“ภาวุธ” สส.พรรคประชาชน จี้รัฐบาลเร่งเปิดข้อมูลรัฐให้ประชาชนเข้าถึง ดันร่างปรับปรุงกฎหมายข้อมูลข่าวสารเข้าสภาฯ ชี้ ถ้านายกฯ เอาจริงสั่งได้ทันที
วันที่ 16 กันยายน 2569 นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน แถลงข่าวที่รัฐสภา ถึงความล่าช้าในการปรับปรุงร่างกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ โดยเรียกร้องให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) และนายกรัฐมนตรี เร่งดำเนินมาตรการ 2 ระดับ ทั้งเชิงนโยบายเร่งด่วนและเชิงโครงสร้างกฎหมาย เพื่อยกระดับความโปร่งใสของภาครัฐให้เกิดขึ้นจริง
นายภาวุธ กล่าวว่า พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ไม่ได้มีการปรับปรุงมาถึง 29 ปีแล้ว ในขณะที่โลกเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคดิจิทัล ซึ่งความล้าหลังของกฎหมายฉบับนี้เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้หน่วยงานราชการไทยไม่ยินยอมและไม่กล้าที่จะเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการพิจารณาปรับปรุงกฎหมายฉบับนี้จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตั้งแต่ปี 2563 และถูกส่งกลับมาอยู่ที่ ครม. เป็นเวลานานหลายปีแล้ว แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีความชัดเจนว่าจะถูกบรรจุและส่งเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรเมื่อใด ทั้งที่สภาฯ มีความพร้อมในการพิจารณา และทางพรรคประชาชนก็ได้เตรียมนโยบายรวมถึงผลักดันร่างกฎหมายประกบเพื่อแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ร่วมกับภาคประชาชนและพรรคการเมืองอื่นไว้แล้ว พร้อมมีข้อเรียกร้องต่อ ครม. ใน 2 แนวทาง คือ
1. มาตรการเร่งด่วนในระดับนโยบายผู้บริหาร โดยนายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้าฝ่ายบริหารสามารถออกข้อสั่งการเชิงนโยบายระดับชาติได้ทันที โดยกำหนดแนวทางเปิดเผยเป็นหลัก ปกปิดเป็นข้อยกเว้น (Open by Default) เพื่อเป็นเกราะคุ้มครองข้าราชการและเจ้าหน้าที่รัฐให้กล้าเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ต้องรอให้ประชาชนทำเรื่องร้องขอ
2. มาตรการระยะยาวในระดับโครงสร้างกฎหมาย ครม. ต้องเร่งส่งร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการฉบับปรับปรุงเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร เพื่อรับรองสิทธิการเข้าถึงข้อมูลของประชาชนอย่างถาวรในระดับกฎหมาย ป้องกันไม่ให้ความโปร่งใสขึ้นอยู่กับความต้องการของฝ่ายบริหารในแต่ละยุคสมัย
นายภาวุธ ยังย้ำด้วยว่า สิ่งที่รัฐบาลควรต้องทำในขณะนี้ คือการเปิดเผยสถานะและกรอบเวลาของร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการฉบับปรับปรุงของรัฐบาลที่จะเข้าสู่สภาฯ รวมถึงการกำหนดแผนเปิดเผยข้อมูลที่สามารถดำเนินการได้ทันทีภายใต้กฎหมายปัจจุบัน พร้อมทั้งระบุผู้รับผิดชอบและกำหนดเวลาให้ชัดเจน
“กรุงเทพมหานครภายใต้การบริหารของผู้ว่าฯ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า การเปิดเผยข้อมูลเชิงรุกและทำ Open Data ไม่จำเป็นต้องรอการแก้กฎหมาย แต่ขึ้นอยู่กับเจตจำนงทางการเมืองของผู้นำ หาก กทม. ทำได้ รัฐบาลก็ไม่มีข้ออ้างที่จะไม่ทำ นายกรัฐมนตรีสามารถประกาศนโยบายนี้ได้ทันทีตั้งแต่วันนี้ ควบคู่ไปกับการเร่งส่งร่าง พ.ร.บ. จาก ครม. กลับเข้าสภาฯ เพื่อเดินหน้าเปิดข้อมูลรัฐให้ประชาชนตรวจสอบได้อย่างแท้จริง”