รัฐบาลลุยตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค ยกระดับความโปร่งใส ป้องกันการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ เปิดให้ยื่นรายงานผลการดำเนินงานประจำปีผ่านระบบออนไลน์ ย้ำ หากฝ่าฝืนอาจมีความรับผิดตามกฎหมาย
วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 นางสาวพลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลมูลนิธิให้ดำเนินกิจการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้การดำเนินการของมูลนิธิเป็นไปตามกฎหมาย มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ โดยเฉพาะการบริหารจัดการเงินบริจาคและทรัพย์สินของมูลนิธิ ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธิอย่างถูกกฎหมาย อันเป็นการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ รักษาความเชื่อมั่นของประชาชนและผู้บริจาค ตลอดจนป้องกันมิให้มีการนำมูลนิธิไปใช้ เป็นเครื่องมือแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบด้วย
นางสาวพลอยทะเล กล่าวว่า กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้ออกประกาศ เรื่อง การดำเนินกิจการของมูลนิธิ เพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะและรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อมูลนิธิ รวมทั้งเพื่อยกระดับความโปร่งใส ตรวจสอบได้ โดยกำหนดให้มูลนิธิต่างๆ ต้องจัดทำและรายงานผลการดำเนินงานประจำปีตามที่กฎหมายกำหนด สามารถยื่นรายงานผลการดำเนินการต่อนายทะเบียนพร้อมหลักฐานด้วยตนเอง (Onsite) หรือยื่นผ่านระบบ (Online) i-Service ของกรมการปกครอง โดยมูลนิธิทุกแห่งสามารถจัดส่งรายงานผลการดำเนินการต่อนายทะเบียนมูลนิธิ ผ่านช่องทางดังต่อไปนี้
1. รายงานผลการดำเนินการต่อนายทะเบียนมูลนิธิด้วยตนเอง (Onsite) ณ สำนักงานเขต ในกรณีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร หรือ ณ ที่ว่าการอำเภอ ในกรณีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดอื่น
2. รายงานผลการดำเนินการต่อนายทะเบียนมูลนิธิผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ระบบบริหารจัดการภาครัฐเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยและบริการประชาชน (i-Service)
3. สำหรับมูลนิธิที่ประสงค์จะรายงานผ่านระบบ i-Service ให้ลงทะเบียนผู้ใช้งาน ณ กลุ่มงานพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อความสงบเรียบร้อย ศูนย์บริการประชาชน กรมการปกครอง (วังไชยา) กรณีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร หรือ ณ ที่ว่าการอำเภอ กรณีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดอื่น
4. ขอให้มูลนิธิทุกแห่งรายงานผลการดำเนินการต่อนายทะเบียนมูลนิธิเป็นประจำทุกปี หากฝ่าฝืนอาจเป็นเหตุให้ถูกดำเนินคดีตามกฎหมายได้
5. การเปิดหรือเชิญชวนขอรับบริจาคเงินหรือทรัพย์สิน มูลนิธิจะต้องได้รับอนุญาตให้ทำการเรี่ยไรตามพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487 ก่อน มิฉะนั้นจะมีความผิดตามกฎหมายดังกล่าว
6. มูลนิธิหรือผู้เกี่ยวข้องมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จะต้องไม่กระทำความผิดทางอาญาและจะต้องไม่กระทำการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. 2499
“รัฐบาลเน้นย้ำให้มูลนิธิทุกแห่งปฏิบัติตามหน้าที่ในการจัดทำและรายงานผลการดำเนินงานประจำปีอย่างเคร่งครัด หากฝ่าฝืนอาจมีความรับผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ การเปิดรับบริจาคหรือเชิญชวนประชาชนให้บริจาคเงินหรือทรัพย์สินในลักษณะที่เข้าข่ายการเรี่ยไร จะต้องได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พุทธศักราช 2487 ก่อนดำเนินการ มิฉะนั้นอาจมีความผิดตามกฎหมาย รวมถึงมูลนิธิและผู้เกี่ยวข้องต้องไม่กระทำการอันเป็นความผิดทางอาญา หรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. 2499”