“เท้ง” นำ ปชน.ร่วมฟัง Pre-Budget งบประมาณปี 2571 พร้อมชูรื้อระบบปฏิรูปงบฯ ให้โปร่งใส เปิดคำขอ-ดัน พ.ร.บ.วิธีการงบประมาณ วางระบบยั่งยืน ไม่ตามใจรัฐบาล
วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 สำนักงบประมาณได้จัดการประชุมสัมมนาวิชาการเพื่อรับฟังความคิดเห็นก่อนการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2571 (Pre-Budget Consultation) โดยการสัมมนาครั้งนี้มีตัวแทนจากภาคส่วนต่าง ๆ รวมถึง สส. และตัวแทนจากพรรคประชาชน เข้าร่วมแสดงความเห็นต่อแนวทางการจัดทำงบประมาณด้วยเช่นกัน
นายเดชรัต สุขกำเนิด ผู้อำนวยการศูนย์นโยบายเพื่ออนาคต ในฐานะโฆษกผู้นำฝ่ายค้านฯ ระบุว่า ปัญหาเดิมในการจัดทำนโยบายคือการเน้นเป้าหมายที่หลากหลายและกระจัดกระจาย โดยมีเม็ดเงินไม่สมดุลกับขนาดปัญหา ขาดการติดตามผลผลิต และขาดความสอดคล้องกับช่วงเวลา จึงขอเสนอให้การจัดทำงบประมาณครั้งนี้กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน พร้อมเน้นผลสัมฤทธิ์ในระยะยาว 2–3 ปี ควบคู่กับการใช้กลไกที่ไม่ใช่งบประมาณและดึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมาร่วมจัดทำงบประมาณแบบบูรณาการ รวมถึงการจัดทำ “ปฏิทินผลผลิต” เพื่อให้งบประมาณสอดรับกับวิถีเกษตรจริง พร้อมกำหนดหน่วยงานเจ้าภาพหลักในการขับเคลื่อน นอกจากนี้ยังเสนอให้จัดตั้งกองทุนฉุกเฉินรับมือภัยพิบัติและโรคพืชระบาดใหม่
นายเดชรัต ยังเน้นย้ำ 5 ประเด็นสำคัญที่ต้องเร่งดำเนินการ คือ การจัดการน้ำและสภาพภูมิอากาศนอกเขตชลประทาน การสร้างเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตรด้วยกลไกกองทุนที่มีอยู่ การลดต้นทุนการผลิตอย่างเป็นรูปธรรม การขยายและเพิ่มความหลากหลายของตลาดต่างประเทศ และการสนับสนุนเกษตรกรรุ่นใหม่ให้เป็นผู้ให้บริการและผู้จัดการผลผลิตเพื่อเพิ่มมูลค่าภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน
ด้านนายสุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ระบุว่า ที่ผ่านมารัฐบาลทุ่มงบประมาณรายจ่ายหลักแสนล้านบาทไปกับการสร้างถนน ซึ่งเป็นแนวทางที่ไม่ตอบโจทย์การพัฒนาอย่างยั่งยืน จึงขอเสนอให้ปรับเปลี่ยนมาเน้นการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะและทางรางอย่างจริงจัง พร้อมตั้งเป้าให้จัดทำแผนแม่บทสำหรับโครงการขนาดใหญ่ที่เกิดขึ้นจริงได้
นอกจากนี้ นายสุรเชษฐ์ ยังเสนอให้กำหนดกรอบวงเงินขั้นต้นและจัดลำดับความสำคัญของโครงการ รวมถึงเรียกร้องให้โครงการสร้างถนนที่มีมูลค่าตั้งแต่ 600 ล้านบาทขึ้นไป ต้องเสนอเข้าพิจารณาในชั้นคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อสร้างการแข่งขันที่แท้จริงและโปร่งใส ตัดวงจรการฮั้วประมูลของกลุ่มผู้รับเหมารายเดิม
ขณะที่ น.ส.ณัฐยา บุญญาภักดี สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เสนอให้การจัดทำงบประมาณมุ่งเน้นการยกระดับ “ทุนมนุษย์” ตั้งแต่ช่วงปฐมวัย (0–6 ปีแรก) ซึ่งเป็นช่วงอายุที่คุ้มค่าที่สุดในการวางรากฐานชีวิต แต่ที่ผ่านมา กลับได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับวัยอื่น
นอกจากนี้ ยังเสนอให้มีการติดตามงบประมาณด้านการพัฒนาเด็กจากทุกหน่วยงานราชการ เพื่อให้สภาและประชาชนสามารถตรวจสอบได้ และเรียกร้องให้ดึงตัวชี้วัดด้านพัฒนาการสมวัยของเด็กกลับมาใช้วัดผลลัพธ์อีกครั้ง พร้อมเสนอให้นำงบประมาณที่ประหยัดได้จากอัตราการเกิดของเด็กที่ลดลงมาคงไว้เป็นเงินปันผลประชากร เพื่อยกระดับสวัสดิการ โดยเฉพาะการจัดสรรเงินอุดหนุนเด็กเล็กแบบถ้วนหน้า และงบกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) บรรจุลงในเล่มงบประมาณหลักในฐานะสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน ไม่ใช่การรอจัดสรรจากงบกลางที่มีความไม่แน่นอน
ในการสัมมนาครั้งนี้ หัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านฯ ระบุว่า แนวทางการปฏิรูปและการเปลี่ยนผ่านกระบวนการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนโครงสร้างการจัดทำงบประมาณของประเทศให้มีความสอดคล้องกับมาตรฐานสากล ทั้งการทำงบประมาณจากบนลงล่างและการจัดทำงบประมาณแบบรวบยอด พร้อมทั้งเสนอให้รัฐบาลนำภาระทางการคลังอื่น ๆ ที่อยู่นอกนิยามหนี้สาธารณะ เช่น หนี้สินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหนี้สินของรัฐวิสาหกิจ เข้ามาระบุไว้ในเล่มเอกสารงบประมาณอย่างครบถ้วน เพื่อเปิดโอกาสให้สภาสามารถตรวจสอบและพิจารณาภาพรวมการคลังได้อย่างรอบคอบ
นายณัฐพงษ์ กล่าวด้วยว่า หัวใจสำคัญของการปฏิรูปกระบวนการงบประมาณคือการสร้างความโปร่งใสผ่านการเปิดเผยข้อมูลคำของบประมาณของทุกหน่วยรับงบประมาณ เปรียบเทียบกับร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี เพื่อให้ประชาชนและทุกภาคส่วนร่วมกันตรวจสอบ ตัดปัญหาข้อครหาเรื่องการจัดสรรงบประมาณในลักษณะ “มือใครยาวสาวได้สาวเอา” หรือการกระจายงบลงเฉพาะพื้นที่การเมือง
พรรคประชาชนได้เสนอร่าง พ.ร.บ.วิธีการงบประมาณฉบับใหม่เข้าสู่สภาแล้ว เพื่อผลักดันให้กระบวนการปรึกษาหารือล่วงหน้าและการกำหนดกรอบงบประมาณที่มีประสิทธิภาพ กลายเป็นระบบที่ยั่งยืนถาวรของประเทศไทย โดยไม่ขึ้นอยู่กับแนวนโยบายของฝ่ายบริหารในแต่ละยุคสมัย
โดยเสนอให้ใช้องค์ประกอบการจัดทำงบประมาณผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางการประมวลผลสะอาด หรือ “Green Compute Hub” ในยุค AI ผ่านแนวคิด 3 สร้าง คือ
1. การสร้างตลาดแรก ผ่านงบจัดซื้อ Smart Meter และ Smart Grid
2. การสร้างซัพพลายเชนในประเทศ โดยออกแบบมาตรการส่งเสริมการลงทุนและเงินอุดหนุนเพื่อดึงดูดการลงทุนอุตสาหกรรมแบตเตอรี่โซเดียมไอออน (แบตเตอรี่เกลือ) ที่ใช้วัตถุดิบจากแร่เกลือในภาคอีสาน
3. การสร้างเทคโนโลยี ด้วยการสนับสนุนทุนวิจัยเพื่อเพิ่มรอบการชาร์จ ช่วยลดต้นทุนไฟฟ้าต่อหน่วยตลอดอายุการใช้งาน และสร้างศักยภาพการแข่งขันในระดับโลกอย่างยั่งยืน
ตัวแทนและ สส.พรรคประชาชน ระบุว่า การจัดงานครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่รัฐบาลได้จัดกระบวนการ Pre-Budget Consultation เพื่อรับฟังความเห็นจากภาคส่วนต่าง ๆ ก่อนเริ่มจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี ซึ่งเป็นสิ่งที่พรรคประชาชนเสนอและผลักดันมาตลอด แต่ก็ยังมีข้อบกพร่องตรงที่ให้เวลาแสดงความคิดเห็นน้อยเกินไป ซึ่งอาจทำให้รัฐบาลไม่ได้รับฟังความเห็นต่อการจัดทำงบประมาณอย่างรอบด้าน
