รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ผุด จัดตั้งคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคมนี้ รองรับบริบทการศึกษาเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โดยเฉพาะอัตราการเกิดที่ลดลง
วันที่ 20 กันยายน 2569 ที่ โรงแรมคุ้มภูคำ จังหวัดเชียงใหม่ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “พลังกรรมการสถานศึกษา ยกระดับโรงเรียนไทยทุกภูมิภาค” ภาคเหนือ โดยมีผู้บริหาร ศธ. ผู้แทนคณะกรรมการสถานศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม
นายประเสริฐ กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้สะท้อนความสำคัญของการทำงานร่วมกันระหว่างผู้อำนวยการโรงเรียน ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และคณะกรรมการสถานศึกษา ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนและยกระดับคุณภาพการศึกษาในแต่ละพื้นที่ โดย ศธ.ต้องการสร้างความเข้มแข็งให้กับกลไกดังกล่าว เพื่อให้สามารถร่วมกันแก้ไขปัญหาและพัฒนาการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
“การยกระดับคุณภาพการศึกษาเป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วม โดยเฉพาะผลการประเมินโครงการประเมินนักเรียนร่วมกับนานาชาติ หรือ PISA 2025 แม้อันดับของประเทศไทยจะขยับขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 53 แต่คะแนนด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน รวมถึงตัวชี้วัดต่างๆ ยังต่ำกว่ามาตรฐานของ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) จึงเป็นความท้าทายที่ต้องเร่งระดมพลังจากทุกภาคส่วน เพื่อขับเคลื่อนการศึกษาไทยให้ก้าวหน้าและเตรียมความพร้อมผู้เรียนให้สามารถรับมือกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงไป” นายประเสริฐ กล่าว
นายประเสริฐ กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันบริบทการศึกษาเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โดยเฉพาะอัตราการเกิดที่ลดลง ขณะเดียวกันการคมนาคมระหว่างหมู่บ้านมีความสะดวกมากขึ้น จึงมีแนวคิดจัดตั้ง เครือข่ายกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล จากเดิมที่คณะกรรมการสถานศึกษาทำงานอยู่ในขอบเขตของแต่ละโรงเรียน ซึ่งอาจทำให้การบูรณาการทรัพยากรและการจัดการศึกษาในพื้นที่ยังไม่เชื่อมโยงกันเท่าที่ควร
“ผมต้องการให้มีการรวมพลังในระดับตำบล เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรร่วมกัน และเชื่อมโยงการดำเนินงานตามนโยบายต่างๆ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ขณะนี้อยู่ระหว่างการยกร่างประกาศจัดตั้งคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบลอย่างเป็นทางการ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้การขับเคลื่อนการจัดการศึกษาในระดับตำบลจะช่วยให้เห็นภาพรวมของการจัดการศึกษาในพื้นที่ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งเป็นเรื่องที่แต่ละพื้นที่ร่วมกันพิจารณาและตัดสินใจว่า จะดำเนินการอย่างไรให้เกิดคุณภาพและใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เมื่อมีเครือข่ายกรรมการสถานศึกษาระดับตำบลแล้ว จะเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายได้หารือร่วมกันถึงแนวทางการจัดการศึกษาในพื้นที่ สำหรับองค์ประกอบของคณะกรรมการสถานศึกษาระดับตำบล เบื้องต้นจะเสนอให้นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นตัวแทนประชาชนที่มาจากการเลือกตั้ง ทำหน้าที่เป็นประธาน เพื่อเชื่อมโยงการจัดการศึกษากับชุมชนและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ให้ใกล้ชิดยิ่งขึ้น” นายประเสริฐ กล่าว
นายประเสริฐ กล่าวต่อว่า สำหรับความคืบหน้าการปรับสูตรการจัดสรรงบประมาณรายหัวรูปแบบใหม่นั้น ขณะนี้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว และเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาอนุมัติ โดยสูตรใหม่จะจัดสรรงบประมาณให้สอดคล้องกับสภาพจริงของแต่ละพื้นที่ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการศึกษา โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งอาจได้รับการจัดสรรงบประมาณเพิ่มขึ้น เพื่อเป็นต้นทุนในการสร้างโอกาสและลดข้อจำกัดด้านทรัพยากร