก ทุกคนก็จะหลบลงใต้โต๊ะ ทั้งนี้ หากมีลักษณะการฉ้อฉลหลอกลวง กระทรวงมหาดไทยต้องประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) เพราะถ้าไปตั้งหน่วยงานใหม่ก็ยุ่งยาก
ผู้สื่อข่าวถามว่า การที่มูลนิธิไม่ต้องเสียภาษีจึงทำให้คนอยากไปจดทะเบียนตั้งมูลนิธิกันจำนวนมาก นายปกรณ์ กล่าวว่า จริงๆ แล้วการตั้งมูลนิธิ จุดประสงค์เพื่อการกุศล เมื่อถามย้ำว่า แต่บางมูลนิธิมีการจ่ายเงินเดือนให้กับกรรมการมูลนิธิและเจ้าหน้าที่มูลนิธิ นายปกรณ์ กล่าวว่า ความจริงต้องมีเงินค่าตอบแทนให้กับคนที่ทำงานอยู่แล้ว แล้วแต่ว่ามูลนิธิใดจะให้เท่าไหร่ ประเด็นอยู่ที่ว่า คนที่บริจาคเงินเขาไม่รู้ว่า มูลนิธิดำเนินกิจการอย่างไรบ้าง ใช้จ่ายอะไรบ้าง ไม่รู้งบดุลเป็นอย่างไร เพราะไม่ได้ส่งงบ ไม่ส่งรายการรายรับ-รายจ่าย แต่หากมีการบังคับให้ทุกมูลนิธิต้องส่งงบ รายได้ รายรับ-รายจ่าย และเปิดเผยทางอินเทอร์เน็ตของระบบทะเบียนเลย แบบนี้จะโปร่งใสกว่า ถ้าองค์กรไหนจะทำผิดก็มีหลักฐานตรงนี้อยู่ ใครทำผิด เส้นเงินสามารถโยงไปถึงได้อยู่แล้ว
เมื่อถามว่า มูลนิธิส่วนใหญ่จะใช้เงินที่รับบริจาคมาจ่ายเป็นเงินเดือนให้กับเจ้าหน้าที่มูลนิธิ นายปกรณ์ กล่าวว่า ถ้ามูลนิธินั้น มีกำหนดว่า ใช้จ่ายงบดุลเท่าไหร่ คนจะทักเอง ว่าการที่ใช้จ่ายแบบนี้มันถูกต้องหรือไม่ เหมือนกับมูลนิธิในต่างประเทศที่ให้ค่าตอบแทนกรรมการมูลนิธิจำนวนมาก แต่กรณีนั้นเขาหลบเลี่ยงภาษี แต่ถ้าเราทำแบบเปิดเผยทั้งหมด ว่ามีการจ่ายเงินค่าตอบแทนเท่าไหร่ ซึ่งมันก็อยู่ในงบดุล
เมื่อถามถึงการเปิดให้เรี่ยไรเงินในกรณีเกิดภัยพิบัติ จะกรณีเดียวกันหรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า การเรี่ยไรมีกฎหมายเก่าอยู่แล้ว ซึ่งไม่ทันสมัยแล้ว ในอดีตมีการถือซองไปเรี่ยไรแล้วมาบอกว่าเป็นของมูลนิธิ แบบนั้นเป็นการเรี่ยไรปกติ แต่กรณีนี้คือ การบริจาคเงิน คนละเรื่องกัน คนละอย่างกับการเปิดรับบริจาค ซึ่งกรณีบริจาคเป็นการให้โดยไม่สนใจว่า เขาจะไปทำอะไร แต่การเรี่ยไรมีวัตถุประสงค์เฉพาะว่าเรี่ยไรไปทำอะไร จะต่างกัน
ผู้สื่อข่าวถามว่า การเรี่ยไรจำเป็นต้องขออนุญาตหรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า ถ้าไม่ใช่เป็นการออกไปเดินเรี่ยไร ไม่ได้เดินออกไปเพ่นพ่าน แบบนี้ไม่ต้องขออนุญาต อย่างเช่นวัดต่างๆ
เมื่อถามว่า พรรคการเมืองสามารถเปิดเรี่ยไรได้หรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า ในส่วนของพรรคการเมืองเรียกว่า รับบริจาค ไม่ถือเป็นการเรี่ยไร เมื่อถามว่า ได้รับทราบกรณีที่สำนักนายกรัฐมนตรีทำหนังสือถึงคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เรื่องพรรคการเมืองขอรับบริจาคน้ำท่วมหรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า ตนไม่ทราบเรื่องนี้ และยังไม่เห็นเรื่องนี้ เมื่อถามย้ำว่า ตามกฎหมายแล้ว การเปิดรับบริจาคแบบนี้ ถ้าเป็นบัญชีส่วนบุคคลไม่สามารถทำได้ใช่หรือไม่ นายปกรณ์ กล่าวว่า ความจริงไม่ควรจะเข้าบัญชีส่วนบุคคล เพราะถ้าเข้าบัญชีส่วนบุคคลก็ต้องถามว่า มันเป็นรายได้หรือไม่ และต้องเสียภาษีหรือไม่ เมื่อถามอีกว่า กรณีนี้จะมีโทษถึงขั้นไหน นายปกรณ์ ปฏิเสธว่า ไม่รู้ และจำไม่ได้