“สถ.” โต้ “โรม” แจงยิบ ปัดทุจริต-แทรกแซง สอบท้องถิ่นปี 66 เผยเหตุยกเลิกจ้าง ม.บูรพา หวั่นรัฐเสียหาย ยันจัดสอบใหม่ปี 68 รัดกุม-โปร่งใส
วันที่ 7 ส.ค.2569 นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย รักษาราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) โพสต์หนังสือคำชี้แจง สถ. เรื่องชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีการดำเนินการการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นประจำปี 2566 ว่า ตามที่นายรังสิมันต์ โรม ประธานกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนสภาผู้แทนราษฎร พิจารณากรณีการทุจริตการสรรหาบุคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่น และนำเสนอข้อมูลและข้อสังเกตต่อสาธารณะเกี่ยวกับกระบวนการจัดจ้าง การยกเลิกการคัดเลือกผู้ดำเนินการจัดสอบแข่งขันและการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569
ซึ่งอาจทำให้สาธารณชนเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าการดำเนินการของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.)มิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือมีการแทรกแซง นั้น สถ. ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีดังกล่าว ดังนี้
1. การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น
1.1 การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเป็นภารกิจ
ตามกฎหมาย ดำเนินการโดยคณะกรรมการกลางข้าราชการและพนักงานส่วนท้องถิ่น (ก.กลาง)
ซึ่งเป็นการดำเนินการตามคำสั่ง คสช. ที่ 8/2560 ลงวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2560 โดยให้คณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) เป็นผู้จัดสอบแข่งขัน โดย ก.กลาง มอบหมายให้ สถ. ดำเนินการจัดจ้างมหาวิทยาลัยของรัฐเพื่อดำเนินการจัดสอบซึ่งเป็นไปตามประกาศมาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการสอบแข่งขัน
1.2 การจัดสอบในปี 2566 สถ. ได้เชิญมหาวิทยาลัยของรัฐให้ยื่นข้อเสนอและเสนอราคา
และมีมหาวิทยาลัยของรัฐ จำนวน 2 แห่ง เข้ายื่นข้อเสนอ คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
และมหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อพิจารณาข้อเสนอแล้วมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีเป็นผู้ชนะการเสนอราคา ต่อมามหาวิทยาลัยบูรพาได้อุทธรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน กรมบัญชีกลาง ได้วินิจฉัยว่าอุทธรณ์ฟังขึ้น เมื่อพิจารณาผลใหม่แล้วมหาวิทยาลัยบูรพาเป็นผู้ชนะการเสนอราคา โดยประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2566
2. เหตุผลการยกเลิกผู้ชนะการเสนอราคา
2.1 กลุ่มเครือข่ายการต่อต้านการทุจริตในการจัดสอบได้มายื่นร้องเรียนต่อกระทรวงมหาดไทย
เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2567 โดยขอให้เปลี่ยนแปลงวิธีการสอบ (เสนอให้มีการนำภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มาใช้เกี่ยวกับการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ.) การพิจารณาเกี่ยวกับการจัดจ้างมหาวิทยาลัย และตรวจสอบการเรียกรับผลประโยชน์ในการจัดสอบ
2.2 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งที่ 150/2567 ลงวันที่ 16 มกราคม 2567 แต่งตั้งคณะกรรมการ
ตรวจสอบข้อเท็จจริง ตามข้อร้องเรียนข้างต้น
2.3 เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2567 ได้มีการจัดประชุมร่วมกันระหว่าง มท. สถ. กสถ. บก.ปปปป.
สำนักงาน ปปช. และ สำนักงาน ปปท. เพื่อกำหนดแนวทางป้องกัน ต่อต้าน และปราบปรามการทุจริตในการจัดสอบ โดยได้มีมติร่วมกันในการจัดทำข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับภาคีเครือข่ายการป้องกันและปราบปรามการทุจริต และให้ชะลอการลงนามในสัญญาจ้างจัดสอบออกไปก่อน จนกว่าการพิจารณาของคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงจะได้ข้อยุติ
2.4 สถ. ดำเนินการตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท. เช่น กำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตในกระบวนการสอบทุกขั้นตอนอย่างละเอียดชัดเจน และกำหนดให้หน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วมสังเกตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอน เป็นต้น และ สถ. ได้นำข้อสังเกตดังกล่าวมายกร่าง TOR
สแกนด้วย CamScanner
2.5 กสถ. ในการประชุมครั้งที่ 5/2567 เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2567 ได้พิจารณาแล้วเห็นว่าหากดำเนินการตาม TOR เดิมต่อไป อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่หน่วยงานของรัฐและกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ จึงจำเป็นต้องกำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตเพิ่มเติมตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท. ซึ่งมีผลทำให้ขอบเขตของงานจ้างเปลี่ยนแปลงและมีผลกระทบต่อวงเงินที่จัดจ้างที่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณงาน และได้พิจารณาเกี่ยวกับประเด็นการนำ ภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มาใช้ในการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ. ซึ่งได้พิจารณาประเด็นดังกล่าวในการประชุม กสถ. และ ก.กลาง หลายครั้งด้วยเหตุผลดังกล่าว สถ. ได้มีหนังสือหารือกรมบัญชีกลางกรณียกเลิกการจ้างจัดสอบในครั้งนี้ และเริ่มกระบวนการจัดหาใหม่ ซึ่งกรมบัญชีกลางได้พิจารณากรณีหารือตามเหตุผลดังกล่าวแล้วแจ้งว่า หาก สถ. มีความประสงค์จะยกเลิกการจ้าง ย่อมเป็นดุลยพินิจของ สถ. ที่จะพิจารณา ด้วยกระบวนการขั้นตอนและเหตุผลดังกล่าว สถ. จึงได้มีประกาศยกเลิกประกาศให้มหาวิทยาลัยบูรพาเป็นผู้ชนะการเสนอราคา
3. การดำเนินการของ สถ. เพื่อป้องกันการทุจริตการสอบแข่งขัน
3.1 สถ. ได้มีการกำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตให้มีการรัดกุมมากยิ่งขึ้นตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง รวมถึงมติของ กสถ. เช่น แยกขั้นตอนการรับสมัครสอบ ออกจากการจัดจ้าง เพื่อให้มีงบประมาณที่ชัดเจนก่อนดำเนินการจัดจ้างและมีข้อมูลสำหรับการบริหารจัดการการสอบให้มีประสิทธิภาพ การจัดให้มีการตรวจกระดาษคำตอบที่ศูนย์สอบ ทั้ง 10 ศูนย์ เพื่อให้เกิดความรวดเร็วในการตรวจกระดาษคำตอบและป้องกันการเปลี่ยนกระดาษคำตอบระหว่างการเคลื่อนย้ายและจัดให้หน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วมสังเกตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอน
3.2 การจัดจ้างสอบในปี 2568 ได้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) เพื่อเปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยของรัฐหรือสถาบันการศึกษาของรัฐทุกแห่งที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดตามเอกสารประกวดราคาเข้ายื่นข้อเสนอได้ทั้งหมด อีกทั้งในการจัดทำร่าง TOR ได้มีการเชิญหน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมประชุมเพื่อให้ความเห็นเกี่ยวกับมาตรการป้องกันการทุจริต โดยพิจารณาถึงประโยชน์ของทางราชการ โปร่งใส เป็นธรรม ไม่เป็นการกีดกันหรือเอื้อประโยชน์ให้แก่ผู้เสนอราคารายใด
3.3 การดำเนินการจัดสอบแข่งขันดังกล่าว เป็นอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นตามคำสั่ง คสช. ที่ 8/2560 ลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2560 โดยดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องทุกประการ