กองทัพเรือแจง “ออฟเซตเรือฟริเกต” ทางตรง 7,000 ล้านบาท ร้อยละ 15 ของมูลค่าโครงการ ต่อเรือร้อยละ 20 ของโครงเรือ ชี้เป็นไปไม่ได้ “ต่อในประเทศ” 100% ต้องมีอุปกรณ์นำเข้า
วันที่ 18 กันยายน 2569 ที่หอประชุมกองทัพเรือ พล.ร.ต. ศราวุธ ชิยางคบุตร ประธานกรรมการพิจารณาดำเนินการตามนโยบายจัดซื้อจัดจ้างแบบชดเชย (Offset) โครงการเรือฟริเกต กล่าวว่า การกำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอจากต่างประเทศจะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมต่อเรือ กำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทีโออาร์ เพื่อให้การจัดหาช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถของประเทศควบคู่กับการได้ยุทโธปกรณ์
โดยกำหนดกรอบความต้องการไว้ 5 กลุ่ม ได้แก่ การลงทุนในประเทศไทย, การวิจัย พัฒนา และถ่ายทอดเทคโนโลยี ออกแบบและสร้างเรือ, การพัฒนาทักษะบุคลากรไทย, การร่วมผลิตกับไทย และการใช้ประโยชน์จากแรงงาน วัสดุ และสินค้าที่เกิดขึ้นในประเทศไทย
สำหรับเกณฑ์ขั้นต่ำ “มูลค่าแท้จริง” ในออฟเซตไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 ของมูลค่าโครงการ คือ การลงทุนและใช้จ่ายจริงเท่าใด มีที่มา รายละเอียดต้นทุน และมีตัวเลขทางบัญชี ไม่ใช่ตัวเลขที่กำหนดขึ้นลอย ๆ ซึ่งต้องมีมูลค่าเครดิตชดเชยไม่น้อยกว่าร้อยละ 100 ของมูลค่าโครงการ ซึ่งเป็นเกณฑ์ขั้นต่ำ มูลค่าที่ใช้สะท้อนกิจกรรมและตอบเป้าหมายประเทศ จึงเป็น “เครดิตเชิงนโยบาย” ไม่ใช่เงินสดหรือเงินลงทุน ซึ่ง ทร. ไม่ได้ดูเพียงว่าเสนออะไร หรือเสนอเป็นเงินเท่าใด แต่ต้องเสนอแผนงาน ระยะเวลา เคพีไอ ผลลัพธ์ การติดตาม ความเสี่ยง และการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา รวมถึงความพร้อมและประสบการณ์ในการส่งมอบออฟเซตทั้ง 2 ส่วน
พล.ร.ต. ศราวุธ กล่าวอีกว่า ทร. ยังวางแผนออฟเซตเรือฟริเกตลำที่ 2 โดยกำหนดให้เกิดการต่อเรือในประเทศไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของมูลค่าเรือทั้งลำ
พร้อมชี้แจงเพิ่มเติมว่า เกณฑ์ขั้นต่ำในการต่อเรือร้อยละ 20 ของโครงสร้างตัวเรือ ซึ่งในความเป็นจริงเราไม่สามารถสร้างเรือในประเทศได้ 100% ทั้งระบบเครื่องจักร ระบบอาวุธ และเซ็นเซอร์ต่าง ๆ ที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่ง ทร. คาดหวังว่าจะผลิตระบบย่อย ๆ ได้ โดยหลายบริษัทกำลังดำเนินการ
ส่วนบริษัทที่เสนอว่าสามารถต่อเรือในประเทศได้ 100% มีรายละเอียดอย่างไร และทำได้จริงหรือไม่ ซึ่งมีหลายมิติและองค์ประกอบ ถือเป็นจุดอ่อนไหว ที่ผ่านมาเคยปรากฏว่าไม่สามารถทำได้จริง ในแง่อุตสาหกรรมต่อเรือ เราหวังให้เป็นจุดตั้งต้น โดยผ่านการบังคับใช้ในสัญญา ส่วนมูลค่าออฟเซตและการเสนอเงินลงทุนเข้ามาในประเทศ ไม่ใช่ตัวเงิน 7,000 ล้านบาทที่ใส่เข้ามาในระบบทันที แต่มีต้นทุนของเขาและนำออฟเซตเข้ามา เป็นตัวเลขที่ซ้อนขึ้นมาอีกชั้น
ในขั้นตอนของ ทร. ภายหลังจบขั้นตอนอุทธรณ์แล้ว จะมีการลงนามออฟเซตอีกครั้ง ซึ่งจะมีผู้รับออฟเซตเหล่านี้ โดย ทร. ไม่สามารถรับทั้งหมด และบางส่วนก็ไม่ควรรับ ซึ่ง “ผู้ที่มารับ” จะต้องมีขีดความสามารถในการรับด้วย เพื่อให้เกิดผลประโยชน์ที่แท้จริง โดยจะมีจุดที่จะต้องจบในส่วนของ ทร. ซึ่ง ทร. จะช่วยทำให้แข็งแรง และให้ผู้รับออฟเซตแข็งแรง ยืนได้ด้วยตัวเอง
ภายหลังลงนามสัญญาเรือฟริเกต ทร. จะมีการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสำหรับผู้ที่จะมารับออฟเซตอีกครั้ง โดยมีผู้ให้ ผู้รับ และผู้ควบคุมกำกับออฟเซต โดย ทร. จะเป็นผู้ตรวจรับ หากการส่งมอบไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด จะต้องระบุในสัญญาให้ชัดเจน โดยรัฐบาลได้สั่งการให้ ทร. ภายหลังลงนามสัญญาแล้ว ให้จัดทำหลักเกณฑ์ออฟเซต ซึ่งจะต้องเสนอให้ ครม. รับทราบด้วย